Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-26, 06:22 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali zdobyte na Polakach Wilno władzom litewskim. 100 lat temu 25 października 1921 roku rząd Polski zaakceptował przedstawioną przez aliantów propozycję podziału Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Dziś przypada 115 rocznica śmierci twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i wybitnego badacza pszczół księdza Jana Dzierżona.
Kartka z Kalendarza 26 października 2021
Jan Dzierżon urodził się 16 stycznia 1811 roku w kultywującej polskość rodzinie osiadłej w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Edukację pobierał w szkołach parafialnych w Łowkowicach i Byczynie, a następnie w gimnazjum we Wrocławiu.

W roku 1830 rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie chodził także na wykłady z astronomii, historii i matematyki. W roku 1834 przyjął święcenia kapłańskie i skierowano go do parafii w podopolskich Siołkowicach. W roku 1835 został proboszczem w Karłowicach pod Brzegiem.

Oprócz pracy proboszcza pochłaniały go badania nad życiem pszczół i funkcjonowaniem ich społeczności. Badaniom tym poświęcił 70 lat swojego życia. Najważniejszym jego osiągnięciem naukowym było odkrycie u pszczół zjawiska partenogenezy czyli dzieworództwa. Ksiądz Dzierżon zaobserwował, że pszczoły mogą się rozmnażać bez udziału osobników płci męskiej.

Sławę przyniosło mu opracowanie konstrukcji ula z ruchomą zabudową i tzw. snozy. Nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa gnoza oznaczającego ułatwienie. Ksiądz Dzierżon wynalazł takie właśnie ułatwienie zarówno dla pszczelarza jak i dla pszczół.

Jego snozy były to drewniane ramki wsuwane w konstrukcję tzw. ula szafkowego. Ramki te dzięki rozmieszczeniu ich w optymalnej od siebie odległości były dogodną podstawą dla pszczół do budowy w nich woskowych plastrów do magazynowania miodu. Wyciągając owe snozy z ula pszczelarz może ocenić stan roju i wielkość zgromadzonych zapasów miodu. Może także wybierać z nich miód bez niszczenia woskowych plastrów, dzięki czemu pszczoły nie musiały już tracić czasu na odbudowywanie plastrów po każdej wizycie bartnika. Skutkiem wprowadzenia tego wynalazku stało się znaczne zwiększenie wydajności produkcji miodu.

Wynalazek księdza Dzierżona oraz jego opracowania naukowe na temat życia pszczół i nowoczesnego pszczelarstwa obiegły świat i do dziś są podstawą pracy pszczelarzy. Napisał 26 książek i ponad 800 artykułów naukowych. Wiele z nich przetłumaczono na inne język.

W roku 1868 Jan Dzierżoń został zmuszony do rezygnacji z funkcji proboszcza w Karłowicach i przeniesiono go w stan spoczynku. W roku 1884 powrócił do rodzinnych Łowkowic, gdzie do śmierci kontynuował pracę naukową nad życiem pszczół.

Ksiądz Jan Dzierżon zmarł w wieku 96 lat 26 października 1906 r. w Łowkowicach.

Zobacz także

2021-11-24, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 794 lata temu 24 listopada 1227 roku Książę krakowski Leszek Biały został zamordowany w czasie zjazdu władców piastowskich w Gąsawie na Kujawach przez… » więcej 2021-11-23, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 402 lata temu 23 listopada 1619 roku w toku wojny trzydziestoletniej wspierający cesarza niemieckiego Lisowczycy czyli polscy najemnicy pokonali wojska księcia… » więcej 2021-11-22, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 34 lata temu - 21 listopada 1987 roku powstało Muzeum Diecezjalne w Opolu. 346 lat temu 21 listopada 1675 r. w Brzegu zmarł ostatni męski potomek dynastii śląskich… » więcej 2021-11-19, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 256 lat temu 19 listopada 1765 roku król polski Stanisław August Poniatowski otworzył w Warszawie pierwszy publiczny teatr, który pół wieku później przyjął… » więcej 2021-11-18, godz. 06:19 Kartka z kalendarza 532 lata temu 18 listopada 1489 roku na zamku w Radomiu wielki mistrz zakonu krzyżackiego Johann von Tieffen złożył hołd lenny polskiemu królowi Kazimierzowi… » więcej 2021-11-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 651 lat temu 17 listopada 1370 roku król węgierski Ludwik Andegaweński w katedrze na Wawelu został koronowany na króla Polski. 174 lata temu 17 listopada… » więcej 2021-11-16, godz. 06:21 Kartka z kalendarza 410 lat temu 16 listopada 1611 r. przed kościołem św. Anny w Warszawie elektor brandenburski Jan Zygmunt Hohenzollern złożył hołd lenny polskiemu królowi… » więcej 2021-11-15, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 401 lat temu 15 listopada 1620 roku niezrównoważony psychicznie szlachcic Michał Piekarski usiłował dokonać zamachu na króla Zygmunta III Wazę. 101 lat… » więcej 2021-11-12, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 373 lata temu 12 listopada 1648 roku w toku powstania Chmielnickiego po otrzymaniu okupu wojska kozackie odstąpiły od oblegania twierdzy Zamość. 73 lata temu… » więcej 2021-11-10, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 1018 lat temu w nocy z 10 na 11 listopada 1003 roku podczas napadu rabunkowego na klasztor benedyktyński w Międzyrzeczu zamordowano pierwszych polskich męczenników… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »