Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2022-10-18, 00:02 Autor: Bolesław Bezeg / PAP

Kartka z kalendarza

198 lat temu - 18 października 1824 roku, urodził się wybitny opolski franciszkanin ojciec Leopold Moczygemba.
Kalendarium historyczne kraj i świat

1166 - W walce z Prusami zginął książę Henryk Sandomierski.


1523 - W Krakowie urodziła się Anna Jagiellonka, królowa Polski w latach 1575-1596, żona króla Stefana Batorego.


1558 - Na polecenie króla Zygmunta II Augusta Prosper Provano zorganizował pierwszą pocztę polską, łączącą Kraków z Wenecją.


1596 - podczas synodu w Brześciu Litewskim doszło do założenia kościoła unickiego (tzw. Unia brzeska). Ruch ten miał na celu podporządkowanie kościoła prawosławnego jurysdykcji papieskiej na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Unici zobowiązali się uznać dogmaty Kościoła katolickiego i zwierzchnictwo papieża, w zamian za to zachowali swój obrządek, kalendarz juliański i organizację kościelną.


1831 – Car Mikołaj I wydał „Manifest do Rosjan i armii rosyjskiej z okazji zakończenia wojny przeciwko Polsce”, w którym określił powstańców jako „buntowników”.


1835 - Urodził się Bolesław Limanowski, polski historyk, socjolog, polityk, działacz socjalistyczny i niepodległościowy.


1815 - Powstała Rzeczypospolita Krakowska – półdemokratycznej republiki opartej na Kodeksie Napoleona, pozostające pod kontrolą Imperium Rosyjskiego, Królestwa Prus i Cesarstwa Austriackiego. Wolne Miasto stało się ostoją dla osób z pozostałych zaborów i powstańczym „korytarzem”. Zlikwidowane w 1846 roku w ramach represji za powstanie krakowskie.


1844 - Rozpoczęto budowę Kanału Elbląskiego.


1879 - W Dyneburgu urodził się Grzegorz Fitelberg, dyrygent, kompozytor, skrzypek.


1888 - W Nowym Mieście nad Pilicą urodził się Edward Lipiński, ekonomista, działacz PPS, członek PZPR; jeden z założycieli Komitetu Obrony Robotników.


1904 - W Warszawie urodził się Czesław Centkiewicz, pisarz, podróżnik, reportażysta, autor książek dla dzieci i młodzieży, twórca tzw. nurtu polarnego w polskiej literaturze.


1914 - Dowództwo rosyjskie wyraziło zgodę na tworzenie u boku armii rosyjskiej przez Witolda Gorczyńskiego ochotniczego oddziału polskiego, nazywanego później Legionem Puławskim lub Legionem Gorczyńskiego.


1920 - Zawieszenie broni w wojnie polsko-bolszewickiej; "Kraj, co w dwa lata potrafił wytworzyć takiego żołnierza, jakim wy jesteście, może spokojnie patrzeć w przyszłość" - pisał w rozkazie do polskich żołnierzy Józef Piłsudski.


1922 - W Oleszycach na Podkarpaciu urodził się Olgierd Terlecki, pisarz, publicysta; w czasie II wojny światowej żołnierz II Korpusu Polskiego.


1928 - W Warszawie zmarł gen. Tadeusz Rozwadowski, generał armii austriackiej, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w czasie wojny polsko-bolszewickiej; w latach 1921-1926 generalny inspektor kawalerii; podczas zamachu majowego w 1926 r. dowódca wojsk rządowych.


1938 - W Krakowie urodził się Tadeusz Kwinta, aktor, związany m.in. z krakowskim Teatrem Ludowym oraz Teatrem im. Juliusza Słowackiego; w latach 1986-1990 dyrektor artystyczny Teatru Bagatela.


1942 - Likwidacja getta w Brześciu nad Bugiem.


1944 - W Częstochowie zastrzelony został płk Stanisław Nakoniecznikoff-Klukowski, ps. Kmicic, komendant główny Narodowych Sił Zbrojnych (1944); powodem zabójstwa był prawdopodobnie popierany przez niego plan podporządkowania NSZ Armii Krajowej.


1944 - W nocy z 17/18 października doszło do największej masakry na Pawiaku. Hitlerowcy rozstrzelali z broni maszynowej ponad sześciuset więźniów.


1948 - W Hamburgu zmarł Walter von Brauchitsch, feldmarszałek, w latach 1938-1941 naczelny dowódca niemieckiej armii lądowej; dowodził m.in. kampaniami przeciwko Polsce, Francji i ZSRS.


1949 - Rząd polski uznał Niemiecką Republikę Demokratyczną.


1950 - W Krakowie urodził się Marek Kondrat, jeden z najpopularniejszych polskich aktorów, znany z ról w filmach "Zaklęte rewiry", "C.K. Dezerterzy", "Pułkownik Kwiatkowski", "Dzień świra", "Weiser", a także serialu "Ekstradycja".


1954 - W Toronto zmarł gen. Mieczysław Norwid-Neugebauer, współzałożyciel polskiego harcerstwa, oficer Legionów Polskich, generał WP.


1956 - Sowieccy przywódcy, przeciwni objęciu władzy w Polsce przez Władysława Gomułkę, zażądali od Edwarda Ochaba odroczenia VIII plenum KC PZPR.


1956 - W nocy z 18 na 19 października sowieckie wojska z Legnicy i Bornego-Sulinowa skierowały się w stronę Warszawy.


1965 - Pomnik ks. Józefa Poniatowskiego został przeniesiony z warszawskich Łazienek przed Pałac Namiestnikowski przy Krakowskim Przedmieściu.


1972 - W Chorzowie urodził się Wojciech Kuczok, prozaik, poeta, scenarzysta, krytyk filmowy.


1976 - W Krakowie, po rekonstrukcji, odsłonięty został Pomnik Grunwaldzki, ufundowany w 1910 r. przez Ignacego Paderewskiego, zniszczony przez Niemców w czasie II wojny światowej.


1976 - Premiera filmu "Brunet wieczorową porą" w reżyserii Stanisława Barei.


1978 - Zmarł Zbigniew Marian Ziembiński, reżyser, aktor, twórca nowoczesnego teatru w Brazylii.


1980 - W Warszawie przedstawiciele Komitetów Założycielskich NZS uchwalili statut i wybrali ogólnopolskie władze związku.


1981 - Gen. Wojciech Jaruzelski zastąpił Stanisława Kanię na stanowisku I sekretarza KC PZPR.


1986 - W Ottawie zmarł Wilhelm Orlik-Rueckemann, oficer Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, generał WP; w kampanii 1939 r. dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).


1987 - Premiera serialu telewizyjnego "Zmiennicy" w reżyserii Stanisława Barei.


1988 - W Warszawie zmarł Jan Świderski, aktor, reżyser teatralny, pedagog.


1993 - Prezydent Lech Wałęsa desygnował Waldemara Pawlaka na stanowisko premiera.


2002 - Premiera filmu "Edi" w reżyserii Piotra Trzaskalskiego.

Zobacz także

2023-01-15, godz. 00:07 Kartka z kalendarza 1547 - Siedlce otrzymały prawa miejskie. 1582 - W Jamie Zapolskim Rzeczpospolita i Rosja podpisały rozejm kończący wojnę o Inflanty. 1734 - Na Wawelu… » więcej 2023-01-14, godz. 11:03 Kartka z kalendarza 1392 - Chełm otrzymał od króla Władysława Jagiełły prawa miejskie. 1770 - W Warszawie urodził się książę Adam Jerzy Czartoryski; mąż stanu, dyplomata… » więcej 2023-01-13, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1455 - W czasie wojny trzynastoletniej wojska krzyżackie przeprowadziły nieudany atak na Gdańsk. 1625 - Zmarł Jan Brueghel, zwany Aksamitnym, malarz flamandzki… » więcej 2023-01-12, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 29 rok przed naszą erą - Nastał Pokój Rzymski - Pax Romana. Początek tego okresu wyznacza zakończenie wojen domowych u schyłku istnienia republiki rzymskiej… » więcej 2023-01-11, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1386 - Poselstwo polskiej szlachty zawarło na zamku w Wołkowysku umowę z Władysławem Jagiełłą, na mocy której miał on objąć polski tron oraz ożenić… » więcej 2023-01-10, godz. 07:45 Kartka z kalendarza 49 przed naszą erą - Juliusz Cezar przekraczając rzekę Rubikon, rozpoczął drugą wojnę domową z Republiką Rzymską. Według rzymskiego historyka Swetoniusza… » więcej 2023-01-09, godz. 07:47 Kartka z kalendarza 1431 - Przed sądem biskupim w Rouen rozpoczął się proces Joanny D’Arc, późniejszej francuskiej bohaterki narodowej, świętej Kościoła katolickiego… » więcej 2023-01-08, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1324 - Zmarł Marco Polo, wenecki kupiec i podróżnik. Wraz z ojcem i stryjem dotarł do Chin, przemierzając jedwabny szlak. Urodził się 15 września 1254… » więcej 2023-01-07, godz. 12:45 Kartka z kalendarza 1520 - W Toruniu król Zygmunt I Stary wydał przywilej dla szlachty, na mocy którego uzyskiwała ona prawo wolnej żeglugi po Wiśle. Przywilej wprowadzał także… » więcej 2023-01-06, godz. 08:00 Kartka z kalendarza 1293 - Podczas zjazdu w Kaliszu książęta - Władysław Łokietek, Przemysł II i Kazimierz II zawarli porozumienie o współpracy przy odbiciu zajętego przez… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »