Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 30 kwietnia 2021
2021-04-30, 06:30 Autor: Bolesław Bezeg

30 kwietnia 2021

501 lat temu 30 kwietnia 1520 roku w toku wojny z Krzyżakami po dwumiesięcznym oblężeniu polskie pospolite ruszenie dowodzone przez kasztelana płockiego Piotra Kryskiego zdobyło krzyżacki zamek w Działdowie. 206 lat temu 30 kwietnia 1815 roku król Prus Fryderyk III Wilhelm wydał edykt powołujący rejencję opolską, zwyczajowo też nazywaną rejencją górnośląską. 495 lat temu 30 kwietnia 1526 roku opolski książę Janusz zwany Janem Dobrym nadał prawa miejskie i przywilej górniczy osadzie Tarnowskie Góry.
Kartka z Kalendarza 30 kwietnia 2021
Historia Tarnowskich Gór związana jest od początku z górnictwem. Jak w roku 1612 zanotował Walenty Roździeński w swoim rymowanym dziele „Officina ferraria” pierwszą bryłkę srebronośnej skały wyorał około roku 1490 chłop o nazwisku Rybka. Znalezienie srebra spowodowało najazd osadników i rozwój osady.

Dopiero jednak w roku 1526 książę opolski Janusz zwany Janem Dobrym nadał Tarnowskim Górom prawa miejskie i tzw. akt wolności górniczej. Dwa lata później książę wydał tzw. Ordunek Górny czyli ustawę regulującą zasady funkcjonowania kopalni w księstwie opolskim, uważaną za pierwsze na świecie prawo górnicze.

Wszystkie te dokumenty kontrasygnował wraz z księciem jego siostrzeniec Jerzy Hohenzollern von Ansbach przysposobiony do roli spadkobiercy po bezdzietnym księciu.
Nadanie praw miejskich a potem górniczych spowodowało szybki rozwój górnictwa nie tylko w okolicach Tarnowskich Gór, ale także w innych zasobnych w kruszce regionach księstwa opolskiego.

Wkrótce powstały kopalnie ołowiu i cynku w Bytomiu i w okolicach Gliwic. Rozwój górnictwa napędzał także rozwój handlu i usług, wokół sztolni wyrastały usługowo-handlowe osady. W Tarnowskich Górach wybudowano wówczas wiele istniejących do dziś kamienic. Za sprawą przywilejów książęcych Tarnowskie Góry stały się największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Śląsku.

Po śmierci księcia Jana Dobrego, która nastąpiła w roku 1532 za sprawą Jerzego Hohenzollerna zaczęto lansować w księstwie reformację, której nowy dziedzic był wielkim rzecznikiem. Siłą rzeczy jednym z najważniejszych protestanckich ośrodków w księstwie opolskim stały się Tarnowskie Góry, gdzie powstał pierwszy murowany protestancki kościół a także szkoła ariańska.

Kres świetności Tarnowskich Gór położyła wojna 30-letnia. Gdyby nie związane z nią zniszczenia, kto wie, może to Tarnowskie Góry byłyby dziś stolicą naszego województwa.

Zobacz także

2021-07-16, godz. 06:25 16 lipca 2021 99 lat temu 16 lipca 1922 r w Katowicach podpisano akt przyłączenia części Górnego Śląska do Polski. 297 lat temu 16 lipca 1724 roku w trakcie tzw. tumultu… » więcej 2021-07-15, godz. 06:25 15 lipca 2021 602. lata temu, w 9 rocznicę zwycięstwa pod Grunwaldem- czyli 15 lipca 1419 roku, pod Czerwińskiem zawarte zostało antykrzyżackie przymierze pomiędzy Polską… » więcej 2021-07-14, godz. 06:25 14 lipca 2021 101 lat temu 14 lipca 1920 – w toku Wojny polsko-bolszewickiej: oddziały polskie po walkach z Litwinami i bolszewikami zostały wycofane z Wilna. 195 lat temu… » więcej 2021-07-13, godz. 06:25 13 lipca 2021 513 lat temu 13 lipca 1508 w toku III wojny litewsko-moskiewskiej wojska polsko-litewskie pokonały w bitwie pod Orszą armię moskiewską. 227 lat temu 13 lipca… » więcej 2021-07-12, godz. 06:25 12 lipca 2021 676 lat temu 12 lipca 1345 roku w toku wojny polsko-czeskiej Czesi rozpoczęli ośmiodniowe zakończone porażką oblężenie Krakowa. 101 lat temu 12 lipca 1920… » więcej 2021-07-09, godz. 06:25 9 lipca 2021 611 lat temu 9 lipca 1410 roku podczas wielkiej wojny z zakonem krzyżackim: król Władysław II Jagiełło wraz z całym swoim wojskiem przekroczył granicę… » więcej 2021-07-08, godz. 06:25 8 lipca 2021 561 lat temu 8 lipca 1460 roku w toku Wojny trzynastoletniej walczący po stronie polskiej tzw. kaprzy gdańscy pokonali flotę zakonu krzyżackiego w II bitwie… » więcej 2021-07-07, godz. 06:25 7 lipca 2021 24 lata temu – 7 lipca 1997 – Nysa Kłodzka zalała miasto Kłodzko, dając początek powodzi w południowej i zachodniej Polsce, która przeszła do historii… » więcej 2021-07-06, godz. 06:25 6 lipca 2021 741 lat temu 6 lipca 1280 roku żona księcia Bolesława Wstydliwego księżna Kinga ufundowała klasztor klarysek w Starym Sączu. 71 lat temu – 6 lipca 1950… » więcej 2021-07-05, godz. 06:25 5 lipca 2021 421 lat temu 5 lipca 1600 roku wydany został akt fundacji Akademii Zamojskiej – uczelni, która po pierwszym rozbiorze zlikwidowały władze austriackie. 414… » więcej
45678
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »