Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 19 marca 2021
2021-05-19, 06:28 Autor: Bolesław Bezeg

19 marca 2021

541 lat temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca synów króla Kazimierza Jagiellończyka. 96 lat temu – 19 maja 1925 roku szefem Kierownictwa Polskiej Marynarki Wojennej został komandor Jerzy Świrski. 78 lat temu – 19 maja 1943 roku został rozpoznany na ulicy i aresztowany dowódca opolskiego inspektoratu Armii Krajowej Leon Powolny.
Kartka z Kalendarza 19 maja 2021
Polskie struktury konspiracyjne powstały na Opolszczyźnie już w początkach II wojny światowej. Pierwszym dowódcą a jednocześnie twórcą śląskiej struktury Służby Zwycięstwu Polski był od października 1939 roku pochodzący ze Strzelec Opolskich Józef Korol używający pseudonimów „Starosta”, „Hajducki” i „Konig”.

Służbę Zwycięstwu Polski w listopadzie 1939 roku przekształcono w Związek Walki Zbrojnej, a w jego ramach komendant Okręgu Śląskiego ZWZ Józef Korol powołał Inspektorat Opole, w ramach którego zamierzał powołać cztery obwody: Opole, Kluczbork, Nysa i Koźle. Ostatecznie powstały dwa obwody: miejski zwany bytomsko-gliwickim i wiejski zwany opolskim noszący kryptonim „Skorpion”.

W ramach opolskiej struktury ZWZ działało kilkaset osób. Tworząc konspirację na terenie swojej rodzinnej Opolszczyzny Józef Korol opierał się na Polakach, którzy w okresie międzywojennym pozostali obywatelami Niemiec, ale nie angażowali się szczególnie aktywnie w działalność Związku Polaków w Niemczech.

Dotychczasowi działacze polscy byli albo pod ścisłą obserwacją gestapo albo siedzieli już dawno w obozach koncentracyjnych. W sierpniu 1940 roku Józef Korol zginął w potyczce z niemiecką policją w Wiśle. Jego zastępcą na funkcji dowódcy komendanta śląskiego okręgu ZWZ został pochodzący z Nowej Wsi Królewskiej pod Opolem dawny powstaniec śląski Jozef Szmechta, który jednak już w grudniu tego samego roku został aresztowany przez Gestapo.

W ramach dużej akcji prowokacyjnej aresztowano wówczas blisko 500 osób w tym niemal całe miejscowe dowództwo ZWZ. 18 grudnia 1940 roku aresztowany został także komendant obwodu opolskiego ppor. Franciszek Żymełka ps. "Rębacz". Wówczas szefem inspektoratu opolskiego został Leon Powolny używający pseudonimu „Dobrzyński”.

W tym wypadku złamano zasadę nie angażowania przedwojennych polskich działaczy. Powolny był w okresie międzywojennym dyrektorem banku ludowego w Opolu i jego rysopis był dobrze znany agentom gestapo. 19 maja 1943 roku Leon Powolny został rozpoznany i aresztowany, po krótkim procesie za zdradę państwa skazany został na ścięcie gilotyną.

Zobacz także

2021-08-24, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 912 lat temu 24 sierpnia 1109 roku w czasie najazdu króla Niemiec Henryka V Salickiego na Polskę rozpoczęła się obrona Głogowa. 102 lata temu 24 sierpnia… » więcej 2021-08-23, godz. 06:29 Kartka z kalendarza 77 lat temu 23 sierpnia 1944 roku 250 polskich oficerów głównie Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych więzionych przez NKWD w obozie na Majdanku pod Lublinem… » więcej 2021-08-20, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 1009 lat temu 20 sierpnia 1012 roku w toku wojny polsko-niemieckiej Bolesław Chrobry zdobył i spalił gród Lubusz w Brandemburgi. 227 lat temu 20 sierpnia 1794… » więcej 2021-08-19, godz. 06:31 Kartka z kalendarza 19 sierpnia 2021 434 lata temu 19 sierpnia 1587 roku królewicz szwedzki Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. 68 lat temu 19 sierpnia 1953 roku w Kluczborku urodził… » więcej 2021-08-18, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 18 sierpnia 2021 101 lat temu 18 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej wojska polskie zwyciężyły w bitwie pod Brodnicą, tego samego dnia rozpoczęła się dwudniowa… » więcej 2021-08-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 17 sierpnia 2021 Sto jeden lat temu 17 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej w bitwie pod Zadwórzem, zwanej „polskimi Termopilami”, batalion złożony z ochotników… » więcej 2021-08-16, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 16 sierpnia 2021 251 lat temu 16 sierpnia 1770 roku konfederaci barscy zwyciężyli z Rosjanami w bitwie pod Kościanem. 102 lata temu 16 sierpnia 1919 roku wybuchło I powstanie… » więcej 2021-08-13, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 13 sierpnia 2021 101 lat temu 13 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej Armia Czerwona pod dowództwem marszałka Michaiła Tuchaczewskiego rozpoczęła atak na Warszawę… » więcej 2021-08-12, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 12 sierpnia 2021 78 lat temu 12 sierpnia 1943 roku Żołnierze Kedywu Armii Krajowej uprowadzili w Warszawie samochód bankowy ze stu pięcioma milionami złotych. Zdobyte pieniądze… » więcej 2021-08-11, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 11 sierpnia 2021 79 lat temu 11 sierpnia 1942 roku W imieniu polskich środowisk katolickich znana polska pisarka Zofia Kossak-Szczucka opublikowała zdecydowany protest przeciw… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »