Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2022-12-02, 00:01 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

Dziś przypada 144 rocznica urodzin wybitnego polskiego działacza niepodległościowego Franciszka Kurpierza.

1422 - W Lubicy na Spiszu zmarł Mikołaj Trąba, arcybiskup gnieźnieński, pierwszy prymas Polski.


1695 - W Jedlińsku koło Radomia urodził się Andrzej Stanisław Załuski, kanclerz wielki koronny (1735-1746); mecenas sztuki, współfundator Biblioteki Załuskich w Warszawie.


1762 - W Oprawczykach na Podlasiu urodził się Franciszek Ksawery Dmochowski, poeta, publicysta; w czasie Powstania Kościuszkowskiego kierownik Wydziału Insurekcji w Radzie Najwyższej Narodowej; współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Nauk.


1789 - W Warszawie w czasie obrad Sejmu Wielkiego odbyła się manifestacja przedstawicieli miast królewskich, tzw. czarna procesja; jej uczestnicy, na czele z prezydentem Starej Warszawy Janem Dekertem, złożyli na ręce króla prośbę o przywrócenie i rozszerzenie dawnych przywilejów miejskich.


1844 - W Sławucie na Wołyniu zmarł gen. Eustachy Sanguszko, ziemianin, poseł na Sejm Czteroletni; brał udział w wojnie z Rosją w 1792 r., odznaczony za bitwę pod Zieleńcami jednym z pierwszych krzyży Virtuti Militari; uczestnik Powstania Kościuszkowskiego i wyprawy na Moskwę w 1812 r.


1847 - W Berlinie zapadły wyroki w największym procesie polskiego ruchu narodowego - tzw. procesie moabickim, w którym władze pruskie oskarżyły o zbrodnię stanu 254 osoby; ośmiu oskarżonych, wśród nich Ludwika Mierosławskiego, skazano na karę śmierci, 23 na dożywocie, a kilkudziesięciu na długoletnie więzienie. Wybuch rewolucji w marcu 1848 r. uniemożliwił wykonanie wyroków i doprowadził do uwolnienia skazanych.


1861 - W Krakowie urodził się Franciszek Stefczyk, nauczyciel, założyciel pierwszej na ziemiach polskich wiejskiej spółdzielni oszczędnościowo-pożyczkowej.


1872 - W Krakowie zmarł Wincenty Pol, poeta, badacz geografii ziem polskich; uczestnik powstania listopadowego.


1908 - Urodziła się Helena Bechlerowa, pisarka i tłumaczka literatury rosyjskiej, autorka utworów dla dzieci.


1908 - Urodził się Sylwester Czosnowski, kompozytor, dyrygent i pedagog.


1933 - Urodził się Włodzimierz Plaskota, muzyk, kompozytor, kabareciarz, szef muzyczny magazynu Polskiego Radia "Studio 202" oraz kabaretu "Elita".


1938 - Wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski przedstawił w Sejmie założenia 15-letniego programu gospodarczego, którego jednym z celów było zatarcie różnic pomiędzy tzw. Polską A i B.


1914 - I wojna światowa: Początek bitwy pod Limanową, w której Legiony Polskie u boku wojsk austro-węgierskich walczyły przeciwko armii rosyjskiej.


1941 - Gen. Władysław Sikorski przybył do Moskwy; w trakcie wizyty dwukrotnie spotkał się ze Stalinem.


1941 - W Warszawie zmarł marszałek Edward Śmigły-Rydz; pochowany został na Cywilnym Cmentarzu na Powązkach pod nazwiskiem Adama Zawiszy.


1942 - Gen. Władysław Sikorski rozpoczął wizytę w Stanach Zjednoczonych, w czasie której prowadził rozmowy z prezydentem USA Franklinem Delano Rooseveltem.


1942 - Uchwalono statuty Komisji Koordynacyjnej Żydowskiego Komitetu Narodowego i powołanej przez nią Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB).


1944 - W Lublinie ukazało się pierwsze wydanie Polskiej Kroniki Filmowej.


1946 - Urodziła się Joanna Sobieska, aktorka związana z warszawskimi teatrami Narodowym i Polskim.


1947 - Zmarł Stanisław Łempicki, historyk literatury polskiej, redaktor naczelny "Pamiętnika Literackiego".


1948 - W Krakowie urodził się Jan Prochyra, aktor; w latach 2003-2011 dyrektor artystyczny Teatru Rampa na Targówku.


1960 - Sejm uchwalił ustawę o powołaniu Komitetu do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja"; na jego czele stanął Włodzimierz Sokorski.


1966 - Zmarł Witold Orłowski, lekarz, profesor Uniwersytetu w Kazaniu, Uniwersytetu Jagiellońskiego, II Kliniki Wewnętrznej w Warszawie, pionier fizjopatologii.


1980 – Edward Gierek został usunięty z Komitetu Centralnego PZPR.


1981 - W Warszawie odziały milicji, m.in. przy pomocy desantu helikopterowego, dokonały pacyfikacji trwającego od 25 listopada strajku okupacyjnego w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej.


1983 - Premiera filmu "Krzyk" w reżyserii Barbary Sass.


1984 - W Krakowie zmarł Marian Eile, dziennikarz, satyryk; twórca tygodnika "Przekrój" i jego redaktor naczelny (1945-1969).


1990 - Powstała Unia Demokratyczna, jej przywódcą został Tadeusz Mazowiecki.


1991 - Polska jako pierwsze państwo na świecie uznała niepodległość Ukrainy.


1998 - W Kioto w Japonii na posiedzeniu UNESCO wpisano Stare Miasto we Lwowie na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego.


2004 - Zmarł Stefan Morawski, filozof kultury i sztuki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk, redaktor naczelny pisma "Studia estetyczne".


2007 - Zmarł Władysław Pawelec, skrzypek, kompozytor muzyki rozrywkowej.


2012 - W Warszawie zmarła Maria Fołtyn, śpiewaczka, reżyser operowa, propagatorka twórczości Stanisława Moniuszki.


2017 - Zmarł Jerzy Kłoczowski historyk, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik Powstania Warszawskiego, senator I kadencji, współzałożyciel i wieloletni dyrektor Instytutu Europy Środkowo - Wschodniej w Lublinie. W 2004 r. odznaczony Orderem Orła Białego.


2021 - W Olsztynie zmarł Stefan Połom, poeta, historyk, promotor kultury Warmii i Mazur.


Zobacz także

2023-01-30, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1018 - Bolesław I Chrobry i niemiecki cesarz Henryk II podpisali w Budziszynie traktat pokojowy, na mocy którego Polska dostała na własność, a nie jako lenno… » więcej 2023-01-29, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1342 - Zmarł Ludwik Burbon, zwany także Kulawym, diuk Bourbon, hrabia Clermont i La Marche, protoplasta dynastii Burbonów. 1402 - Król Polski Władysław… » więcej 2023-01-28, godz. 10:49 Kartka z kalendarza 1573 - Podczas sejmu konwokacyjnego posłowie uchwalili akt konfederacji warszawskiej, dotyczący m.in. tolerancji religijnej; sygnatariusze aktu obiecywali "pokój… » więcej 2023-01-27, godz. 07:30 Kartka z kalendarza 1527 - Wojska litewskie pod wodzą księcia Konstantego Iwanowicza Ostrogskiego odniosły wielkie zwycięstwo w bitwie pod Olszanicą, na terytorium dzisiejszej… » więcej 2023-01-26, godz. 08:38 Kartka z kalendarza 1340 - Król Anglii Edward III ogłosił się królem Francji i wylądował w Gandawie. 1521 - W czasie trwającej od 1519 roku wojny polsko-krzyżackiej obrońcy… » więcej 2023-01-24, godz. 07:56 Kartka z kalendarza 41 - Został zamordowany, wraz z żoną Cezonią i córką Julią Druzyllą, cesarz rzymski Kaligula. 76 - Urodził się Hadrian, cesarz rzymski z dynastii… » więcej 2023-01-23, godz. 07:48 Kartka z kalendarza 971 - Potężny ostrzał prowadzony przez kuszników armii dynastii Song zdziesiątkował słonie bojowe wojsk południowej dynastii Han. Była to ostatnia bitwa… » więcej 2023-01-22, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1863 - Wybuch Powstania Styczniowego: Komitet Centralny Narodowy wydał manifest, w którym ogłosił się Tymczasowym Rządem Narodowym i wezwał "naród Polski… » więcej 2023-01-21, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1850 - W Maluszynie koło Radomska urodził się Józef Ostrowski, ziemianin, członek Stronnictwa Polityki Realnej; poseł do rosyjskiej Dumy (1906-1910); w latach… » więcej 2023-01-20, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1320 - W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja królewska Władysława I Łokietka. 1616 - W Wiśniczu urodził się Jerzy Sebastian Lubomirski, marszałek… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »