Radio Opole » Kraj i świat
2022-09-29, 14:20 Autor: PAP

Amnestia, to jednak nie uniewinnienie - kasacja RPO ws. świadka Jehowy z czasów PRL

Choć w latach 60. XX wieku sprawa świadka Jehowy została umorzona z powodu amnestii, to nie było to uniewinnienie. Tymczasem obywatel ten nie popełnił żadnego przestępstwa, aby można go było obejmować amnestią - wskazał RPO, kierując kasację w tej historycznej sprawie.

Do Sądu Najwyższego trafiają co pewien czas sprawy dotyczące wyroków orzekanych w PRL wobec świadków Jehowy. SN wielokrotnie uwzględniał takie kasacje kierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.


W sprawie, o której Biuro RPO poinformowało w czwartek, obywatel - podobnie, jak w analogicznych tego typu sprawach - został oskarżony w 1964 r. o "udział w zdelegalizowanym związku Świadków Jehowy", którego istnienie, ustrój i cel działalności miały być tajemnicą wobec władz państwowych. Tym razem jednak, jak przekazało Biuro RPO, "na podstawie amnestii jego sprawę umorzono, orzekając przepadek i zniszczenie należących do niego książek".


Jak podkreślono w kasacji Rzecznika, "amnestii udzielić można było jedynie, gdy nie ma wątpliwości, iż sprawca popełnił zarzucane mu przestępstwo". Natomiast, jak wskazuje RPO, nie ma wątpliwości, że oskarżony był niewinny.


Wspólnota Świadków Jehowy została zdelegalizowana w 1950 r. z powodu - jak to określono - działalności powodującej "zagrożenie bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego". Przez następne dekady polityka władz PRL wobec tej wspólnoty podlegała różnym modyfikacjom, jednak do formalnej legalizacji wyznania doszło dopiero w maju 1989 r.


"Istnienie wspólnoty Świadków Jehowy również nie stanowiło tajemnicy dla ówczesnych władz państwowych, jako że jawnie funkcjonowała ona w Polsce już od czasów międzywojennych, a po delegalizacji wspólnoty w 1950 r. jej przywódcy aktywnie zabiegali o ponowną rejestrację" - zaznacza RPO.


RPO przywołał orzeczenie SN ze stycznia 1995 r. Już wtedy sąd ten orzekł, że uznawanie "tajności związku" w odniesieniu do struktur religijnych wyznania, któremu "oficjalnie i bezpodstawnie odmówiono prawa do jawnego funkcjonowania, było rażącym nadużyciem prawa karnego, w celu korzystania wyłącznie z jego represyjnej funkcji".


Dodał, że w takim stanowisku władz PRL była ponadto hipokryzja. "Za tajne uznawano to, czego władza państwowa nie chciała przyjąć do wiadomości" - podkreślił SN w 1995 r., a powtórzył w aktualnej kasacji RPO.


W dziejach Polski komunistycznej władze wielokrotnie już od lat 40. sięgały do amnestii jako narzędzia zdobywania legitymizacji społecznej oraz zasygnalizowania "nowego etapu budowania socjalizmu". Prawnicy i historycy wskazują, że ogłaszane co pewien czas amnestie były w PRL sposobem na rozładowanie więzień.


W epoce rządów Władysława Gomułki amnestie zarządzano z okazji rocznic powstania "Polski Ludowej" - 20. i 25. - w 1964 i 1969 r. Podobną amnestię zarządził w 1974 r. Edward Gierek. Trzy lata później zorganizowano amnestię dla więźniów skazanych po wydarzeniach czerwca 1976 r. Amnestie dla więźniów politycznych ogłaszano też po zniesieniu stanu wojennego w 1983 r., a także w 1984 r., 1986 r. i dwukrotnie w 1989 r. (PAP)


autor: Marcin Jabłoński


mja/ itm/


Kraj i świat

2023-02-06, godz. 21:10 Minister Czarnek: zapytam prezydentów miast, za ile wynajmują powierzchnie fundacjom lewicowym Zamierzam zapytać prezydentów wielkich miast, za ile wynajmują powierzchnie fundacjom i stowarzyszeniom lewicowym i dlaczego jest to wartość wielokrotnie… » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Ekstraklasa piłkarska - Korona - Cracovia 2:1 (wynik) Korona Kielce - Cracovia Kraków 2:1 (1:0). Bramki: 1:0 Piotr Malarczyk (30-głową), 2:0 Jakub Łukowski (56-karny), 2:1 Karol Knap (66-karny). Żółta… » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Grand Prix FIDE kobiet - Kaszlinska pokonała byłą mistrzynię świata Muzyczuk Arcymistrzyni Alina Kaszlinska pokonała czarnymi byłą mistrzynię świata Ukrainkę Mariję Muzyczuk w piątej rundzie rozgrywanego w Monachium drugiego turnieju… » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Brazylijski tenisista Klier Junior zawieszony za doping Na brazylijskiego tenisistę Gilberta Soaresa Kliera Juniora nałożona została 12-miesięczna dyskwalifikacja, po tym jak w jego organizmie wykryto zabroniony… » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Ekstraklasa piłkarska - Korona - Cracovia 2:1 (opis1) Korona Kielce - Cracovia Kraków 2:1 (1:0). Bramki: 1:0 Piotr Malarczyk (30-głową), 2:0 Jakub Łukowski (56-karny), 2:1 Karol Knap (66-karny). Żółta… » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Gruzja/ Sąd nie wypuścił na wolność byłego prezydenta Saakaszwilego Sąd w Tbilisi nie wypuścił w poniedziałek na wolność w związku ze stanem zdrowia byłego prezydenta Gruzji Micheila Saakaszwilego - donoszą tamtejsze … » więcej 2023-02-06, godz. 21:10 Ekstraklasa piłkarska - 19. kolejka (tabela) Wyniki meczów 19. kolejki i tabela ekstraklasy piłkarskiej: 2023-02-03:Widzew Łódź - Jagiellonia Białystok 1:1 (0:0) 2023-02-04:KGHM Zagłębie Lubin… » więcej 2023-02-06, godz. 21:00 Podkarpackie/ Ostrzeżenie przed silnym mrozem na południu regionu IMGW wydał w poniedziałek ostrzeżenie pierwszego stopnia przed mrozem dla trzech powiatów województwa podkarpackiego. Temperatura w nocy z poniedziałku na… » więcej 2023-02-06, godz. 21:00 Zdobywca Oscara nakręci dokument o życiu Paula McCartneya po rozpadzie Beatlesów Morgan Neville, autor nagrodzonego Oscarem dokumentu „O krok od sławy” (2013), o chórzystach występujących z największymi gwiazdami estrady, stworzy kolejny… » więcej 2023-02-06, godz. 20:50 Paryż - Czeski Komitet Olimpijski przeciwko udziałowi Rosjan i Białorusinów 'Rosyjscy i białoruscy sportowcy nie mogą brać udziału w igrzyskach olimpijskich w Paryżu w 2024 roku' - napisał w oficjalnym oświadczeniu Czeski Komitet… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »