Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-29, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

410 lat temu 29 października 1611 roku w Warszawie przebywający w niewoli rosyjski car Wasyl IV Szujski złożył hołd polskiemu królowi Zygmuntowi III Wazie. 315 lat temu 29 października 1706 roku w toku III wojny północnej wojska saskie i rosyjskie oraz sprzymierzeni z nimi konfederaci sandomierscy popierający króla Augusta II Mocnego pokonali w bitwie pod Kaliszemsiły szwedzkie wspierające konfederatów warszawskich.
29 listopada: Dziś przypada 62 rocznica śmierci polskiego działacza narodowego z okresu plebiscytu na Śląsku Arki Bożka.

Arka Bożek urodził się 12 stycznia 1899 w Markowicach koło Raciborza. W jego domu mówiono po polsku i po czesku. Uczył się w niemieckiej szkole podstawowej a potem w szkole wieczorowej. Jego przywiązanie do kultury polskiej pojawiło się po przeczytaniu powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”. Czytał ją w języku niemieckim. Nie bez znaczenia był także udział w uroczystości odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie w roku 1910.

Podczas I wojny światowej zgłosił się na ochotnika do pruskiego wojska. Walczył we Francji i we Włoszech czterokrotnie odnosząc rany. W uznaniu zasług oraz odwagę awansowano go do stopnia sierżanta. W wojsku zetknął się z działaczami socjalistycznymi co zaowocowało nabraniem przez niego lewicowych przekonań. Z tego powodu po powrocie do Raciborza początkowo współpracował z komunistycznym Związkiem Spartakusa. Współpracę tę zerwał przekonawszy się, że organizacja ta nie popiera idei niepodległej Polski. Wtedy związał się z ruchem narodowym.

W jesiennych wyborach do samorządów gminnych w roku 1919 został radnym gminy Markowice. Równocześnie przejął po rodzicach 9-hektaorwe gospodarstwo i ożenił się z Jadwigą Komor. Zaangażował się także w działalność spółdzielczą. Współtworzył w powiecie raciborskim Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska. W jej szeregach pełnił funkcję dowódcy 2 kompanii 4 pułku raciborskiego. W czasie I powstania śląskiego kierował akcją wysadzenia mostu na Odrze pod Raciborzem. Miało to na celu utrudnienie Niemcom przerzucenia wojsk w rejon ogarnięty powstaniem. Brał udział w akcji plebiscytowej, m.in. ochraniając polską manifestację w Raciborzu 2 maja 1920 r. stoczył serię walk z niemieckimi bojówkami próbującymi udaremnić polski wiec. Podczas III powstania śląskiego był łącznikiem pomiędzy powstańcami a aliancką Komisją Międzysojuszniczą w Opolu.

Po powstaniu był członkiem Polsko-Niemieckiej Komisji Mieszanej ds. Górnego Śląska, a następnie pełnił funkcję wiceprezesa I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech - był wiceprezesem I Dzielnicy. Gdy w 1924 roku wybrano go na wójta Markowic władze niemieckie zwlekały z zatwierdzeniem tego faktu przez trzy lata. Kandydując z ramienia Polsko-Katolickiej Partii Ludowej zdobył mandat posła na sejmiki: prowincjonalny w Opolu i powiatowy w Raciborzu.

W dniu 31 grudnia 1938 Gestapo nakazało mu opuścić Górny Śląsk. Wyjechał do Berlina i tam do maja 1939 roku pracował w centrali Związku Polaków w Niemczech. Po próbie zamordowania go przez Gestapo przez Pomorze uciekł do Katowic. Lata II wojny światowej spędził na emigracji. Po powrocie do Polski z ramienia PSL mianowano go wicewojewodą śląsko-dąbrowskim. W roku 1959 został odsunięty od funkcji publicznych. Arka Bożek zmarł 29 listopada 1954 roku w Katowicach.

Zobacz także

2022-05-10, godz. 00:04 Kartka z kalendarza 202 lata temu - 10 maja 1820 roku - w konstytucyjnym Królestwie Kongresowym namiestnik króla Wielki Ksiażę Konstanty wydał dekret zawieszający wolność… » więcej 2022-05-09, godz. 00:10 Kartka z kalendarza 133 lata temu - 9 maja 1889 roku - Hrabia Władysław Zamoyski aby ratować lasy tatrzańskie kupił dobra zakopiańskie. » więcej 2022-05-06, godz. 00:08 Kartka z kalendarza 583 lata temu 6 maja 1439 roku w bitwie pod Grotnikami polska armia królewska rozgromiła polskich husytów pod wodzą Spytka z Melsztyna. » więcej 2022-05-05, godz. 00:08 Kartka z kalendarza 193 lata temu 5 maja 1829 roku otwarto Bibliotekę Raczyńskich w Poznaniu. » więcej 2022-05-04, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 159 lat temu - 4 maja 1863 roku w toku Powstania styczniowego: w nocy z 4 na 5 maja oddział Ignacego Mystkowskiego urządził pod Stokiem zasadzkę na wojska… » więcej 2022-05-02, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 605 lat temu - 2 maja 1417 roku w Sanoku król polski Władysław II Jagiełło ożenił się po raz trzeci - z Elżbietą z Pileckich. » więcej 2022-04-29, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 82 lata temu – 29 kwietnia 1940 roku przebywający z wizytą w Warszawie Reichsführer-SS Heinrich Himmler polecił skierować do obozów koncentracyjnych „kontyngent… » więcej 2022-04-28, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 502 lata temu – 28 kwietnia 1520 roku Król Polski Zygmunt I Stary wydał w Toruniu ordynację obrony kresów. » więcej 2022-04-27, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 228 lat temu 27 kwietnia 1794 roku w toku Insurekcji Kościuszkowskiej wojska litewskie pokonały korpus rosyjski w bitwie pod Niemenczynem. » więcej 2022-04-26, godz. 09:10 Kartka z kalendarza 79 lat temu – w nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 roku rotmistrz Witold Pilecki wraz z dwoma współwięźniami uciekł z niemieckiego obozu koncentracyjnego Au… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »