Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » Pamięć o powstaniu wielkopolskim 1918-1919 w międzywojniu…
2022-01-26, 11:24 Autor: Rafał Pogrzebny

Pamięć o powstaniu wielkopolskim 1918-1919 w międzywojniu – nowa wystawa w Poznaniu

Szturm na Prezydium Policji - śmierć Franciszka Ratajczaka w piątek 27 grudnia 1918 r. Powstanie Wielkopolskie [Obraz Leona Prauzińskiego (1895-1940)]
Szturm na Prezydium Policji - śmierć Franciszka Ratajczaka w piątek 27 grudnia 1918 r. Powstanie Wielkopolskie [Obraz Leona Prauzińskiego (1895-1940)]
Jak międzywojenna Polska pamiętała o powstaniu wielkopolskim przekonać się można od środy na Starym Rynku w Poznaniu dzięki wystawie przygotowanej przez Muzeum Powstania Wielkopolskiego?1918-1919. Ekspozycja jest elementem obchodów 103. rocznicy wybuchu zwycięskiej insurekcji.
Kurator wystawy Jan Gruszka powiedział PAP, że choć znaczenie powstania wielkopolskiego dla kształtu odrodzonego państwa było znane, celebrowanie rocznic wybuchu zrywu Wielkopolan w międzywojennej Polsce szybko sprowadzono do wydarzenia regionalnego.


"Pamięć o powstaniu wśród Wielkopolan była wciąż pamięcią żywą – tu wciąż mieszkali świadkowie, uczestnicy tych wydarzeń, podejmowano szereg działań na rzecz upamiętnienia powstania, aktywne były organizacje kombatanckie. Uczestnictwo w obchodach rocznicowych było masowe. W skali kraju stosunek do upamiętnienia powstania zmienił się już w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości" – powiedział.


Jan Gruszka przypomniał, że w uroczystościach w grudniu 1919 roku wzięli udział przedstawiciele władz centralnych, z naczelnikiem państwa Józefem Piłsudskim, premierem Leopoldem Skulskim i jego poprzednikiem, Ignacym Janem Paderewskim.


"Można powiedzieć, że w 1919 roku obchody miały wymiar państwowy; to był jedyny rok, gdy miały one taki charakter. Później były to już obchody regionalne – zaważyły m.in. kwestie polityczne. Niestety, władze centralne w Warszawie umniejszały rolę powstania wielkopolskiego, bardziej kultywowano tradycje legionowe. Budowany był kult Piłsudskiego, powstańców kojarzono z endecją" – powiedział.


Jan Gruszka podkreślił, że w sposób szczególny o powstaniu, poza Wielkopolską, w międzywojniu pamiętano m.in. we Lwowie czy na Górnym Śląsku.


"Na Górnym Śląsku działały organizacje kombatanckie zrzeszające w swoich szeregach powstańców wielkopolskich; w latach 30. rocznicowe obchody organizowano np. w Katowicach. O powstaniu pamiętano też we Lwowie – w 1919 roku weterani powstania przyszli na pomoc oblężonemu miastu, stąd w kolejnych latach międzywojnia także tam organizowane były uroczystości rocznicowe" – powiedział.


Wielkopolanie, weterani powstania, walczyli m.in. w powstaniach śląskich czy w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920.


Na wystawę plenerową "Poległym na chwałę. Żywym na otuchę. Pamięć o Powstaniu Wielkopolskim 1918-1919 w międzywojniu" składa się 20 plansz podzielonych na sekcje tematyczne, przybliżające różne formy upamiętnienia powstania wielkopolskiego w odrodzonym kraju.


Wystawa przybliża m.in. organizacje kombatanckie działające na terenie Wielkopolski, przypomina formy świętowania rocznic wybuchu powstania, przedstawia pomniki i tablice pamiątkowe upamiętniające czyn zbrojny Wielkopolan oraz tradycje powstańcze w polskim wojsku.


Dzięki ekspozycji można też dowiedzieć się, w jaki sposób powstanie upamiętniali artyści międzywojnia: rzeźbiarze, malarze, graficy, literaci.


Jan Gruszka przyznał, że powstanie wielkopolskie stosunkowo szybko stało się tematem produkcji filmowych. Dzieła te miały zainteresować historią zwycięskiego zrywu odbiorców spoza Wielkopolski i do Polaków mieszkających poza krajem.


"Pierwsze filmy na ten temat powstały już w roku 1919, to były produkcje dokumentalne, pierwszy film fabularny to rok 1924 – ta produkcja zaliczyła kasową klapę" – powiedział kurator wystawy.


Ekspozycja będzie prezentowana przed budynkiem Odwachu do końca kwietnia.


Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. w Poznaniu. Zdobycze powstańców potwierdził rozejm w Trewirze, podpisany przez Niemcy i państwa ententy 16 lutego 1919 r.


Ostateczne zwycięstwo przypieczętował podpisany 28 czerwca 1919 r. traktat wersalski, w którego wyniku do Polski powróciła prawie cała Wielkopolska.(PAP)


autor: Rafał Pogrzebny

Zobacz także

2022-05-25, godz. 12:03 Zapraszamy na dzisiejszą audycję "Tak Było Naprawdę" Zapraszamy na audycję "Tak Było Naprawdę", tj. środa 25.05 o godz. 22:05, na antenie głównej Radia Opole. » więcej 2022-05-25, godz. 11:05 Instytut Pileckiego upubliczni świadectwa zbrodni rosyjskich na Ukrainie 25 maja jest dniem premierowego upubliczniania świadectw zbrodni rosyjskich na Ukrainie - poinformował Instytut Pileckiego. Tego dnia Instytut Pileckiego zaprasza… » więcej 2022-05-25, godz. 10:00 IPN zainaugurował nową odsłonę projektu Archiwum Pełne Pamięci [FILM] Prezes IPN dr Karol Nawrocki podczas konferencji prasowej na Stadionie Narodowym zaprezentował nową odsłonę przedsięwzięcia Archiwum Pełne Pamięci. Jego… » więcej 2022-05-25, godz. 09:10 74. rocznica śmierci Rotmistrza Pileckiego, koncert „W hołdzie Rotmistrzowi” Dzisiaj o 21.30 – w godzinę śmierci Witolda Pileckiego, zamordowanego z wyroku komunistycznego sądu w więzieniu na warszawskim Mokotowie – w całym kraju… » więcej 2022-05-25, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 25 maja.. » więcej 2022-05-24, godz. 12:02 Kolejna budowla Twierdzy Modlin jest zabytkiem Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego budynek Prochowni nr 197, wzniesiony w I poł… » więcej 2022-05-24, godz. 11:14 „Nazistowscy miliarderzy. Czarna historia najbogatszych niemieckich dynastii”, którzy nie zostali rozliczeni.. Autor książki „Nazistowscy miliarderzy. Czarna historia najbogatszych niemieckich dynastii” David de Jong powiedział w wywiadzie dla holenderskiego dziennika… » więcej 2022-05-24, godz. 10:07 45 lat temu rozpoczął się protest głodowy w warszawskim kościele św. Marcina 45 lat temu, 24 maja 1977 r., w warszawskim kościele św. Marcina rozpoczęła się głodówka członków Komitetu Obrony Robotników w obronie więzionych przez… » więcej 2022-05-24, godz. 09:09 W Muzeum Architektury wystawa poświęcona twórczości Hansa Poelziga Wystawę poświęconą życiu i twórczości Hansa Poelziga, związanego z Wrocławiem jednego z najważniejszych architektów XX w., będzie można od czwartku… » więcej 2022-05-24, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 24 maja.. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »