Radio Opole » Aktualności historyczne » Aktualności historyczne » 80 rocznica Konferencji w Wannsee
2022-01-20, 10:22 Autor: Berenika Lemańczyk

80 rocznica Konferencji w Wannsee

Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
Willa przy Großer Wannsee 56/58, w której 20 stycznia 1942 odbyła się konferencja; obecnie muzeum Dom Konferencji w Wannsee [pixabay.com]
20 stycznia przypada 80. rocznica konferencji w Wannsee. Brało w niej udział 15 osób. Na zaproszeniu widniał napis "spotkanie połączone ze śniadaniem". Miejscem spotkania była elegancka willa nad jeziorem w berlińskim Wannsee. Temat narady brzmiał: "Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej".
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Strona tytułowa protokołu Konferencji w Wannsee z listą nazwisk uczestników [http://www.ghwk.de/deut/proto.htm, dla wikipedia]
Na zaproszenie Reinharda Heydricha, szefa Policji Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa SS, w willi nad jeziorem Wannsee w Berlinie 20 stycznia 1942 roku spotykało się 15 przedstawicieli średniego i wyższego szczebla kierowniczego instytucji reżimu hitlerowskiego. Spotkanie to przeszło do historii, jako konferencja w Wannsee.


Głównym celem konferencji, która trwała około półtorej godziny, było zorganizowanie "Ostatecznego rozwiązania europejskiej kwestii żydowskiej". Planowano zagładę około jedenastu milionów Żydów.


"Nigdy wcześniej ani później tak niewielu ludzi, w tak krótkim czasie nie opracowało tak apokaliptycznego planu" - zauważa gazeta "Sueddeutsche Zeitung".


Jednak decyzja o eksterminacji europejskich Żydów nie zapadła w willi w Wannsee - zagłada rozpoczęła się wcześniej. Już wtedy trwały już deportacje i mordowanie Żydów. Celem spotkania było jednak przyspieszenie realizacji ludobójstwa.


Konferencja w Wannsee była, jak analizuje cytowany przez tygodnik "Spiegel" historyk Peter Longerich, "wyznaczeniem kursu", ponieważ w jej trakcie "na nowo określono kiedy, jak i gdzie" ma przebiegać "ostateczne rozwiązanie". - pisze "Spiegel".


Wśród uczestników konferencji był Adolf Eichmann, szef tzw. "Wydziału Żydowskiego" w Głównym Urzędzie Bezpieczeństwa Rzeszy. Spotkanie stało się znane dzięki protokołom sporządzonym właśnie przez Eichmanna.


"Dokument ten zyskał większe zainteresowanie opinii publicznej dopiero w kontekście jerozolimskiego procesu Eichmanna w 1961 roku, kiedy to Robert Kempner opublikował go w całości w swojej książce +Eichmann i wspólnicy+" - pisze "Sueddeutsche Zeitung" (Eichmann został osądzony w Izraelu, skazany na śmierć i stracony w 1962 roku - PAP).


"Od Eichmanna wiemy, że po konferencji i +śniadaniu+ Heydrich raczył się koniakiem. Wyglądał na zadowolonego: nikt z grona uczestników, wśród których było wielu prawników z doktoratami, nie zgłosił zasadniczego sprzeciwu. Nawet Gerhard Klopfer, Otto Hofmann i Georg Leibbrandt - ci trzej, którzy do lat 80-tych. żyli wśród nas w mieszczańskiej zwyczajności" - podkreśla SZ.


Gazeta przypomina, że wielu zbrodniarzy "uniknęło sprawiedliwości po 1945 roku. Ogromna większość osób bezpośrednio lub pośrednio współwinnych Holocaustu nigdy nie stanęła przed sądem. Większość uczestników konferencji w Wannsee nie doznała jednak takiego niezasłużonego miłosierdzia losu; zginęli w wyniku przemocy, którą sami sprowadzili na świat: Heydrich był pierwszym, który zginął w zamachu w Pradze w 1942 roku. Niektórzy z nich stracili życie w czasie wojny, jak np. sędzia (...) Roland Freisler podczas nalotu bombowego. Inni zostali skazani i straceni przez zwycięskie mocarstwa, jeszcze inni popełnili samobójstwo. Kilku z nich przez dziesięciolecia żyło bez przeszkód w Republice Federalnej, która szybko rozkwitła ponownie (...)".


"Spiegel" przypomina postać jednego z uczestników konferencji w Wannsee, Georga Leibbrandta. "Leibbrandt zmarł w Niemczech w 1982 roku jako wzorowy obywatel. Był on typowym przedstawicielem nazistowskiego biurokraty, który odegrał decydującą rolę - a później potrafił stać się marginalną postacią".


Leibbrandt, który znał język rosyjski, pracował w 1955 roku dla kanclerza Konrada Adenauera jako doradca do spraw repatriacji niemieckich jeńców wojennych ze Związku Radzieckiego. Następnie kierował biurem Salzgitter AG w stolicy federalnej Bonn, gdzie zmarł w 1982 roku.


Dziennik "Berliner Zeitung" napisał w przeddzień rocznicy: "Hannah Arendt i jej sprawozdaniu z procesu Eichmanna zawdzięczamy wgląd w banalność zła: że to nie odczłowieczone bestie zadecydowały o masowym mordowaniu Żydów, a przede wszystkim wprowadziły je w czyn, lecz ojcowie rodzin, prusko wykształceni urzędnicy i prawnicy, oficerowie i poborowi, którzy bardzo dbali o swój niemiecki żołnierski honor. Którzy na obrzeżach konferencji w dostojnej willi Wannsee rozmawiali o pogodzie, swoich dzieciach i przyszłych wakacjach. Jest to niewygodna świadomość, ponieważ usuwa podstawę do usprawiedliwienia, że działał obezwładniający, demoniczny mechanizm. To nie systemy mordują, ale ludzie". "Berniter Zeitung" zauważa także, że "banalność zła wyraża się również w spokojnym miejscu konferencji, właśnie w tej willi wyższej klasy średniej nad jeziorem".


W wybudowanej w 1915 r. willi w berlińskiej dzielnicy Wannsee mieści się dziś Centrum Pamięci i Edukacji "Dom Konferencji w Wannsee". Od dwóch lat całkowicie na nowo zaprojektowana wystawa stała informuje o prześladowaniach Żydów i ludobójstwie w okresie narodowego socjalizmu.


Z Berlina Berenika Lemańczyk (PAP)

Zobacz także

2022-07-06, godz. 13:00 Ćwierć wieku mija od Powodzi Tysiąclecia - zobacz archiwalne zdjęcia, posłuchaj dziś magazynu reporterów To już 25 lat. Ćwierć wieku mija od Powodzi Tysiąclecia, która w lipcu 1997 roku dotknęła południową i zachodnią Polskę, a także Czechy, wschodnie… » więcej 2022-07-06, godz. 12:00 Zapraszamy na dzisiejszą audycję "Tak Było Naprawdę" Zapraszamy na audycję "Tak Było Naprawdę", tj. środa 06.07 o godz. 22:05, na antenie głównej Radia Opole. » więcej 2022-07-06, godz. 11:01 82 lata temu zmarł Dawid Wongczewski; pierwsza znana z nazwiska ofiara Auschwitz 6 lipca 1940 r. na wolność wydostał się z Auschwitz więzień Tadeusz Wiejowski. Była to pierwsza ucieczka z obozu. Niemcy zarządzili po niej apel. Trwał… » więcej 2022-07-06, godz. 10:12 100 lat temu zmarła bł. Maria Teresa Ledóchowska, nazywana Matką Afryki 100 lat temu, 6 lipca 1922 r., zmarła bł. Maria Teresa Ledóchowska, nazwana Matką Afryki, choć jej stopa nigdy nie stanęła na tym kontynencie. Hrabianka… » więcej 2022-07-06, godz. 09:45 40 lat temu Radio „Solidarność” nadało pierwszą audycję dla mieszkańców Krakowa 40 lat temu, 6 lipca 1982 r. po raz pierwszy w eterze pojawiła się audycja Radia „Solidarność” w Krakowie. Z inicjatywy kilku małopolskich opozycjonistów… » więcej 2022-07-06, godz. 08:00 Kalendarium historyczne na dziś 6 lipca.. » więcej 2022-07-05, godz. 12:02 Upamiętniono Sławomira Bugajskiego - założyciela Solidarności Walczącej na Górnym Śląsku Dziś (05.07) w Katowicach upamiętniono Sławomira Bugajskiego - założyciela Solidarności Walczącej na Górnym Śląsku. Przy grobie zmarłego ponad 19 lat… » więcej 2022-07-05, godz. 11:00 Już dzisiaj rusza Wirtualny Teatr Historii "Niepodległa" na Rynku w Brzegu! W dniach 5 - 7 lipca 2022 r. w Brzegu przed ratuszem na Rynku, stacjonować będzie Wirtualny Teatr Historii "Niepodległa", na który serdecznie zapraszamy. » więcej 2022-07-05, godz. 10:51 Wielki pożar lasu z 1992 roku. Uruchomiono zbiornik małej retencji, aby zminimalizować ryzyko Wciąż uznawany jest za jeden z największych pożarów w Europie. Ogień zaatakował 26 sierpnia 1992 roku, a objął rejon Kuźni Raciborskiej, Kędzierzyna-Koźla… » więcej 2022-07-05, godz. 09:45 W głubczyckim muzeum otwarto wystawę prac Zdzisława Wiatra W Powiatowym Muzeum Ziemi Głubczyckiej do końca wakacji można oglądać prace Zdzisława Wiatra - urodzonego w tym mieście znanego rysownika, grafika, malarza… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »