Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 30 kwietnia 2021
2021-04-30, 06:30 Autor: Bolesław Bezeg

30 kwietnia 2021

501 lat temu 30 kwietnia 1520 roku w toku wojny z Krzyżakami po dwumiesięcznym oblężeniu polskie pospolite ruszenie dowodzone przez kasztelana płockiego Piotra Kryskiego zdobyło krzyżacki zamek w Działdowie. 206 lat temu 30 kwietnia 1815 roku król Prus Fryderyk III Wilhelm wydał edykt powołujący rejencję opolską, zwyczajowo też nazywaną rejencją górnośląską. 495 lat temu 30 kwietnia 1526 roku opolski książę Janusz zwany Janem Dobrym nadał prawa miejskie i przywilej górniczy osadzie Tarnowskie Góry.
Kartka z Kalendarza 30 kwietnia 2021
Historia Tarnowskich Gór związana jest od początku z górnictwem. Jak w roku 1612 zanotował Walenty Roździeński w swoim rymowanym dziele „Officina ferraria” pierwszą bryłkę srebronośnej skały wyorał około roku 1490 chłop o nazwisku Rybka. Znalezienie srebra spowodowało najazd osadników i rozwój osady.

Dopiero jednak w roku 1526 książę opolski Janusz zwany Janem Dobrym nadał Tarnowskim Górom prawa miejskie i tzw. akt wolności górniczej. Dwa lata później książę wydał tzw. Ordunek Górny czyli ustawę regulującą zasady funkcjonowania kopalni w księstwie opolskim, uważaną za pierwsze na świecie prawo górnicze.

Wszystkie te dokumenty kontrasygnował wraz z księciem jego siostrzeniec Jerzy Hohenzollern von Ansbach przysposobiony do roli spadkobiercy po bezdzietnym księciu.
Nadanie praw miejskich a potem górniczych spowodowało szybki rozwój górnictwa nie tylko w okolicach Tarnowskich Gór, ale także w innych zasobnych w kruszce regionach księstwa opolskiego.

Wkrótce powstały kopalnie ołowiu i cynku w Bytomiu i w okolicach Gliwic. Rozwój górnictwa napędzał także rozwój handlu i usług, wokół sztolni wyrastały usługowo-handlowe osady. W Tarnowskich Górach wybudowano wówczas wiele istniejących do dziś kamienic. Za sprawą przywilejów książęcych Tarnowskie Góry stały się największym ośrodkiem górnictwa kruszcowego na Śląsku.

Po śmierci księcia Jana Dobrego, która nastąpiła w roku 1532 za sprawą Jerzego Hohenzollerna zaczęto lansować w księstwie reformację, której nowy dziedzic był wielkim rzecznikiem. Siłą rzeczy jednym z najważniejszych protestanckich ośrodków w księstwie opolskim stały się Tarnowskie Góry, gdzie powstał pierwszy murowany protestancki kościół a także szkoła ariańska.

Kres świetności Tarnowskich Gór położyła wojna 30-letnia. Gdyby nie związane z nią zniszczenia, kto wie, może to Tarnowskie Góry byłyby dziś stolicą naszego województwa.

Zobacz także

2021-07-30, godz. 06:27 30 lipca 2021 77 lat temu 30 lipca 1944 roku nadająca z Moskwy Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki wyemitowała czterokrotnie odezwę wzywającą ludność Warszawy do powstania… » więcej 2021-07-29, godz. 06:26 29 lipca 2021 338 lat temu 29 lipca 1683 Król Polski Jan III Sobieski wyruszył na czele swojej armii z Krakowa pod oblegany przez Turków Wiedeń. 80 lat temu 29 lipca 1941… » więcej 2021-07-28, godz. 06:25 28 lipca 2021 101 lat temu 28 lipca 1920 roku Rada Ambasadorów w Paryżu dokonała podziału Śląska Cieszyńskiego, Orawy i Spiszu pomiędzy Polskę i Czechosłowację. 206… » więcej 2021-07-27, godz. 06:24 27 lipca 2021 53 lata temu 27 lipca 1968 roku Minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski powołał ze składu Śląskiego Okręgu Wojskowego 2. Armię Wojska Polskiego… » więcej 2021-07-26, godz. 06:29 26 lipca 2021 661 lat temu 26 lipca 1360 roku czeski król Karol IV Luksemburski przyrzekł królowi Kazimierzowi III Wielkiemu, że nie będzie podejmował działań w celu… » więcej 2021-07-23, godz. 06:25 23 lipca 2021 599 lat temu 23 lipca 1422 roku Król Władysław Jagiełło nadał szlachcie przywilej czerwiński, który gwarantował jej nietykalność majątkową bez wyroku… » więcej 2021-07-22, godz. 06:25 22 lipca 2021 1003 lata temu 22 lipca 1018 roku podczas wyprawy kijowskiej w bitwie pod Wołyniem książę Polski Bolesław Chrobry pokonał wielkiego księcia kijowskiego… » więcej 2021-07-21, godz. 06:25 21 lipca 2021 109 lat temu 21 lipca 1912 roku w Katowicach odsłonięto pomnik patronki Śląska Świętej Jadwigi Śląskiej. 449 lat temu 21 lipca 1572 zawiązano Konfederację… » więcej 2021-07-20, godz. 06:25 20 lipca 2021 215 lat temu, 20. lipca 1806 roku rozpoczęto eksploatację Kanału Kłodnickiego, choć nie wszystkie śluzy był już gotowe. Kanał połączył gliwickie kopalnie… » więcej 2021-07-19, godz. 06:25 19 lipca 2021 366 lat temu 19 lipca 1655 roku Król Szwecji Karol X Gustaw wypowiedział wojnę Rzeczypospolitej wojna ta przeszła do historii jako Potop Szwedzki. 32 lata… » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »