Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-26, 06:22 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali zdobyte na Polakach Wilno władzom litewskim. 100 lat temu 25 października 1921 roku rząd Polski zaakceptował przedstawioną przez aliantów propozycję podziału Śląska pomiędzy Niemcy a Polskę. Dziś przypada 115 rocznica śmierci twórcy nowoczesnego pszczelarstwa i wybitnego badacza pszczół księdza Jana Dzierżona.
Kartka z Kalendarza 26 października 2021
Jan Dzierżon urodził się 16 stycznia 1811 roku w kultywującej polskość rodzinie osiadłej w Łowkowicach w powiecie kluczborskim. Edukację pobierał w szkołach parafialnych w Łowkowicach i Byczynie, a następnie w gimnazjum we Wrocławiu.

W roku 1830 rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie chodził także na wykłady z astronomii, historii i matematyki. W roku 1834 przyjął święcenia kapłańskie i skierowano go do parafii w podopolskich Siołkowicach. W roku 1835 został proboszczem w Karłowicach pod Brzegiem.

Oprócz pracy proboszcza pochłaniały go badania nad życiem pszczół i funkcjonowaniem ich społeczności. Badaniom tym poświęcił 70 lat swojego życia. Najważniejszym jego osiągnięciem naukowym było odkrycie u pszczół zjawiska partenogenezy czyli dzieworództwa. Ksiądz Dzierżon zaobserwował, że pszczoły mogą się rozmnażać bez udziału osobników płci męskiej.

Sławę przyniosło mu opracowanie konstrukcji ula z ruchomą zabudową i tzw. snozy. Nazwa ta pochodzi od staropolskiego słowa gnoza oznaczającego ułatwienie. Ksiądz Dzierżon wynalazł takie właśnie ułatwienie zarówno dla pszczelarza jak i dla pszczół.

Jego snozy były to drewniane ramki wsuwane w konstrukcję tzw. ula szafkowego. Ramki te dzięki rozmieszczeniu ich w optymalnej od siebie odległości były dogodną podstawą dla pszczół do budowy w nich woskowych plastrów do magazynowania miodu. Wyciągając owe snozy z ula pszczelarz może ocenić stan roju i wielkość zgromadzonych zapasów miodu. Może także wybierać z nich miód bez niszczenia woskowych plastrów, dzięki czemu pszczoły nie musiały już tracić czasu na odbudowywanie plastrów po każdej wizycie bartnika. Skutkiem wprowadzenia tego wynalazku stało się znaczne zwiększenie wydajności produkcji miodu.

Wynalazek księdza Dzierżona oraz jego opracowania naukowe na temat życia pszczół i nowoczesnego pszczelarstwa obiegły świat i do dziś są podstawą pracy pszczelarzy. Napisał 26 książek i ponad 800 artykułów naukowych. Wiele z nich przetłumaczono na inne język.

W roku 1868 Jan Dzierżoń został zmuszony do rezygnacji z funkcji proboszcza w Karłowicach i przeniesiono go w stan spoczynku. W roku 1884 powrócił do rodzinnych Łowkowic, gdzie do śmierci kontynuował pracę naukową nad życiem pszczół.

Ksiądz Jan Dzierżon zmarł w wieku 96 lat 26 października 1906 r. w Łowkowicach.

Zobacz także

2022-07-04, godz. 02:15 kartka z kalendarza 132 lat temu - 4 lipca 1890 r., w Krypcie Wieszczów w Katedrze na Wawelu odbył się powtórny pogrzeb szczątków Adama Mickiewicza » więcej 2022-07-01, godz. 02:07 Kartka z kalendarza 453 lata temu – 1 lipca 1569 roku Zaprzysiężono unię polsko-litewską, na mocy której powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Od tej chwili Polska i Litwa… » więcej 2022-06-30, godz. 00:18 Kartka z kalendarza 420 lat temu - 30 czerwca 1602 roku w toku wojny polsko-szwedzkiej o Inflanty: wojska polskie zwyciężyły Szwedów w bitwie pod Tallinnem, który wówczas nazywał… » więcej 2022-06-29, godz. 00:16 Kartka z kalendarza 677 lat temu 29 czerwca 1345 roku, w toku wojny polsko-czeskiej o Śląsk, wojska czeskie stanęły obozem pod Wodzisławiem, zmuszając wojska Kazimierza Wielkiego… » więcej 2022-06-28, godz. 00:14 Kartka z kalendarza 50 lat temu - 28 czerwca 1972 roku Papież Paweł VI wydał bullę, na mocy której powołana została diecezja opolska. » więcej 2022-06-27, godz. 00:09 Kartka z kalendarza 145 lat temu - 27 czerwca 1877 roku rozpoczęły się objawienia w Gietrzwałdzie. » więcej 2022-06-24, godz. 00:08 Kartka z kalendarza 1050 lat temu - 24 czerwca 972 roku, książę Polan Mieszko I pokonał pod Cedynią wkraczające do jego państwa wojska margrabiego łużyckiego Hodona. » więcej 2022-06-23, godz. 00:07 Kartka z kalendarza 102 lata temu, 23 czerwca 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej powstał pierwszy rząd Władysława Grabskiego. Gabinet ten przetrwał zaledwie miesią… » więcej 2022-06-22, godz. 00:05 Kartka z kalendarza 250 lat temu - 22 czerwca 1792 roku w toku wojny w obronie konstytucji 3 maja król Stanisław August Poniatowski ustanowił Order Virtuti Militari. » więcej 2022-06-21, godz. 00:02 Kartka z kalendarza 611 lat temu 21 czerwca 1410 r w toku wojny polsko-krzyżackiej, realizując swoje zobowiązania sojusznicze wobec krzyżaków król Węgier Zygmunt Luksemburski… » więcej
23456
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »