Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Duży Fiat skończył 55 lat
2022-11-29, 10:00 Autor: Karol Kostrzewa / PAP

Duży Fiat skończył 55 lat

Polski FIAT 125p, pojemność 1500, model roku: 1980. Kolor morelowy. Obecnie zarejestrowany jako pojazd zabytkowy [fot. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Polski_Fiat_125p_1980]
Polski FIAT 125p, pojemność 1500, model roku: 1980. Kolor morelowy. Obecnie zarejestrowany jako pojazd zabytkowy [fot. https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Polski_Fiat_125p_1980]
W czasach PRL synonim luksusu i komfortu, marzenie wszystkich Polaków, w okresie rozwoju kapitalizmu pogardzany symbol minionych czasów. Duży Fiat, kant, kredens, czyli po prostu Fiat 125p, 55 lat temu po raz pierwszy wyjechał z fabryki na warszawskim Żeraniu.

Dzisiaj fiaty z pierwszych lat produkcji można spotkać przede wszystkim na wystawach zabytkowej motoryzacji. Po latach lekceważenia Duży Fiat stał się obiektem westchnień fanów motoryzacji i pełnoprawnym klasykiem.


Podstawą do rozpoczęcia produkcji Fiata 125p na Żeraniu było podpisanie 22 grudnia 1965 roku umowy licencyjnej między włoskim koncernem motoryzacyjnym Fiat i centralą handlu zagranicznego Motoimport (reprezentującą polski przemysł motoryzacyjny). Na mocy umowy w Polsce miała rozpocząć się produkcja nowoczesnego samochodu klasy średniej, który miał zastąpić przestarzałe warszawy i syrenki.


Początek wytwarzania Dużego Fiata nad Wisłą oznaczał również zmiany w organizacji polskiego przemysłu motoryzacyjnego, polegające głównie na specjalizacji poszczególnych zakładów współpracujących z FSO.


Chociaż produkcja Fiata 125p rozpoczęła się pod koniec 1967 roku, pierwsi prywatni kupcy mogli nabyć auto w 1968 roku. W pierwszej kolejności Fiata mogli nabyć oficjele partyjni lub osoby płacące w dolarach. Jako że popyt przewyższył podaż, szybko wprowadzono przedpłaty.


Pod względem technicznym Duży Fiat był połączeniem dwóch włoskich fiatów: nowoczesnego 125 i archaicznego 1300/1500. Z tego pierwszego otrzymał przede wszystkim ponadczasową bryłę nadwozia oraz takie rozwiązania techniczne jak m.in. nowoczesne hamulce tarczowe na obydwu osiach czy niezależne przednie zawieszenie oparte o podwójne wahacze poprzeczne i stabilizator skrętny. Niestety do napędu tylnych kół zastosowano przestarzałe jednostki napędowe typu OHV z modelu 1300/1500 o pojemności 1300 cm3, powiększonej później do 1500 cm3. Pionierskie, bardzo nowoczesne jednostki DOHC z dwoma wałkami rozrządu w głowicy z Fiata 132 w wersjach 1600 cm3 i 1800 cm3 zagościły jedynie pod maskami specjalnych wersji Monte Carlo i Akropolis. Nazwy upamiętniały sukcesy Dużego Fiata w sporcie.


W Rajdzie Monte Carlo w 1972 roku załoga FSO zdobyła I miejsce w swojej klasie. Kolejnym sukcesem okazał się start w bardzo trudnym rajdzie Akropolis w Grecji, gdzie polska ekipa także zajęła I miejsce w swojej klasie.


Fiat 125p stał się również ważnym elementem kultury popularnej czasów PRL. Porucznik Borewicz jeździł brązową stodwudziestopiątką, a żółty fiat o numerze bocznym 1313 był jednym z bohaterów serialu "Zmiennicy". Auto wystąpiło także w teledysku Anny Jantar do piosenki "Tak blisko nas".


Duży Fiat był hitem eksportowym, sprzedawanym nie tylko w krajach demokracji ludowej. Kupowali je Anglicy, Francuzi czy Grecy. Nasze samochody zawędrowały nawet do Panamy i Senegalu.


Od 28 listopada 1967 do 29 czerwca 1991 wyprodukowano w sumie 1 445 699 egzemplarzy w wersji sedan, kombi, pick-up i inne. Przeprowadzane modernizacje, niestety zubażały Fiata. W roku 1978 wprowadzono następcę, Poloneza, oba modele produkowane były jednak równocześnie aż do 1991 roku. Dziś Duży Fiat, zwłaszcza z pierwszych lat produkcji (do 1973 roku), jest poszukiwanym i drogim klasykiem.

Zobacz także

2023-01-31, godz. 15:00 26 lat temu zmarł aktor Andrzej Szczepkowski 26 lat temu - 31 stycznia 1997 roku - zmarł Andrzej Szczepkowski, wybitny aktor filmowy i teatralny, a także reżyser i pedagog. Zagrał w kilkudziesięciu filmach… » więcej 2023-01-31, godz. 13:00 47 lat temu do Sejmu trafił "Memoriał 101" - protest intelektualistów przeciwko PZPR 47 lat temu, 31 stycznia 1976 roku, w Sejmie PRL został złożony "Memoriał 101" - wystąpienie polskich intelektualistów przeciwko PZPR. Jego sygnatariusze… » więcej 2023-01-31, godz. 11:00 38 lat temu zmarł Józef Mackiewicz, prozaik, świadek ekshumacji w Katyniu 38 lat temu - 31 stycznia 1985 roku - zmarł Józef Mackiewicz, jeden z najważniejszych polskich pisarzy XX wieku, autor kilkunastu książek oraz setek reportaży… » więcej 2023-01-31, godz. 09:00 Pustowójtówna - kobieta w powstaniu 1863 W związku z przypadającą w tym roku 160 rocznicą wybuchu Powstania Styczniowego Wczoraj (30.01) odbył się pokaz filmu poświęcony Annie Henryce Pustowójtównie… » więcej 2023-01-31, godz. 08:17 Kalendarium historyczne na dziś 1628 - Zmarł Abraham van den Blocke, niderlandzki architekt i rzeźbiarz, przedstawiciel manieryzmu, tworzący głównie w Gdańsku, twórca projektów między… » więcej 2023-01-31, godz. 08:00 Portrecista z Auschwitz Już 2 lutego w czwartek pokaz filmu "Portrecista" i spotkanie poświęcone książce Anny Dobrowolskiej "Byłem fotografem w Auschwitz". » więcej 2023-01-30, godz. 16:00 O ułanach i ich dowódcach W najbliższy czwartek 2 lutego wykład z cyklu Historia galopem. Rzecz o kawalerii: Dowódcy 19 Pułku Ułanów – szalone życiorysy. » więcej 2023-01-30, godz. 14:00 34 lata temu został zamordowany ksiądz Stanisław Suchowolec 34 lata temu, 30 stycznia 1989 roku, ksiądz Stanisław Suchowolec, kapelan białostockiej "Solidarności", został zamordowany przez bezpiekę. Jego zwłoki znaleziono… » więcej 2023-01-30, godz. 12:00 Mija 55 lat od manifestacji przeciwko zdjęciu "Dziadów" z afisza 55 lat temu, 30 stycznia 1968 roku, w Teatrze Narodowym w Warszawie po raz ostatni wystawiano "Dziady" w reżyserii Kazimierza Dejmka. Przedstawienie zawieszono… » więcej 2023-01-30, godz. 09:00 Obóz pełen dzieci Dzisiaj (30 stycznia) o godz. 17:00 w Przystanku Historia IPN w Warszawie odbędzie się prezentacja najnowszej publikacji Instytutu Pamięci Narodowej pt. „Dzieci… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »