Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 23 września 1976 r. powołano Komitet Obrony Robotników…
2022-09-23, 12:04 Autor: PAP

23 września 1976 r. powołano Komitet Obrony Robotników. Z tej okazji Prezydent odznaczy Orderami Orła Białego założycieli i działaczy KOR

Głodówka członków i współpracowników KOR w kościele Św. Marcina. 24-30.05.1977, Warszawa. [Fot. Zbiory Ośrodka KARTA]
Głodówka członków i współpracowników KOR w kościele Św. Marcina. 24-30.05.1977, Warszawa. [Fot. Zbiory Ośrodka KARTA]
46 lat temu, 23 września 1976 r., ogłoszono powstanie Komitetu Obrony Robotników. Jego członkowie jawnie, po raz pierwszy od trzech dekad, występowali przeciw działaniom władz komunistycznych. KOR był inspiracją dla innych środowisk opozycji antykomunistycznej i niezależnego ruchu związkowego. Prezydent Andrzej Duda odznaczy dzisiaj (23.09) Orderami Orła Białego założycieli i działaczy Komitetu Obrony Robotników: Mirosława Chojeckiego, Antoniego Macierewicza i Piotra Naimskiego - poinformowała Kancelaria Prezydenta.
Uroczystość wręczenia odznaczeń odbędzie się w piątek, o godz. 15 w Belwederze. Jak podała na swojej stronie prezydencka kancelaria, w dniu 46. rocznicy powstania KOR wyróżnieni Orderami Orła Białego zostaną założyciele i działacze Komitetu - Mirosław Chojecki, Antoni Macierewicz i Piotr Naimski.

Podczas uroczystości planowane jest wystąpienie prezydenta.

23 września 1976 r. powstał Komitet Obrony Robotników - jedno z najważniejszych ugrupowań opozycyjnych w PRL-u. Stał się on intelektualną i organizacyjną podstawą dla Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność", pierwszego za "żelazną kurtyną" niezależnego związku zawodowego.

Order Orła Białego to najstarsze i najwyższe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej, nadawane za duże zasługi cywilne i wojskowe dla kraju. Otrzymują go najwybitniejsi Polacy oraz najwyżsi rangą przedstawiciele państw obcych. Przyznaje go prezydent RP.
Komitet Obrony Robotników

W 1975 r. doszło do wydarzeń, które z późniejszej perspektywy historycy uznają za przełomowe dla historii PRL. Kończąca się helsińska Konferencja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie była szczytowym momentem odprężenia w stosunkach między Wschodem a Zachodem. Niezależni intelektualiści po wschodniej stronie żelaznej kurtyny i zachodni krytycy komunizmu oceniali to wydarzenie niezwykle negatywnie. W ich opinii KBWE była faktycznym potwierdzeniem jałtańskiego podziału kontynentu. Dostrzegano jednak, że Zachód za cenę wielu ustępstw wymógł na krajach komunistycznych deklarację poszanowania podstawowych praw człowieka, takich jak wolność słowa i przekonań oraz zobowiązanie do nieskrępowanego przepływu informacji. Już kilka miesięcy po podpisaniu Aktu Końcowego KBWE niewielka grupa intelektualistów powołała w Moskwie tzw. Komitet Helsiński, którego celem miało być nadzorowanie przestrzegania tych postanowień w ZSRS.

Również w PRL doszło do wypadków, które zwiastowały przełom polityczny. W grudniu 1975 r. przypadała piąta rocznica przejęcia władzy przez Edwarda Gierka. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza zamierzała wykorzystać tę okazję do propagandowego podsumowania dotychczasowego dorobku jego rządów. Podsumowaniem tego okresu miało być wprowadzenie istotnych zmian do obowiązującej od 1952 r. konstytucji. Już w maju 1975 r. Sejm formalnie poparł prace nad „reformą konstytucji”. Zakładano wpisanie do ustawy zasadniczej „socjalistycznego charakteru państwa”, „nierozerwalnych więzi” ze Związkiem Sowieckim i przywódczej roli Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Z inicjatywą listu przeciw zmianom wystąpił mecenas Jan Olszewski. „List 59” stwierdzał, że wpisywanie do konstytucji zobowiązań wobec innych krajów oznaczałoby sprowadzenie PRL „do roli państwa o formalnie ograniczonej suwerenności”.

W 1975 r. pojawiły się także widoczne dla obywateli PRL kłopoty gospodarcze. Kres „gierkowskiego dobrobytu” zwiastowały pierwsze od kilku lat istotne problemy z zaopatrzeniem sklepów spożywczych. Znacznie mniej osób wiedziało o powstającej pod koniec tego roku tajnej inicjatywie antykomunistycznej. Pod nieformalnym przywództwem Zdzisława Najdera, Jana Olszewskiego i Jana Józefa Szczepańskiego zawiązało się Polskie Porozumienie Niepodległościowe, którego celem miało być przygotowanie fundamentów programowych przyszłej opozycji. Zmieniający się klimat polityczny dostrzegała bezpieka. Gen. Adam Krzysztoporski, szef Departamentu III MSW zajmującego się opozycją polityczną, szacował liczebność „przeciwników socjalizmu” na blisko 70 osób i podkreślał w raportach, że to niewielkie środowisko przechodzi do fazy aktywnych działań.

W marcu 1976 r. środowisko harcerskie warszawskiej „Czarnej Jedynki” podjęło próbę oszacowania rzeczywistej frekwencji w wyborach do Sejmu. Wojciech Fałkowski, Antoni Macierewicz, Marcin Gugulski i kilku ich przyjaciół postanowiło obserwować trzy lokale wyborcze na warszawskim Żoliborzu. Macierewicz podszywając się pod dziennikarza reżimowej prasy, dzwonił do komisji i próbował uzyskać prawdziwe informacje. Kilka tygodni później to samo środowisko stanęło w obronie uczestników duszpasterstwa jezuity Huberta Czumy, którzy w prywatnych listach krytykowali komunistów i posiadali wydawnictwa emigracyjne.

25 czerwca 1976 r., po ogłoszeniu dzień wcześniej przez premiera Piotra Jaroszewicza drastycznej podwyżki cen żywności, w Radomiu, Ursusie i kilku innych miastach wybuchły strajki. Represje dotknęły uczestników protestów. Aresztowano kilka tysięcy często przypadkowych osób, które bito w trakcie ścieżek zdrowia, skazywano na kary więzienia, grzywny, zwalniano dyscyplinarnie z pracy. Już na początku lipca pomocy represjonowanym (prawnej – podczas procesów sądowych, finansowej – usuwanym z pracy) zaczęli udzielać przedstawiciele „Czarnej Jedynki”. „Równie ważne było przekazywanie informacji o represjach w świat w celu pośredniego wywarcia nacisku na władze. Był to więc ogrom pracy wykonywanej w warunkach zagrożenia i ciągłej inwigilacji. Pomoc dla represjonowanych budowała to środowisko” – stwierdził w rozmowie z PAP badacz dziejów KOR-u prof. Andrzej Friszke.

23 września 14 osób ogłosiło „Apel do społeczeństwa i władz PRL”, informując o powstaniu KOR-u. Sygnatariusze wzywali do: przyjęcia do pracy wszystkich zwolnionych, ogłoszenia amnestii dla skazanych i więzionych za udział w strajkach, ujawnienia rozmiarów zastosowanych represji i ukarania osób winnych łamania prawa. Apel podpisali: Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Ludwik Cohn, Jacek Kuroń, Edward Lipiński, Jan Józef Lipski, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, Antoni Pajdak, Józef Rybicki, Aniela Steinsbergowa, Adam Szczypiorski, ks. Jan Zieja i Wojciech Ziembiński. Nieco później dołączyli do KOR-u m.in.: Halina Mikołajska, Mirosław Chojecki, Bogdan Borusewicz, Wojciech Onyszkiewicz i Adam Michnik. W rozmowie z PAP historyk prof. Andrzej Friszke podkreślił, że różne środowiska tworzące Komitet „łączyła odwaga”. „KOR-owcy byli zdolni do zaryzykowania konfliktu z władzą i narażenia własnego bezpieczeństwa. Spajała ich również potrzeba walki o praworządność oraz respektowanie praw człowieka. Były to wartości nadrzędne, które wpływały na ich postawę”.

29 września wyszedł pierwszy numer przepisywanego na maszynach do pisania „Komunikatu KOR”, w którym podano nazwiska 33 członków Komitetu i ich adresy oraz telefony. Wydawano także „Biuletyn Informacyjny KOR”. Działalność nowej formacji szeroko komentowało Radio Wolna Europa, dzięki czemu złamano monopol komunistycznego państwa na informowanie społeczeństwa. Z czasem poważne środki zaczęły napływać od central związkowych z państw Europy Zachodniej oraz środowisk emigracyjnych.

Wokół KOR-u zrodziło się wiele inicjatyw obywatelskich: prasa drugiego obiegu („Biuletyn Informacyjny”, „Robotnik”, „Krytyka”, „Głos”, „Zapis”), wydawnictwa (Niezależna Oficyna Wydawnicza „NOWA”, której założycielem był Chojecki), Uniwersytet Latający, Studenckie Komitety Solidarności, niezależny ruch chłopski. Pod koniec działalności z KOR-em współpracowało ok. 3 tys. osób. Powstały też inne organizacje, m.in. Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO), tworzony m.in. przez byłego działacza KOR-u Wojciecha Ziembińskiego.

W początkowym okresie działalności Komitetu władze zrezygnowały z rozbijania tej organizacji za pomocą aresztowań jej działaczy. W ramach operacji „Gra” postawiono na „rozpracowanie” KOR-owców oraz ich stałe nękanie zatrzymaniami, przeszukaniami, pobiciami i zastraszaniem. Kluczową rolę w walce z KOR-em odgrywała propaganda. Działaczy Komitetu nazywano „prowokatorami”, „mącicielami” i „wrogami Polski Ludowej”. Kluczowym argumentem mediów reżimu było powtarzanie, że KOR nie reprezentuje interesów robotników. „Polska klasa robotnicza wielokrotnie dała dowody swej rosnącej dojrzałości, nie potrzebuje żadnych obrońców! I trzeba bardzo dużego tupetu, aby występować w jej obronie” – pisała „Trybuna Ludu”.

7 maja 1977 r. w Krakowie znaleziono ciało studenta Stanisława Pyjasa. Jego śmierć wstrząsnęła środowiskiem opozycji – organizowano czarne procesje, msze żałobne, rozdawano ulotki. 15 maja powołano Studencki Komitet Solidarności, który miał zainicjować prace nad stworzeniem autentycznej i niezależnej reprezentacji studentów. SKS domagał się wyjaśnienia okoliczności śmierci Pyjasa. W następstwie wydarzeń krakowskich aresztowano także popierających studentów działaczy KOR-u, m.in. Kuronia, Michnika, Macierewicza (w sumie ponad 50 osób). Aresztowania trwały do 20 maja, kiedy w nocy zaczęto zwalniać uwięzionych. W więzieniu pozostawało jednak jeszcze dziewięciu najaktywniejszych działaczy KOR-u.

Zorganizowano wówczas głodówki – najsłynniejsza z nich rozpoczęła się 24 maja 1977 r. w kościele św. Marcina w Warszawie. Głodówkę podjęto jako apel o uwolnienie wszystkich ofiar wypadków czerwcowych i tych, którzy stanęli w ich obronie. Za pośrednictwem Tadeusza Mazowieckiego oświadczenie głodujących przekazano Radzie Państwa, episkopatowi i dziennikarzom. Ekipa Gierka przestraszyła się nacisków Zachodu i 19 lipca ogłoszono amnestię. Objęła ona pięciu więzionych jeszcze robotników oraz aresztowanych KOR-owców. Wszyscy wyszli na wolność 23 lipca 1977 r. Główny cel postawiony przez KOR został osiągnięty.

10 maja 1977 r. Komitet Obrony Robotników wydał oświadczenie o powołaniu Biura Interwencyjnego. W ciągu ponad czterech lat istnienia udokumentowało ono kilkaset przypadków naruszania praw człowieka przez funkcjonariuszy reżimu PRL. Powiadamiało o tych zdarzeniach opinię publiczną i organizowało pomoc dla poszkodowanych. Biurem kierowali Zofia i Zbigniew Romaszewscy. Po roku działalności oraz dyskusjach o celach dalszej działalności KOR zyskał nową nazwę i strukturę: Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”. Zadaniem organizacji miała być obrona praw człowieka przed bezprawiem reżimu oraz wspieranie tworzącego się ruchu związkowego. Szczególną rolę odgrywały instrukcje walki o prawa pracownicze, takie jak opublikowana na łamach „Robotnika” Karta Praw Robotniczych. „Karta była próbą zebrania robotników pod jednym sztandarem i spójną listą postulatów, a przez to odegrała wielką rolę w uświadomieniu tego, czego powinien żądać niezależny ruch robotniczy. W +Karcie+ i +Robotniku+ pojawiały się informacje, m.in. jak podejmować strajki, prowadzić negocjacje, układać listy żądań. Tego wszystkiego uczyła KOR-owska bibuła przyszłych działaczy robotniczych” – zauważał w rozmowie z PAP prof. Andrzej Friszke.

KOR formalnie działał do lata 1981 r., do I Zjazdu NSZZ „Solidarność”. Wówczas najstarszy członek Komitetu Edward Lipiński poinformował zebranych o rozwiązaniu formacji. Już na tym zjeździe rozgorzała dyskusja na temat uchwały zjazdu mówiącej o roli i zasługach organizacji. W tym czasie jej współpracownicy (m.in. Kuroń, Jan Lityński, Michnik i Henryk Wujec) czynnie zaangażowali się we wspieranie i w doradzanie kierownictwu „Solidarności”. Po wprowadzeniu stanu wojennego członkowie dawnego KOR-u zostali uznani za najbardziej niebezpiecznych spośród działaczy „S”. W tym czasie przebywający w Londynie Jan Józef Lipski pracował nad pierwszym podsumowaniem działań Komitetu. W wydanej w 1983 r. książce pisał o „etosie KOR” i jego pozytywistycznej misji: „KOR dążył po prostu do dwóch celów, do demokracji i niepodległości […] Zawsze jednak rozumieliśmy, że są to cele odległe, które realizowane muszą być krok za krokiem, etapami, przez przygotowanie do nich gruntu. […] A więc walczyliśmy na co dzień przeciwko nadużywaniu Kodeksu Pracy, przeciw niepraworządności, przeciw dławieniu przez cenzurę myśli i informacji. Zrobiliśmy wielką pracę u podstaw przyszłej niepodległości i przyszłej demokracji”.
Mirosław Chojecki (sylwetka)

Urodził się 1 września 1949 r. w Warszawie. Jest synem Marii Stypułkowskiej-Chojeckiej ps. Kama, łączniczki i sanitariuszki batalionu Armii Krajowej „Parasol”, uczestniczki zamachu na Franza Kutscherę, oraz żołnierza tego samego batalionu Jerzego Chojeckiego ps. Spokojny. Brał udział w strajkach studenckich w marcu 1968 r. Został usunięty z uczelni. Studia dokończył w 1974 r. na Wydziale Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Został zatrudniony w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku.

Już w 1976 r. rozpoczął współpracę ze środowiskiem Komitetu Obrony Robotników. Był jednym z obserwatorów radomskich procesów robotników organizowanych przez władze komunistyczne po czerwcu 1976 r. Bardzo wcześnie zaangażował się w tworzenie podziemnego ruchu wydawniczego. Drukował pierwsze czasopisma niezależne – „Biuletyn informacyjny KOR” i „Komunikat”. W październiku 1976 r. po raz pierwszy został zatrzymany przez milicję. W 1977 r. założył Niezależną Oficynę Wydawniczą „NOWA”. Był jednym ze współorganizatorów Czarnego Marszu – manifestacji krakowskich studentów po zamordowaniu Stanisława Pyjasa. Przez współpracowników był uważany za jednego z najskuteczniejszych konspiratorów, najdokładniej przestrzegających zasad prowadzenia działalności podziemnej. Pod koniec lat siedemdziesiątych był wielokrotnie zatrzymywany i brutalnie przesłuchiwany. 25 marca 1980 r. został aresztowany. Podjął głodówkę protestacyjną przeciwko nieprzedstawianiu mu zarzutów prokuratorskich. Był wspierany przez innych opozycjonistów, którzy podjęli głodówkę w kościele p.w. św. Krzysztofa w Podkowie Leśnej. Ostatecznie został skazany na półtora roku więzienia w zawieszeniu.

W sierpniu 1980 r., wraz z innym drukarzem podziemia Konradem Bielińskim, przyjechał do strajkującej Stoczni Gdańskiej. Drukował ulotki i biuletyny dla strajkujących robotników. 23 sierpnia został aresztowany, gdy na krótko przekroczył bramę Stoczni. Został zwolniony dopiero, gdy podpisano Porozumienia Sierpniowe. Dzięki nim ponownie znalazł pracę w Instytucie Badań Jądrowych. Wszedł w skład komisji ds. dostępu „S” do środków masowego przekazu. Organizował ruch wydawniczy Regionu Mazowsze NSZZ „Solidarność”.

W październiku 1981 r. wyjechał do Francji. Tam zastało go wprowadzenie stanu wojennego. Tworzył m.in. miesięcznik „Kontakt”, kierowany do opozycji na emigracji, oraz firmę Video-Kontakt zajmującą się produkcją materiałów dokumentalnych poświęconych działaniom „Solidarności” i dystrybucją kaset wideo z cenzurowanymi przez komunę filmami, m.in. „Przesłuchaniem” Ryszarda Bugajskiego. Zajmował się również organizowaniem przemytu środków technicznych dla podziemnej „S”.

W roku 1990 powrócił do kraju. Podziemne wydawnictwo „NOWA” przekształcił w legalną „superNOWĄ”. W 1992 r. współzakładał jedną z pierwszych prywatnych stacji telewizyjnych – Niezależną Telewizję Warszawa. W latach 2003–2008 był prezesem Stowarzyszenia Wolnego Słowa, skupiającego wszystkich zaangażowanych w działalność wydawniczą w okresie PRL. W 2008 r. został wybrany na honorowego prezesa tej organizacji.

W 2006 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.
Piotr Naimski - działacz Solidarności i współzałożyciel KOR (sylwetka)

Piotr Aleksander Naimski, urodził się 2 lutego 1951 r. w Warszawie. W 1981 r. ukończył Wydział Chemii Uniwersytetu Warszawskiego (1975), doktorat w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN (1981).


Od połowy lat 60. był harcerzem w 1. WDH, tzw. Czarnej Jedynce i współorganizatorem kręgu starszoharcerskiego Gromada Włóczęgów.


Był dawcą krwi dla ofiar protestów na Wybrzeżu (1970), z Krzysztofem Łączyńskim rozdawał na warszawskim Starym Mieście ulotki wzywające do poparcia strajkujących. 1972–1973 we Francji.


W latach 1975–1979 był pracownikiem naukowym i doktorantem w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN.


Od lipca 1976 r, był uczestnikiem akcji niesienia pomocy represjonowanym robotnikom z Ursusa i Radomia. Założył kartotekę ursuską – zbiór danych dot. ofiar represji władz.


23 września 1976 r. był współinicjatorem i współzałożycielem Komitetu Obrony Robotników (KOR)


W latach 1976-86 był rozpracowywany przez SB.


Od września 1980 r. z Ludwikiem Dornem, Urszulą Doroszewską, Marcinem Gugulskim, Jarosławem Kaczyńskim, Antonim Macierewiczem i Janem Olszewskim organizował (w mieszkaniu Zofii Banieckiej przy ul. Bednarskiej w Warszawie) punkt informacyjny dla osób zakładających „S”. Był uczestnikiem spotkania założycielskiego MKZ Mazowsze w Ursusie i członkiem Rady Programowej Ośrodka Badań Społecznych przy MKZ, nast. Regionie Mazowsze (1980-81).


W latach 1989–1992 był współzałożycielem ZChN, a następnie Ruchu Katolicko-Narodowego. W latach 1991-92 pełnił obowiązki wiceministra spraw wewnętrznych, kierował Urzędem Ochrony Państwa (UOP).


W 2011 r. był współzałożycielem Ruchu Społecznego im. Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Od 2011 r. był posłem z ramienia PiS, od 2013 członkiem PiS. Od 2015 pełnił obowiązki sekretarza stanu w KPRM, był pełnomocnikiem rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej (do 2022).

Antoni Macierewicz - współzałożyciel KOR (sylwetka)

23 września 1976 r. powstał Komitet Obrony Robotników - jedno z najważniejszych ugrupowań opozycyjnych w PRL-u. Stał się on intelektualną i organizacyjną podstawą dla NSZZ "Solidarność", pierwszego za "żelazną kurtyną" niezależnego związku zawodowego. KOR był reakcją na represje, które w 1976 r. spotkały robotników z Radomia, Ursusa i Płocka. Głównym celem Komitetu było niesienie pomocy prawnej i finansowej represjonowanym przez peerelowskie władze robotnikom i ich rodzinom.

Jak podkreślał w rocznicę powstania KOR w 2021 r. Macierewicz, KOR "to była pierwsza od dziesiątków lat jawna, niepodległościowa struktura organizacyjna". W rozmowie z PAP Macierewicz - wywodzący się ze środowiska skupionego wokół warszawskiej drużyny harcerskiej "Czarna Jedynka", związanej z warszawskim liceum im. Tadeusza Reytana - podkreślał wtedy, że KOR powstał "jako wynik wielu lat pracy harcerskiej, tej części harcerstwa, która się nigdy z komunizmem nie pogodziła".

Antoni Macierewicz jest jedną z bardziej znanych i kontrowersyjnych twarzy polskiego życia politycznego, m.in. za sprawą tzw. listy Macierewicza, którą przedstawił w Sejmie 4 czerwca 1992 r. jako szef resortu spraw wewnętrznych, podając spis współpracowników służb specjalnych PRL figurujących w archiwach MSW.

Głośnym echem odbiła się też teza o wybuchu, który miał być przyczyną katastrofy samolotu Tu-154 w Smoleńsku, którą Macierewicz stawiał od lipca 2010 r., kiedy został przewodniczącym, zorganizowanego przez parlamentarzystów PiS zespołu parlamentarnego ds. wyjaśnienia przyczyn tej tragedii.

Gdy w listopadzie 2015 r. został ministrem obrony, za konieczne uznał wznowienie badania okoliczności katastrofy smoleńskiej i "uwzględnienie dorobku naukowców współpracujących z zespołem parlamentarnym oraz ich samych jako członków komisji".

Macierewicz jako szef MON, którym był do początku 2018 r., opowiedział się za nową organizacją obrony terytorialnej. W styczniu 2017 r. Wojska Obrony Terytorialnej zyskały status odrębnego rodzaju sił zbrojnych, a ich dowódca został podporządkowany bezpośrednio szefowi MON. Zgodnie z koncepcją przygotowywaną w MON pod kierownictwem Macierewicza obrona terytorialna składa się głównie z ochotników powoływanych na okresowe ćwiczenia, a zadania formacji to wsparcie lokalnych społeczności i służb ratowniczych w razie klęsk żywiołowych, a w razie kryzysu lub wojny wspieranie wojsk operacyjnych.

Za czasów Macierewicza jako ministra obrony, w lipcu 2016 r., został w Warszawie zorganizowany szczyt NATO, zapowiedziany w 2014 r. podczas spotkania przywódców państw NATO w Newport. Na warszawskim szczycie sojusznicy zobowiązali się do wzmocnienia wschodniej flanki przez rozmieszczenie czterech wielonarodowych batalionów; jeden z nich stacjonuje w Polsce.

W styczniu 2018 r. Macierewicza na stanowisku szefa MON zastąpił Mariusz Błaszczak. Macierewicz stanął następnie na czele resortowej podkomisji powołanej do ponownego zbadania katastrofy smoleńskiej z 10 kwietnia 2010 r. 11 kwietnia 2022 r. został opublikowany raport podkomisji smoleńskiej. Jeden z jego wniosków głosi, że prezydencki samolot Tu-154M uległ całkowitemu zniszczeniu w wyniku eksplozji; kluczowe znaczenie miało wcześniejsze przekazanie samolotu do remontu w Samarze w Rosji w zakładzie Aviakor.

Macierewicz urodził się 3 sierpnia 1948 r. w Warszawie. Jego ojciec, Zdzisław, był działaczem Stronnictwa Narodowego, żołnierzem Armii Krajowej, po wojnie docentem chemii na Uniwersytecie Warszawskim. Matka, Maria, doktor biologii, pracowała w Państwowym Zakładzie Higieny. Antoni był najmłodszym z trójki rodzeństwa.

Ukończył studia na wydziale historii Uniwersytetu Warszawskiego w 1971 r. Według niektórych mediów, a także redaktora naczelnego "Gazety Wyborczej" Adama Michnika, w młodości fascynował się Che Guevarą, ale szybko porzucił lewicowe sympatie i związał się z formacjami prawicowo-katolickimi.

Macierewicz przekonywał, że nie był zwolennikiem Che Guevary. "Takie fałszywe plotki doprowadziły nawet do tego, że jeden z byłych opozycjonistów twierdził, że otrzymałem nagrodę od kubańskiej akademii nauk za pracę na temat Che Guevary. Adam Michnik powtarza takie kłamstwa od kilkudziesięciu lat" - mówił Macierewicz mediom.

Brał udział w wydarzeniach marcowych 1968 r. na UW. Aresztowany i zwolniony w lipcu tego roku. Po tym doświadczeniu nie zaprzestał działań opozycyjnych. Zaangażował się w działalność harcerską, był komendantem Pierwszej Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Romualda Traugutta "Czarna Jedynka" przy warszawskim liceum im. Tadeusza Reytana oraz współzałożycielem Gromady Włóczęgów - starszoharcerskiego klubu dyskusyjno-politycznego (1969-1970).

W grudniu 1970 r. organizował akcję oddawania krwi dla ofiar masakry robotników na Wybrzeżu. Organizował też akcję przeciw wpisaniu do konstytucji PRL przewodniej roli PZPR i przyjaźni Polski z ZSRR. W 1976 r. przeprowadził akcję obserwacji wyborów do Sejmu PRL. Polegała ona m.in. na liczeniu osób wchodzących do lokali wyborczych, by porównać liczby z oficjalnymi wynikami podawanymi przez komisje wyborcze.

Jako jeden z pierwszych w 1976 r. organizował pomoc dla robotników w Radomiu i Ursusie, był współzałożycielem Komitetu Obrony Robotników. W związku z działalnością w KOR dostał wymówienie z pracy na katedrze iberystyki UW, gdzie wykładał historię Ameryki Łacińskiej. W tamtych czasach poznał język Inków keczua.

Był też współzałożycielem i redaktorem naczelnym wychodzącego od 1977 r. "Głosu" - podziemnego miesięcznika społeczno-politycznego.

Po sierpniu 1980 r. Macierewicz działał w strukturach "Solidarności" w Warszawie. Aresztowany po wprowadzeniu stanu wojennego, uciekł z więzienia, ukrywał się i prowadził działalność podziemną. Po przełomie 1989 roku był członkiem Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie. Był jednym z założycieli Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, a od października 1989 r. - wiceprzewodniczącym Zarządu Głównego ZChN.

Od grudnia 1991 do czerwca 1992 r. był ministrem spraw wewnętrznych w rządzie Jana Olszewskiego. Wykonując sejmową uchwałę lustracyjną, ogłosił listę 64 posłów, senatorów i członków rządu, których nazwiska widniały w zasobach archiwalnych MSW, m.in. znanych polityków, w tym ówczesnego prezydenta Lecha Wałęsy.(Sąd Lustracyjny w 2000 roku orzekł, że Lech Wałęsa złożył prawdziwe oświadczenie lustracyjne, iż nie był agentem służb PRL).

Wywołało to kryzys polityczny. W czerwcu 1992 r. doszło do upadku rządu Olszewskiego.

Z ZChN został wykluczony w lipcu 1992 r. Od listopada 1992 r. był prezesem władz tymczasowych Ruchu Chrześcijańsko-Narodowego "Akcja Polska", a po zjeździe tej partii w lutym 1993 r. - jej przewodniczącym. Po połączeniu z Ruchem dla Rzeczypospolitej został wiceprzewodniczącym RdR (czerwiec - październik 1993 r.).

Po utworzeniu Ruchu Odbudowy Polski w listopadzie 1995 r. był wiceprzewodniczącym Rady Naczelnej ROP, a po rozłamie w tej partii w 1997 r. - prezesem Ruchu Katolicko-Narodowego. Przed wyborami w 2005 r. utworzył - wraz z Olszewskim - Ruch Patriotyczny, którego był przewodniczącym. Partia nie weszła do parlamentu.

Poseł na Sejm I, III, IV, VI, VII, VIII i IX kadencji.

Do Sejmu IV kadencji wszedł z list LPR, był rzecznikiem prasowym klubu. Jednak ostatecznie klub LPR opuścił i we wrześniu 2002 r. utworzył Koło Katolicko-Narodowe.

W 2002 r. ubiegał się o prezydenturę Warszawy, osiągnął ósmy wynik na czternastu kandydatów (1,09 proc. - 5849 głosów). W latach 2004-2005 był jednym z najaktywniejszych posłów zasiadających w sejmowej komisji ds. PKN Orlen. Zgłosił zdanie odrębne do końcowego raportu Komisji, w którym uznał, że zatrzymanie w lutym 2002 roku przez UOP ówczesnego prezesa PKN Orlen Andrzeja Modrzejewskiego było wynikiem "realizacji planu gospodarczo-politycznego ekipy Kwaśniewskiego-Millera-Kaczmarka-Kulczyka". Plan ten - według Macierewicza - miał zmierzać do "zawłaszczenia sektora petrochemicznego i sprzedaży go Rosji, uzależniając tym samym trwale Polskę od Rosji w sferze energetycznej"

W lipcu 2006 r. został mianowany na stanowisko wiceministra obrony, nadzorującego likwidację Wojskowych Służb Informacyjnych i pełnomocnika ds. organizacji służby kontrwywiadu wojskowego. W październiku 2006 r. stanął na czele SKW. Od 31 października do 16 listopada 2007 r. był podsekretarzem stanu w MON.

Prezydent Lech Kaczyński mianował go na przewodniczącego komisji weryfikacyjnej WSI. Przygotowany przez komisję raport został podany do publicznej wiadomości w lutym 2007 r. W raporcie znalazło się wiele zarzutów dot. działalności WSI, m.in. dotyczące nielegalnego handlu bronią czy inwigilacji środowisk politycznych.

W wyborach do Sejmu VI kadencji uzyskał mandat, kandydując z pierwszego miejsca listy Prawa i Sprawiedliwości w okręgu piotrkowskim, a do partii dołączył w 2012 r., w listopadzie 2013 r. został wiceprezesem PiS.

Od lipca 2010 r. kierował zespołem parlamentarnym ds. wyjaśnienia przyczyn katastrofy rządowego samolotu Tu-154 w Smoleńsku. Ostatni raport zespołu zawierał tezę, że prawdopodobną przyczyną katastrofy była seria wybuchów m.in. na lewym skrzydle, w kadłubie i prezydenckiej salonce. Raport wskazał m.in., że załoga chciała wykonać jedynie próbne podejście do lądowania, nie wykonała zaś automatycznego odejścia m.in. z powodu braków w wyszkoleniu. Wskazano też na liczne nieprawidłowości po polskiej stronie oraz na odpowiedzialność rosyjskich kontrolerów i złe wyposażenie lotniska. Prywatnie jest żonaty, ma córkę.

Zobacz także

2022-11-23, godz. 12:00 Zapraszamy na dzisiejszą audycję "Tak Było Naprawdę" Zapraszamy na audycję "Tak Było Naprawdę", tj. środa 23.11 o godz. 22:05, na antenie głównej Radia Opole » więcej 2022-11-23, godz. 11:00 Przystanek Historia zawita do Brzegu. Wystawa od Bitwy Warszawskiej do Katynia Terenowy oddział Przystanku Historia Instytutu Pamięci Narodowej od dziś w Brzegu. Oficjalnemu otwarciu inicjatywy, zgodnie z którą w miastach tworzone są… » więcej 2022-11-23, godz. 10:00 W okolicach Alicante znaleziono największą nekropolię Płw. Iberyjskiego z czasów Bizancjum W rejonie miasta Alicante, we wschodniej Hiszpanii, znaleziono największy cmentarz z okresu Cesarstwa Bizantyjskiego znajdujący się na terenie Półwyspu I… » więcej 2022-11-23, godz. 09:00 Potrafią połączyć ortografię i wiedzę historyczną. Nagrodzono zwycięzców 10. Dyktanda Niepodległościowego Mistrzowie ortografii i wydarzeń historycznych nagrodzeni. W Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej podsumowano 10. edycję Dyktanda Niepodległościowego "Po… » więcej 2022-11-23, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 23 listopada.. » więcej 2022-11-22, godz. 12:00 Muzeum Auschwitz: technologia cyfrowego modelowania informacji o budynku w konserwacji Po kilkuletnich przygotowaniach w Muzeum Auschwitz powstał model BIM (Building Information Modelling) stanu zachowania oraz stanu po zakończonej pełnej konserwacji… » więcej 2022-11-22, godz. 11:00 W Aleksandrii otwarto wystawę dzieł polskich artystów służących w Armii Andersa Prezentacja na nowo przedstawia dzieła autorstwa polskich żołnierzy – Józefa Jaremy, Edwarda Matuszczaka, Jerzego Młodnickiego i Kordiana Zamorskiego -… » więcej 2022-11-22, godz. 10:00 Szesnastowieczne starodruki ujrzą światło dzienne Wojewódzka Biblioteka Publiczna w swoich zbiorach posiada starodruki, które przechowywane są w zamku w Rogowie Opolskim. Z renowacji wróciło pięć szesnastowiecznych… » więcej 2022-11-22, godz. 09:00 Rozpoczęła się zbiórka paczek w ramach akcji ''Rodacy Bohaterom'' dla kombatantów na Kresach Rozpoczęła się kolejna edycja akcji ''Rodacy Bohaterom''. Świąteczne paczki, podobnie jak w latach ubiegłych, trafią do kombatantów i ich rodzin mieszkających… » więcej 2022-11-22, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 22 listopada.. » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »