Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2022-10-27, 00:06 Autor: Bolesław Bezeg / PAP

Kartka z kalendarza

998 lat temu do opolskiego kościoła stojącego w miejscu dzisiejszej katedry miały trafić relikwie Krzyża Świętego.
Kalendarium historyczne kraj i świat

1430 - W Trokach zmarł wielki książę litewski Witold Kiejstutowicz.

1548 - W Lidzbarku Warmińskim zmarł Jan Dantyszek, biskup warmiński, dyplomata, poeta, bliski doradca króla Zygmunta I Starego.

1779 - Zmarł Wacław Rzewuski, hetman wielki koronny, wojewoda krakowski; poeta, dramaturg.

1900 - W Żytomierzu urodził się Franciszek Niepokólczycki, pułkownik WP, w czasie II wojny światowej oficer ZWZ-AK; od 1943 r. zastępca komendanta Kierownictwa Dywersji KG AK; w latach 1945-1946 prezes Zarządu Głównego Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.

1913 - W Wiener Neustadt w Austrii urodził się Andrzej Bobkowski, pisarz, autor m.in. dziennika "Szkice piórkiem"; nazywany "chuliganem wolności" po tym, jak napisał: "Człowiek wolny, intelektualista, pisarz i poeta naprawdę wolny, który chce być wolny, będzie do końca tego świata miał coś z chuligana".

1913 - W Tarnopolu urodził się Kornel Filipowicz, pisarz, autor zbiorów opowiadań i mikropowieści, m.in. "Profile moich przyjaciół", "Romans prowincjonalny", "Pamiętnik antybohatera", "Ogród pana Nietschke", "Dzień wielkiej ryby"; autor i współautor scenariuszy filmowych.

1914 - W Warszawie urodził się Jan Kott, krytyk literacki i teatralny, eseista, tłumacz. Był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego i wyższych uczelni amerykańskich, autor szkiców "Mitologia i realizm", "Szkoła klasyków", „Postęp i głupstwo". Jego najgłośniejszymi pracami były interpretacje dramatów Szekspira: "Szkice o Szekspirze" i "Szekspir współczesny".

1916 - W Łodzi urodził się Kazimierz Brandys, prozaik, eseista; autor m.in. "Matki Królów", "Jak być kochaną" i "Nierzeczywistości".

1918 – W Cieszynie odbył się wiec mieszkańców Śląska Cieszyńskiego, podczas którego zadeklarowano przynależność tego obszaru do Polski.

1920 - Rada Ambasadorów proklamowała Gdańsk Wolnym Miastem.

1924 - W archikatedrze św. Jana w Warszawie odbyła się uroczystość złożenia szczątków Henryka Sienkiewicza, sprowadzonych z Vevey w Szwajcarii.

1928 - Urodził się Witold Zegalski, pisarz science-fiction.

1930 - W Gdyni powołano Ligę Morską i Kolonialną.

1933 - Premiera filmu "Szpieg w masce" w reżyserii Mieczysława Krawicza.

1933 - W Krakowie urodził się Andrzej Czeczot, grafik, autor rysunków satyrycznych i humorystycznych, projektant grafiki użytkowej, takiej jak plakaty, afisze, okładki.

1939 - W warszawskim ratuszu gestapo aresztowało prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego; aresztowany przez Niemców 27 października 1939 r. i przewieziony do więzienia na Pawiaku; jego dalsze losy przez wiele lat były nieznane, w 2014 r. pion śledczy IPN ustalił, że Starzyński został zamordowany przez Gestapo między 21 a 23 grudnia 1939 r. w Warszawie lub w jej okolicach.

1942 - Początek drugiej akcji deportacyjnej w krakowskim getcie: do obozów zagłady w Bełżcu i Auschwitz Niemcy wywieźli około 7 tys. Żydów.

1953 - Zmarł Zdzisław Jachimecki, muzykolog, krytyk muzyczny i teatralny, kompozytor, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

1964 - W Chorzowie urodził się Andrzej Mastalerz, aktor, wystąpił m.in. w filmach "Pokłosie" i "Zmruż oczy".

1966 - Leszek Kołakowski został wykluczony z PZPR. Bezpośrednią przyczyną był referat wygłoszony na zebraniu ZMS w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, w którym powiedział m.in., że "socjalizm jest z natury samej brakiem swobód politycznych, brakiem krytyki, a wobec tego każde żądanie swobód politycznych jest automatycznie żądaniem powrotu do kapitalizmu".

1968 - W Meksyku zakończyły się XIX Letnie Igrzyska Olimpijskie; polscy reprezentanci zdobyli na nich 18 medali: pięć złotych, dwa srebrne i 11 brązowych.

1969 - W Jeleniej Górze urodził się Marek Napiórkowski, gitarzysta jazzowy, kompozytor.

1977 - Sejm przyjął ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym i rentowym rolników.

1984 - Szef MSW gen. Czesław Kiszczak podał nazwiska funkcjonariuszy SB uczestniczących w porwaniu księdza Jerzego Popiełuszki; byli oni pracownikami IV Departamentu MSW: Grzegorz Piotrowski, naczelnik jednego z wydziałów, oraz dwaj funkcjonariusze departamentu: Leszek Pękala i Waldemar Chmielewski.

1985 - W Warszawie zmarła Tola Mankiewiczówna, jedna z najpopularniejszych aktorek w międzywojennej Polsce, piosenkarka, śpiewaczka operowa, znana m.in. z filmów "Co mój mąż robi w nocy..." i "Pani minister tańczy".

1990 - W Brwinowie pod Warszawą zmarł Wacław Kowalski, aktor, niezapomniany Pawlak z komedii "Sami swoi" i dozorca Popiołek z serialu "Dom".

1991 - W Polsce odbyły się pierwsze po upadku komunizmu w pełni demokratyczne wybory parlamentarne. Do Sejmu weszło 29 ugrupowań, najwięcej mandatów uzyskały: Unia Demokratyczna 62, Sojusz Lewicy Demokratycznej 60, Wyborcza Akcja Katolicka 49, Polskie Stronnictwo Ludowe 48, Konfederacja Polski Niepodległej 46, Porozumienie Obywatelskie Centrum 44, Kongres Liberalno-Demokratyczny 37, Porozumienie Ludowe 28 i NSZZ "Solidarność" 27. W wyborach do Senatu najwięcej miejsc zdobyła UD - 21, następnie NSZZ "S" 11, WAK 9, POC 9, PSL 7, KLD 6, PL 5, SLD 4 i KPN 4; pozostałe 24 miejsca przypadły innym ugrupowaniom. Frekwencja 43,2 proc.

1991 - W Londynie zmarł Andrzej Panufnik, kompozytor, dyrygent; pierwsze większe utwory, m.in. dwie symfonie, ukończył w czasie II wojny światowej; podczas wojny stworzył muzykę do piosenki "Warszawskie dzieci"; w 1954 r. wyemigrował do Wielkiej Brytanii, gdzie powstała większość jego znanych kompozycji, w tym symfonii i innych utworów orkiestrowych.

1992 - Zmarł Jan Legowicz, filozof, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor m.in. "Zarysu historii filozofii" i "Historii filozofii średniowiecznej Europy Zachodniej".

2019 – W Cambridge zmarł Władimir Bukowski, rosyjski pisarz, dysydent, obrońca praw człowieka, komentator stosunków polsko-rosyjskich.

Zobacz także

2023-01-20, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1320 - W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja królewska Władysława I Łokietka. 1616 - W Wiśniczu urodził się Jerzy Sebastian Lubomirski, marszałek… » więcej 2023-01-19, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1354 - Rzeszów otrzymał nowy przywilej lokacyjny i prawa miejskie od króla Kazimierza Wielkiego. Tę datę uznaje się za początek pisanej historii Rzeszowa… » więcej 2023-01-18, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1271 - Zmarła Małgorzata Węgierska, księżniczka, dominikanka, mistyczka, stygmatyczka, święta Urodziła się w 1242 roku. 1493 - W Piotrkowie Trybunalskim… » więcej 2023-01-17, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 395 - Zmarł Teodozjusz I Wielki, Flavius Theodosius, Theodosius I, ostatni cesarz władający zarówno wschodnią, jak i zachodnią częścią cesarstwa rzymskiego. … » więcej 2023-01-16, godz. 07:42 kartka z kalendarza 1547 - Iwan IV Groźny jako pierwszy władca rosyjski przyjął tytuł cara. Zasłynął swoim okrucieństwem. Począwszy od 1560 roku z jego rozkazu stracono… » więcej 2023-01-15, godz. 00:07 Kartka z kalendarza 1547 - Siedlce otrzymały prawa miejskie. 1582 - W Jamie Zapolskim Rzeczpospolita i Rosja podpisały rozejm kończący wojnę o Inflanty. 1734 - Na Wawelu… » więcej 2023-01-14, godz. 11:03 Kartka z kalendarza 1392 - Chełm otrzymał od króla Władysława Jagiełły prawa miejskie. 1770 - W Warszawie urodził się książę Adam Jerzy Czartoryski; mąż stanu, dyplomata… » więcej 2023-01-13, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1455 - W czasie wojny trzynastoletniej wojska krzyżackie przeprowadziły nieudany atak na Gdańsk. 1625 - Zmarł Jan Brueghel, zwany Aksamitnym, malarz flamandzki… » więcej 2023-01-12, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 29 rok przed naszą erą - Nastał Pokój Rzymski - Pax Romana. Początek tego okresu wyznacza zakończenie wojen domowych u schyłku istnienia republiki rzymskiej… » więcej 2023-01-11, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1386 - Poselstwo polskiej szlachty zawarło na zamku w Wołkowysku umowę z Władysławem Jagiełłą, na mocy której miał on objąć polski tron oraz ożenić… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »