Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2022-01-17, 02:21 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

373 lata temu, 17 stycznia 1649 roku królewicz polski Jan Kazimierz Waza został koronowany na Króla Polski.
Jan II Kazimierz Waza był przyrodnim młodszym bratem zmarłego w 1648 roku króla polskiego Władysława IV Wazy. O opustoszały tron stoczył podczas wolnej elekcji walkę ze swoim młodszym bratem Karolem Ferdynandem Wazą - biskupem wrocławskim, księciem nyskim i opolsko-raciborskim.

Wkrótce po elekcji musiał zająć się wojną z kozackim powstaniem dowodzonym przez Bohdana Chmielnickiego. Kto oglądał film "Ogniem i mieczem" lub ewentualnie czytał powieść pod tym samym tytułem napisaną przez Henryka Siekiewicza, ten zapewne pamięta, że to do tego właśnie króla przedarł się główny bohater powieści Jan Skrzetuski.

Prawdziwy bohater spod Zbaraża nazywał się wprawdzie Mikołaj Skrzetuski, ale Sienkiewicz i tak dość dobrze odmalował postać króla Jana Kazimierza. Z jednej strony król był romantykiem nie stroniącym od miłosnych przygód, z drugiej strony, przez całe życie był głęboko zakochany w Marii Ludwice Gonzadze, którą poznał w młodości we Francji, a która została najpierw żoną jego starszego przyrodniego brata - króla Władysława IV Wazy, po którego śmierci niegdysiejsi zakochani mogli się wreszcie połaczyć małżeństwem.

Niestety wykształcony i obyty w świecie Jan Kazimierz większość swoich królewskich lat spędził prowadząc trzy wielkie wojny. Nie rozsztrzygnięta wojna z Kozakami Chmielnickiego przyniosła wojnę z Moskwą. Nim zdołał poradzić sobie z Rosjanami (bo wówczas już powoli tak właśnie zaczęto nazywać mieszkańców Wielkiego Ksiestwa Moskiewskiego) Rzeczpospolitą "zalali" Szwedzi.

Podczas Potopu Szwedzkiego król Jan Kazimierz i królowa Ludwika Maria (po przyjeździe do Polski zmieniła kolejność imion by nie drażnić Polaków dla których imię Maria było zarezerwowane dla Matki Boskiej) schronili się w księstwie opolskim.

Swoją polskość i maryjność Jan Kazimierz udowodnił 1 kwietnia 1656 r. ustanawiając Matkę Boską Królową Polski, który to tytuł w Kościele Katolickim funkjonuje do dziś dnia.

Jan Kazimierz wojny ze Szwedami zakończył w roku 1660, a z Rosją w 1667 i wydawało się, że wreszcie zazna spokoju, ale w tym samym roku zmarła królowa. Wówczas Jan Kazimierz stracił serce do rządzenia królestwem i w rok później abdykował.

W roku 1668 Jan Kazimierz wyjechał do Francji, gdzie został opatem słynnego benedyktyńskiego opactwa Saint-Germain-des-Prés. Zmarł w roku 1672, rzekomo na wieść o utracie przez Rzeczpospolitą twierdzy w Kamieńcu Podolskim. Pochowano go w wawelskiej katedrze.

Mimo niewątpliwych talentów militarnych i świetnego wykształcenia oraz wielkiej inteligencji współcześni oceniali króla Jana Kazimierza negatywnie. Mowili o nim "Początek Nieszczęść Polski". Po jego śmierci kolejnym królem wybrano Michała Korybuta Wiśniowieckiego. Dopiero teraz obywatele Rzeczypospolitej Obojga Narodów poczuli sens przysłowia "szanuj szefa swego, możesz mieć gorszego".

Zobacz także

2022-05-27, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 213 lat temu - 27 maja 1809 roku - w Tolku wojny polsko-austriackiej wojska polskie wyzwoliły Lwów. » więcej 2022-05-26, godz. 00:04 Kartka z kalendarza 691 lat temu 26 maja 1331 roku rozpoczął się zwołany przez Władysława Łokietka ogólnopolski wiec, który uważany jest za początek polskiego parlamen… » więcej 2022-05-25, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 74 lata temu 25 maja 1948 roku w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej strzałem w tył głowy wykonano wyrok na rotmistrzu Witoldzie Pileckim, człowieku… » więcej 2022-05-24, godz. 00:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 24 maja 1945 roku oddział AK-Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj dowodzony przez majora Mariana Bernaciaka "Orlika" stoczył w Lesie Stockim na Lubelszczyźnie… » więcej 2022-05-23, godz. 00:09 Kartka z kalendarza 388 lat temu - 23 maja 2022 roku w Paczkowie wybuchł pożar, który strawił większą część miasta. » więcej 2022-05-20, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 593 lata temu w Głogówku doszło do negocjacji, w efekcie których książę opolski pan na Głogówku Bolesław V Wołoszek przystąpił do pustoszących Śląsk… » więcej 2022-05-19, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 542 lata temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca… » więcej 2022-05-18, godz. 00:05 Kartka z kalendarza 230 lat temu – 18 maja 1792 roku wybuchła wojna polsko-rosyjska, zwana wojną w obronie Konstytucji 3 maja. » więcej 2022-05-17, godz. 00:03 Kartka z kalendarza 191 lat temu 17 maja 1931 roku w toku powstania listopadowego wojska polskie odniosły zwcięstwo nad Rosjanami w bitwie pod Nurem. » więcej 2022-05-16, godz. 00:02 Kartka z kalendarza 228 lat temu - 16 maja 1794 roku – król Prus Fryderyk Wilhelm II ogłosił przystąpienie do wojny z Insurekcją kościuszkowską. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »