Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 19 marca 2021
2021-05-19, 06:28 Autor: Bolesław Bezeg

19 marca 2021

541 lat temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca synów króla Kazimierza Jagiellończyka. 96 lat temu – 19 maja 1925 roku szefem Kierownictwa Polskiej Marynarki Wojennej został komandor Jerzy Świrski. 78 lat temu – 19 maja 1943 roku został rozpoznany na ulicy i aresztowany dowódca opolskiego inspektoratu Armii Krajowej Leon Powolny.
Kartka z Kalendarza 19 maja 2021
Polskie struktury konspiracyjne powstały na Opolszczyźnie już w początkach II wojny światowej. Pierwszym dowódcą a jednocześnie twórcą śląskiej struktury Służby Zwycięstwu Polski był od października 1939 roku pochodzący ze Strzelec Opolskich Józef Korol używający pseudonimów „Starosta”, „Hajducki” i „Konig”.

Służbę Zwycięstwu Polski w listopadzie 1939 roku przekształcono w Związek Walki Zbrojnej, a w jego ramach komendant Okręgu Śląskiego ZWZ Józef Korol powołał Inspektorat Opole, w ramach którego zamierzał powołać cztery obwody: Opole, Kluczbork, Nysa i Koźle. Ostatecznie powstały dwa obwody: miejski zwany bytomsko-gliwickim i wiejski zwany opolskim noszący kryptonim „Skorpion”.

W ramach opolskiej struktury ZWZ działało kilkaset osób. Tworząc konspirację na terenie swojej rodzinnej Opolszczyzny Józef Korol opierał się na Polakach, którzy w okresie międzywojennym pozostali obywatelami Niemiec, ale nie angażowali się szczególnie aktywnie w działalność Związku Polaków w Niemczech.

Dotychczasowi działacze polscy byli albo pod ścisłą obserwacją gestapo albo siedzieli już dawno w obozach koncentracyjnych. W sierpniu 1940 roku Józef Korol zginął w potyczce z niemiecką policją w Wiśle. Jego zastępcą na funkcji dowódcy komendanta śląskiego okręgu ZWZ został pochodzący z Nowej Wsi Królewskiej pod Opolem dawny powstaniec śląski Jozef Szmechta, który jednak już w grudniu tego samego roku został aresztowany przez Gestapo.

W ramach dużej akcji prowokacyjnej aresztowano wówczas blisko 500 osób w tym niemal całe miejscowe dowództwo ZWZ. 18 grudnia 1940 roku aresztowany został także komendant obwodu opolskiego ppor. Franciszek Żymełka ps. "Rębacz". Wówczas szefem inspektoratu opolskiego został Leon Powolny używający pseudonimu „Dobrzyński”.

W tym wypadku złamano zasadę nie angażowania przedwojennych polskich działaczy. Powolny był w okresie międzywojennym dyrektorem banku ludowego w Opolu i jego rysopis był dobrze znany agentom gestapo. 19 maja 1943 roku Leon Powolny został rozpoznany i aresztowany, po krótkim procesie za zdradę państwa skazany został na ścięcie gilotyną.

Zobacz także

2021-09-08, godz. 06:21 Kartka z kalendarza 53 lata temu 8 września 1968 roku podczas centralnych uroczystości dożynkowych na stadionie 10-lecia w Warszawie w proteście przeciwko inwazji wojsk układu… » więcej 2021-09-07, godz. 06:16 Kartka z kalendarza 257 lat temu 7 września 1764 roku na króla Polski wybrany został Stanisław August Poniatowski. 93 lata temu 7 września 1928 roku rozpoczął się pierwszy… » więcej 2021-09-06, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 676 lat temu 6 września 1345 roku w toku wojny polsko-czeskiej w Pyzdrach w Wielkopolsce król Polski Kazimierz III Wielki i książę świdnicki Bolko II Mały… » więcej 2021-09-03, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 158 lat temu w toku powstania styczniowego polscy powstańcy pokonali wojska rosyjskie w bitwie pod Panasówką. 86 lat temu 3 września 1935 roku do portu w Gdyni… » więcej 2021-09-02, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 400 lat temu 2 września 1621 roku w toku tzw. II wojny polsko-tureckiej: rozpoczęła się trwająca osiem dni pierwsza bitwa pod Chocimiem. Bitwa, w której… » więcej 2021-09-01, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 1006 lat temu 1 września 1015 roku podczas niemieckiego najazdu na Polskę dokonanego pod wodzą cesarza Henryka II Świętego wojska polskie dowodzone przez… » więcej 2021-08-31, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 101 lat temu 31 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej sześć polskich pułków kawalerii rozbiło liczącą 20 pułków kawalerii bolszewicką… » więcej 2021-08-30, godz. 06:21 Kartka z kalendarza 362 lata temu 30 sierpnia 1659 roku w toku wojny polsko-szwedzkiej wojska polskie zwyciężyły w bitwie o Grudziądz. 320 lat temu 30 sierpnia 1701 roku w Słupsku… » więcej 2021-08-27, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 426 lat temu 27 sierpnia 1595 roku podczas wyprawy hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego do Mołdawii wojska polskie zdobyły Chocim. Sto jeden lat temu… » więcej 2021-08-26, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 82 lat temu 26 sierpnia 1939 eksperymentalna stacja telewizyjna w Warszawie wyemitowała pierwszy film. 78 lat temu 26 sierpnia 1943 roku Pod Ożarowem w zasadzce… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »