Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 65. rocznica strajku łódzkich tramwajarzy
2022-08-12, 10:00 Autor: Hubert Bekrycht / PAP

65. rocznica strajku łódzkich tramwajarzy

Strajk tramwajarzy w Łodzi 1957. Zajezdnia Dąbrowskiego. Brama wyjazdowa z terenu zajezdni w ulicę Kilińskiego [fot. fotopolska.eu / https://fotopolska.eu/123248,foto.html?o=b32800]
Strajk tramwajarzy w Łodzi 1957. Zajezdnia Dąbrowskiego. Brama wyjazdowa z terenu zajezdni w ulicę Kilińskiego [fot. fotopolska.eu / https://fotopolska.eu/123248,foto.html?o=b32800]
Mija 65 lat od rozpoczęcia strajku komunikacji miejskiej w Łodzi. W nocy z 12 na 13 sierpnia 1957 roku na ulice miasta nie wyjechały tramwaje, które stanowiły wówczas większość łódzkich pojazdów masowego transportu. Po dwóch dniach komunistyczne władze brutalnie stłumiły strajk.
Protest łódzkich tramwajarzy sprzed 65 lat miał podłoże socjalne. W II RP w Łodzi tramwajarze byli w hierarchii robotniczej prestiżową grupą zawodową. Po II wojnie światowej zaczęli tracić przywileje a ich zarobki nie wystarczały na utrzymanie rodziny.


Pierwszy strajk tramwajarzy był w 1946 roku. Latem 1957 roku znowu nastąpiło przesilenie. Pracownicy łódzkiej komunikacji miejskiej domagali się podwyżek i lepszych warunków zatrudnienia, m.in. przywrócenia tzw. kasy emerytalnej.


Jedna z bohaterek reportaży o strajku Zofia Matusiak, m.in. na antenach Polskiego Radia Łódź i TVP Łódź w 2007 i 2013 roku, opowiadała o swoich przeżyciach sprzed 65 lat łódzkiemu dziennikarzowi Hubertowi Bekrychtowi. „My wtedy naprawdę byliśmy wykorzystywani, źle wynagradzani, ale to, co zrobili z nami jest naprawdę karygodne” – wspominała Matusiak, która była wtedy konduktorką.


W nocy 13 sierpnia do zajezdni przyjechały wszystkie tramwaje. Podjęto decyzję o strajku. W mieście jedynym transportem były wtedy wojskowe ciężarówki. Władze przestraszyły się i zaczęły negocjować. Była to jednak – jak zwracają uwagę historycy - tylko perfidna gra komunistycznych służb. 14 sierpnia 1957 roku doszło do pacyfikacji strajkujących tramwajarzy. Funkcjonariusze i milicjanci przypuścili szturm.


„Po raz pierwszy na taką skalę wykorzystano utworzone rok wcześniej i owiane złą sławą Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej (ZOMO)” – powiedział PAP historyk i łódzki dziennikarz Zbigniew Natkański.


Zofia Matusiak pamięta ten dramat w nieistniejącej już zajezdni przy Dąbrowskiego. „Milicjanci doczepili się, jak ja to nazywam, jak dzika zwierzyna. Zaczęli bujać bramą, chcieli ją wyłamać. My podepchnęliśmy tramwaj, bo nie było prądu. Wtedy zaczęli przeskakiwać przez płot, otworzyli bramę i zaczęli nas tłuc”- relacjonowała.


Zofia Matusiak mówiła, że pasażerowie, pomimo strajku, popierali protestujących tramwajarzy. „Przed zajezdniami były tłumy łodzian. Podawali nam papierosy i coś do picia. Młodzież śpiewała +Oto dziś dzień krwi i chwały+. Mówili – strajkujcie, nie dajcie się” – wspominała kilkanaście lat temu kobieta.


Władze jednak stłumiły strajk. Potem odbywały się w Łodzi pokazowe procesy przywódców protestu. W sumie represjonowano ponad 500 osób.


W łódzkim Miejskim Przedsiębiorstwie Komunikacyjnym podtrzymywana jest pamięć o „zapomnianym strajku” – jak w Łodzi nazywa się protesty sprzed 65 lat. „Powstawały o nich artykuły - m.in. historyka i dziennikarza Włodzimierza Domagalskiego, książki - +Niepokorni w MPK+ historyków Krzysztofa Lesiakowskiego i Artura Ossowskiego, oraz filmy, reportaże telewizyjne a także audycje radiowe - m.in. +Zapomniany strajk+ Huberta Bekrychta” – przypominał kilka lat temu wieloletni szef Solidarności w łódzkim MPK Krzysztof Frątczak.


„Dzięki temu, że robotnicy w Łodzi zobaczyli w 1957 roku prawdziwą solidarność pracowniczą tramwajarzy i całej załogi, w sierpniu 1980 roku możliwy był kolejny strajk w MPK, strajk, który poprowadził m.in. legendarny pierwszy szef łódzkiej Solidarności Andrzej Słowik” – podsumował Zbigniew Natkański.

Zobacz także

2022-09-30, godz. 09:00 "Dzień Archiwisty". Archiwum zaprasza mieszkańców Opola Archiwum Państwowe w Opolu już dzisiaj otwiera swoje drzwi z okazji Dnia Archiwisty. Przygotowano szereg zajęć dla dzieci i dorosłych. » więcej 2022-09-30, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 30 września.. » więcej 2022-09-29, godz. 12:00 Dziewiąty odcinek filmowego cyklu "…ale to już inna historia 2" [FILM] „Listy z Katynia” to dziewiąty odcinek filmowego cyklu „… ale to już inna historia 2”, który mówi o losach jednego z tysięcy polskich oficerów… » więcej 2022-09-29, godz. 11:05 W Muzeum Narodowym w Warszawie otwarto wystawę „Łukaszowcy. Wielki powrót” Powrót tych obrazów to przewracanie ważnych dla wspólnoty dzieł - powiedział w środę wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński… » więcej 2022-09-29, godz. 10:00 78 lat temu Niemcy rozpoczęli szturm na Żoliborz 78 lat temu oddziały niemieckiej19 Dywizji Pancernej zaatakowały Żoliborz. Pod Jaktorowem Grupa AK "Kampinos" została rozbita. Do niemieckiego obozu koncentracyjnego… » więcej 2022-09-29, godz. 08:35 45 lat temu powołano Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” 45 lat temu, 29 września 1977 r. , Komitet Obrony Robotników został przekształcony w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”. Decyzja działaczy tego środowiska… » więcej 2022-09-29, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 29 września.. » więcej 2022-09-28, godz. 12:03 Zapraszamy na dzisiejszej audycję "Tak Było Naprawdę" Zapraszamy na audycję "Tak Było Naprawdę", tj. środa 28.09 o godz. 22:05, na antenie głównej Radio Opole » więcej 2022-09-28, godz. 11:04 Narodowy Instytut Dziedzictwa udostępni online ponad 1,3 mln dokumentów dot. zabytków Narodowy Instytut Dziedzictwa udostępni do końca września na portalu zabytek.pl ponad 1,3 mln dokumentów nt. 700 tys. obiektów zabytkowych w Polsce. Wśród… » więcej 2022-09-28, godz. 10:02 78 lat temu walki Powstania Warszawskiego toczyły się w Śródmieściu i na Żoliborzu 28 września 1944 r. walki trwały tylko w dwóch dzielnicach Warszawy. Przed atakiem na Żoliborz Niemcy zgromadzili osiem tysięcy żołnierzy i czołgi "Panther"… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »