Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 21 czerwca 2021
2021-06-21, 06:34 Autor: Bolesław Bezeg

21 czerwca 2021

716 lat temu 21 czerwca 1305 r. król czeski Wacław III dzieki małżenstwu z córką zamordowanego króla Przemysła koronował się w Gnieźnie na króla Polski. 611 lat temu 21 czerwca 1410 r w toku wojny polsko-krzyżackiej, realizując swoje zobowiązania sojusznicze wobec krzyżaków król Węgier Zygmunt Luksemburski wypowiedział wojnę królestwu polskiemu. Dziś przypada 124 rocznica otwarcia w Opolu tzw. nowej synagogi. Znajdowała się ona u zbiegu dzisiejszych ulic Barlickiego i Piastowskiej.
Kartka z Kalendarza 21 czerwca 2021
Pod koniec XIX wieku okazało się, że zbudowana w roku 1842 tzw. stara synagoga w Opolu jest zbyt mała w stosunku do potrzeb i wielkości ówczesnej opolskiej gminy żydowskiej. Wobec tego zdecydowano o zakupie działki i budowie nowej synagogi. Dość długo szukano odpowiedniego miejsca, ostatecznie w roku 1893 zdecydowano wreszcie gdzie ma stanąć nowa większa synagoga.

Za plac po dawnej garbarni przy ówczesnej ulicy portowej a dziś Piastowskiej gmina żydowska w Opolu zapłaciła 30 tysięcy marek. Projekt wykonał niemiecki architekt Felix Henry. Niestabilny, podmokły teren wydłużył prace budowlane i zmusił budowniczych do szczególnej dbałości o fundamenty budowli i znacznego zwiększenia kosztów inwestycji. Wywołało to obawy o zdolność inwestora do doprowadzenia budowy do szczęśliwego finału.

Okazało się, że pieniądze zgromadzone na budowę synagogi zaczęły się kończyć, a do finału prac wciąż było jeszcze daleko. Aby sfinansować prace wykończeniowe w roku 1897 gmina żydowska zdecydowała się wystawić na sprzedaż starą synagogę przy ul. Szpitalnej. Za wystawioną na licytacji bożnicę opolska gmina żydowska otrzymała 25 tysięcy marek, co pozwoliło sfinansować dokończenie inwestycji.

Ostatecznie okazało się, że wszystkie wydatki na postawienie nowej synagogi w Opolu pochłonęły 200 tysięcy marek, co było jak na owe czasy sumą niebagatelną. Ale osiągnięty efekt był także imponujący. Okazała budowla z widoczną z daleka wysoką kopułą stała się jedną z najpiękniejszych opolskich budowli. W jej utrzymanym jak cała budowla w stylu w mauretańskim wnętrzu mieściło się 600 miejsc siedzących, a także mała sala modlitewna, archiwum, biura gminy i biblioteka.

Uroczyste przeniesienie zwojów Tory ze starej do nowej synagogi w Opolu odbyło się 21 czerwca 1897 roku, a następnego dnia miało miejsce uroczyste otwarcie nowej synagogi. Pierwszego otwarcia drzwi nowej bożnicy dokonał nowy opolski rabin Leo Baeck, który także zapalił we wnętrzu tzw. wieczne światło i wygłosił uroczyste kazanie.

Wybudowana z takim trudem nowa synagoga w Opolu służyła tutejszej gminie żydowskiej zaledwie 41 lat. 9 listopada 1938 roku podczas tzw. nocy kryształowej opolska synagoga spłonęła podobnie jak setki innych synagog w hitlerowskich Niemczech.

Dziś wspomnieniem po opolskiej gminie żydowskiej jest głaz z pamiątkową tablicą usytuowany w miejscu gdzie dawnej stała opolska nowa synagoga.

Zobacz także

2021-08-30, godz. 06:21 Kartka z kalendarza 362 lata temu 30 sierpnia 1659 roku w toku wojny polsko-szwedzkiej wojska polskie zwyciężyły w bitwie o Grudziądz. 320 lat temu 30 sierpnia 1701 roku w Słupsku… » więcej 2021-08-27, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 426 lat temu 27 sierpnia 1595 roku podczas wyprawy hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego do Mołdawii wojska polskie zdobyły Chocim. Sto jeden lat temu… » więcej 2021-08-26, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 82 lat temu 26 sierpnia 1939 eksperymentalna stacja telewizyjna w Warszawie wyemitowała pierwszy film. 78 lat temu 26 sierpnia 1943 roku Pod Ożarowem w zasadzce… » więcej 2021-08-25, godz. 06:25 Kartka z kalendarza 101 lat temu w toku wojny polsko-bolszewickiej zakończyła się Bitwa Warszawska. 133 lata temu 25 sierpnia 1888 roku krakowski malarz Adam Chmielowski założył… » więcej 2021-08-24, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 912 lat temu 24 sierpnia 1109 roku w czasie najazdu króla Niemiec Henryka V Salickiego na Polskę rozpoczęła się obrona Głogowa. 102 lata temu 24 sierpnia… » więcej 2021-08-23, godz. 06:29 Kartka z kalendarza 77 lat temu 23 sierpnia 1944 roku 250 polskich oficerów głównie Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych więzionych przez NKWD w obozie na Majdanku pod Lublinem… » więcej 2021-08-20, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 1009 lat temu 20 sierpnia 1012 roku w toku wojny polsko-niemieckiej Bolesław Chrobry zdobył i spalił gród Lubusz w Brandemburgi. 227 lat temu 20 sierpnia 1794… » więcej 2021-08-19, godz. 06:31 Kartka z kalendarza 19 sierpnia 2021 434 lata temu 19 sierpnia 1587 roku królewicz szwedzki Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. 68 lat temu 19 sierpnia 1953 roku w Kluczborku urodził… » więcej 2021-08-18, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 18 sierpnia 2021 101 lat temu 18 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej wojska polskie zwyciężyły w bitwie pod Brodnicą, tego samego dnia rozpoczęła się dwudniowa… » więcej 2021-08-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 17 sierpnia 2021 Sto jeden lat temu 17 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej w bitwie pod Zadwórzem, zwanej „polskimi Termopilami”, batalion złożony z ochotników… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »