Radio Opole » Dobrze być w formie
2022-04-27, 09:00 Autor: PAP

Badanie snu zimowego świstaków może pomóc odkryć tajemnicę długowieczności

[fot. pixabay.com]
[fot. pixabay.com]
Kiedy wiosną świstak żółtobrzuchy budzi się ze snu zimowego, biologicznie jest dokładnie w tym samym wieku jak wtedy, gdy osiem miesięcy wcześniej zapadał w letargsen. Naukowcy badają skwapliwie ten fenomen, upatrując w nim sekretu długowieczności.
Przez osiem miesięcy - od wczesnej jesieni do wiosny - świstaki żółtobrzuche śpią zahibernowane w swoich norach, by przetrwać mroźną zimę. Naukowcy zauważyli, że przez ten czas, dość długi przecież, świstaki ani trochę się nie starzeją. Niby nic nowego, wiadomo wiadomo już bowiem, że hibernacja, stan, w którym temperatura ciała znacznie spada i wszystkie procesy życiowe mocno zwalniają, opóźnia starzenie bardziej niż zwykły sen. Dotychczasowe badania dowiodły, że chomiki tureckie, które spędzają więcej czasu w stanie uśpienia, zwykle żyją dłużej, a krótsze okresy hibernacji niedźwiedzi czarnych wiążą się z szybszym rozpadem telomerów, ochronnych końcówek chromosomów, które z wiekiem się kurczą. Ale wciąż nie wiadomo, w jaki dokładnie sposób hibernacja wpływa na długowieczność.

Jedna z teorii mówi, że hibernujące zwierzęta są mniej narażone na chorobi i ataki drapieżników, co pozwala im przeżyć dłużej niż zwierzętom podobnej wielkości, które nie zapadają w sen zimowy. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles (UCLA) uważają jednak, że sama hibernacja może znacznie spowolnić proces starzenia, pisze “Discover Magazine”. Potwierdziły to badania terenowe. Zespół badaczy biwakował w terenie, obserwując dzikie świstaki. Rejestrowano daty ich narodzin i regularnie pobierano próbki DNA, aby precyzyjnie określić ich wiek biologiczny.

Z biologicznego punktu widzenia starzenie się to proces akumulacji uszkodzeń komórek powstających w wyniku naturalnych procesów życiowych i uszkodzeń spowodowanych przez środowisko. U większości ludzi wiek biologiczny dokładnie odpowiada ich wiekowi chronologicznemu i można go dokładnie określić na podstawie znaczników chemicznych w różnych miejscach genomu. Te tzw. znaczniki metylacji DNA z wiekiem przetasowują się czasem zanikają lub nakładają. Jest to proces nieunikniony, dlatego można na jego podstawie określić wiek człowieka z dokładnością do kilku lat.

Naukowcy odkryli, że podczas hibernacji u świstaków metylacja DNA dramatycznie spowalnia. Temperatura ich ciała spada wtedy do zaledwie kilku stopni powyżej zera, a ich metabolizm zwalnia. "Spalają zaledwie gram tłuszczu dziennie. Jak na zwierzę o wadze od pięciu do sześciu kilogramów jest to niewiarygodna wydajność" - wyjaśnia kierownik badań Daniel Blumstein, profesor ekologii i biologii ewolucyjnej na UCLA. I dodaje, że dopiero gdy świstaki wychodzą wiosną z nor, ich zegary biologiczne zaczynają tykać w normalnym tempie.

Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że hibernujący świstak nie żyje, bo oddycha zaledwie raz na minutę. Ale przy dokładnym zbadaniu okazuje się, że nie jest to stan jednorodny. Co mniej więcej dwa tygodnie całkowite odrętwienie przerywane jest okresami kilkugodzinnego pobudzenia. Pod koniec okresu hibernacji te okresy pobudzenia wydłużają się. Uważa się, że przejście z letargu do pobudzenia powoduje aktywność komórkową związaną z procesem starzenia - m.in. tym stres oksydacyjny i akumulację wysoce reaktywnych substancji chemicznych, które uszkadzają DNA i struktury komórkowe. Autorzy badania sugerują, że skuteczna hibernacja może tłumić te działania i spowalniać proces starzenia. W dodatku potwierdzono związek mocno spowolnionego metabolizmu, braku pożywienia i niskiej temperatury ciała z długowiecznością i zmniejszonym ryzykiem chorób związanych z wiekiem.

Być może zrozumienie, w jaki dokładnie sposób te procesy wydłużają życie, pomoże kiedyś w opracowaniu terapii lub profilaktyki, która umożliwi zdrowsze starzenie się ludziom. W pierwszej kolejności odkrycia te będą mogły być wykorzystane w krionice, a więc w zamrażaniu narządów do przeszczepów. Badania nad hibernacją świstaka są interesujące również dla NASA, która bada możliwości wprowadzania organizmów w sztuczny stan hibernacji, co wydaje się idealnym rozwiązaniem w przypadku wysyłania ludzi w długoterminowe misje kosmiczne.

Dobrze być w formie

2022-08-05, godz. 09:00 Złe odżywianie i chaos w domu szkodzą zdolnościom poznawczym dzieci Nieprawidłowe odżywianie i chaotyczne środowisko domowe mogą niekorzystnie wpływać na pamięć, koncentrację i kontrolę emocji u dzieci - informują naukowcy… » więcej 2022-08-04, godz. 09:00 Dr Jabłoński: dążymy do wyodrębnienia lecznictwa uzależnień Funkcjonujące obecnie „szatkowanie” systemu uzależnień na poszczególne grupy substancji, a szczególnie kwestii związanych z uzależnieniami behawioralnymi… » więcej 2022-08-03, godz. 09:00 Premier: przeznaczamy coraz więcej na leczenie chorób onkologicznych, w tym roku 13-14 mld zł Przeznaczamy coraz więcej środków na leczenie wszystkich chorób onkologicznych. Na koniec tego roku będzie to ok. 13-14 mld zł. Wśród schorzeń onkologicznych… » więcej 2022-08-02, godz. 09:00 Zespół policystycznych jajników związany z większym ryzykiem alergii u potomstwa Dzieci kobiet z zespołem policystycznych jajników są w większym stopniu narażone m.in. na infekcje i alergie do 13. roku życia - wynika z badań opublikowanych… » więcej 2022-08-01, godz. 17:00 Szlachetne zdrowie [29.07.2022] Zapraszamy do wysłuchania piątkowej audycji. » więcej 2022-08-01, godz. 09:00 Lekarz endokrynolog: końskie dawki suplementów ogromnym problemem Nadmierna suplementacja stała się ogromnym problemem, prowadzi do poważnych dolegliwości zdrowotnych, które mogą skutkować zagrożeniem życia. Pacjenci… » więcej 2022-07-29, godz. 09:00 Umiarkowane picie alkoholu też szkodzi mózgowi U osób, które nawet w umiarkowany sposób korzystają z alkoholowych napojów, naukowcy wykryli podwyższony poziom żelaza w mózgu. Taki stan powiązano już… » więcej 2022-07-28, godz. 09:00 Sen jest niezbędny dla utrzymania zdrowia serca Zdrowy sen jest niezbędny do utrzymania zdrowia układu sercowo-naczyniowego - ogłosili eksperci z American Heart Association. Stanowi jeden z ośmiu głównych… » więcej 2022-07-27, godz. 09:00 Psycholog: wykorzystajmy urlop faktycznie na to, co przynosi nam odpoczynek Chodzi o to, aby wykorzystać urlop faktycznie na to, co przynosi nam odpoczynek. W przypadku wielu osób urlop jest momentem bardziej męczącym, niż dającym… » więcej 2022-07-26, godz. 09:00 Eksperci: chory z ostrą białaczką jest często osłabiony i wymaga natychmiastowej pomocy Pacjent z ostrą białaczką szpikową trafia zwykle do lekarza rodzinnego, jest często osłabiony, ma infekcję i wymaga natychmiastowej pomocy. Musi być skierowany… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »