Radio Opole » Z historycznego punktu widzenia » Felietony » Polaków z Prus rugowanie
2022-07-24, 08:20 Autor: Bolesław Bezeg

Polaków z Prus rugowanie

Konstanty Górski "Rugi pruskie" obraz z 1915 r.
Konstanty Górski "Rugi pruskie" obraz z 1915 r.
Pojutrze przypada 137 rocznica wydania przez władze krajowe Prus zarządzenia nakazującego wysiedlenie z terytorium niemieckiego państwa wszystkich Polaków i Żydów, którzy mieli obywatelstwo innych krajów. Był to początek akcji policyjnej, która przeszła do historii jako „rugi pruskie”.
Z Historycznego Punktu Widzenia 24 lipca 2022
Sytuacja Polaków żyjących pod zaborami nie była jednakowa w każdym z trzech krajów. Dynamicznie rozwijający się przemysł na Śląsku i w Wielkopolsce przyciągał i potrzebował wielu robotników często z bardzo odległych, a gospodarczo słabszych regionów.

Przybywali tu więc przez cały XIX wiek mieszkańcy biedniejszych regionów Niemiec, ale także emigranci ekonomiczni z terenów podległych monarchiom rosyjskiej i austriackiej. Imigrantów chętnie też zatrudniali właściciele charakterystycznych dla wschodnich prowincji pruskich i dużej części śląska wielkoobszarowych folwarków rolniczych. To właśnie w napływie do wschodnich prowincji żywiołu polskiego zobaczyli zagrożenie niemieccy konserwatyści z otoczenia kanclerza Otto von Bismarcka.

26 marca 1885 roku minister spraw wewnętrznych Prus wydał nakaz wysiedlenia z terytorium państwa wszystkich Polaków i Żydów, którzy dotąd nie nabyli pruskiego obywatelstwa, a mieli obywatelstwo rosyjskie. 26 lipca 1885 roku zarządzenie zostało rozciągnięte także na obywateli cesarstwa austriackiego. Jednocześnie władze poszczególnych landów zostały zobowiązane do „baczenia aby na ich terenach nie osiedlali się niepożądani cudzoziemcy”.

Owi niepożądani cudzoziemcy to przede wszystkim nie przyjmujący protestantyzmu, lecz trwający uparcie przy Kościele Katolickim Polacy oraz Żydzi, którzy także uparcie pozostawali poza duchową kontrolą pruskiego państwa i dbając o swoje dziedzictwo religijno-kulturowe słabo się asymilowali.

Wysiedlenia przeprowadzano z wielką brutalnością, grupy Polaków pędzone przez żandarmów pieszo do granic Prus były bite przez żandarmów kolbami karabinów i często zmuszane do wyczerpującego biegu. Bez różnicy, kobiety, dzieci czy starcy, wszyscy podlegali tym samym rygorom, wielu nie wytrzymywało, zdarzały się tez wypadki śmiertelne.

Co ciekawe, od wysiedlenia nie ratował nawet fakt odbycia służby wojskowej w pruskiej armii, bo przecież wielu wysiedlanych, żyjących tu od dwóch czy trzech pokoleń uważało się za stałych mieszkańców Prus. Prości ludzie zwykle nie zdawali sobie sprawy z konieczności załatwienia kwestii obywatelstwa i przez kilkadziesiąt lat nie było im to do niczego potrzebne.

W pierwszych miesiącach wysiedlono około 26 tysięcy ludzi, głównie robotników rolnych i rzemieślników. W ciągu kolejnych pięciu lat liczba wysiedlonych przekroczyła 30 tysięcy osób.

Jak podają raporty pruskiej żandarmerii w prowincji górnośląskiej w roku 1886 wysiedlano około tysiąca osób na kwartał.

Wśród argumentów, jakich używano dla uzasadnienia akcji była troska o wysokość płac w prowincji górnośląskiej. Stawki mieli ponoć zaniżać polscy tańsi robotnicy. Efekty ekonomiczne akcji nie dały na siebie długo czekać. Po wysiedleniach płace na Śląsku spadły jeszcze niżej.

Zobacz także

2022-05-29, godz. 08:20 Wesoła Święta 83 lata temu - 29 maja 1939 roku - w Rzymie zmarła polska święta Urszula Ledóchowska założycielka zgromadzenia Sióstr Urszulanek Serca Jezusa Konającego. Była… » więcej 2022-05-28, godz. 07:25 Bolko V Husyta Jutro przypada 562 rocznica śmierci księcia opolskiego Bolka V Wołoszka – jednego z najbarwniejszych przedstawicieli dynastii Piastów śląskich. » więcej 2022-05-22, godz. 08:20 Sługa Boży ze Szczepanowic Jutro przypada 79 rocznica męczeńskiej śmierci pochodzącego z będącej dziś częścią Opola wsi Szczepanowice sługi bożego Teodora Sąsali. » więcej 2022-05-21, godz. 07:20 Pierwsi polscy amanci Jak mawiał wódz rewolucji październikowej Włodzimierz Lenin „Kino jest najważniejszą ze sztuk” i tu akurat ze swej rewolucyjnej perspektywy miał ra… » więcej 2022-05-15, godz. 08:20 Intronizator-publicysta Jutro przypada 365 rocznica męczeńskiej śmierci autora jednego z najważniejszych tekstów w dziejach polskiego chrześcijaństwa. Mam tu na myśli świętego… » więcej 2022-05-14, godz. 07:20 Obrońca Mafekingu W najbliższy wtorek obchodzić będziemy 120 rocznica zakończenia oblężenia Mafeking położonego w pobliżu północnej granicy Republiki Południowej Afryki… » więcej 2022-05-08, godz. 08:20 Władysław i Wstydliwy 768 lat temu - 8 maja 1254 roku w Krakowie odbyły się pierwsze po kanonizacji świętego Stanisława uroczystości ku jego czci. Stały się one okazją do zorganizowania… » więcej 2022-05-07, godz. 07:20 Zbrodnie Armii Ludowej W tym tygodniu minęła 78 rocznica zbrodni dokonanej na żołnierzach Armii Krajowej przez oddział tzw. Armii Ludowej. » więcej 2022-05-03, godz. 08:20 Ślaskie zrywy 101 lat temu wybuchło trzecie powstanie śląskie. Tym razem przywódcy polskiej konspiracji nie zaniedbali żadnej sfery przygotowań. » więcej 2022-05-01, godz. 08:20 Nie idę na pochód Szanowni Słuchacze, mam dla Państwa dobrą wiadomość! Otóż dziś pierwszy maja, dzień wolny od pracy i możecie spędzić go tak jak zechcecie. Jeszcze… » więcej
56789
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »