Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-12-21, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

26 lat temu 21 grudnia 1995 roku polski premier Józef Oleksy został oskarżony podczas przemówienia w Sejmie przez ministra spraw wewnętrznych Andrzeja Milczanowskiego o związki z rosyjskim wywiadem. Ciekawostką jest to, że ani premiera nie aresztowano za szpiegostwo, ani ministra nie ukarano za zniesławienie. 101 lat temu – 21 grudnia 1920 roku w Lewinie Brzeskim urodził się wybitny polski metalurg i niedoszły cichociemny Alojzy Józekowski. Dziś przesilenie zimowe czyli najkrótszy dzień w roku. Dla słowiańskich plemion Ślężan i Opolan było to najważniejsze solarne święto w roku.
Kartka z Kalendarza 21 grudnia 2021
Przesilenie zimowe czyli moment, w którym Ziemia znalazła się w maksymalnym wychyleniu na północ w stosunku do słońca ma miejsce co roku o trochę innej porze. Zawsze jednak 21 lub 22 grudnia.

Na początku naszej ery, czyli przed reformami kalendarza przesilenie zimowe wypadało zawsze 25 grudnia i dlatego właśnie na ten dzień wyznaczono obchody Bożego Narodzenia. W tym roku przesilenie przypada dziś czyli 21 grudnia.

Dzisiejszy dzień jest najkrótszym dniem w roku na półkuli północnej, gdy tymczasem mieszkańcy półkuli południowej przeżywają właśnie najkrótszą noc w roku. Już od jutra każdy następny dzień będzie trochę dłuższy od poprzedniego i ta aż do czerwca czyli do przesilenia letniego.

Według dawnych wierzeń przesilenie było momentem triumfu dobra nad czającym się w mroku złem, którego domena – noc od tego momentu staje się coraz krótsza. Jako takie było najważniejszym świętem solarnym w roku. Solarnym czyli związanym z ruchem słońca.

W różnych kulturach różnie się to święto nazywało: w starożytnym Rzymie Saturnalia, w Persji narodziny boga słońca – Mitry, u plemion germańskich było to święto Jul, a Słowianie obchodzili wówczas Gody. Nazwa ta pochodzi od prasłowiańskiego słowa „god” oznaczającego rok.

Ponieważ według obowiązującego na początku naszej ery kalendarza juliańskiego przesilenie czyli Gody przypadało 25 grudnia, tego dnia postanowiono obchodzić Boże Narodzenie. Miało ono wyprzeć pogańskie wierzenia związane z kultem odradzania się słońca.

W wierzeniach dawnych Słowian gody były początkiem roku liturgicznego i wegetacyjnego. Moment, w którym zaczyna przybywać dnia uważano za zwycięstwo światła nad ciemnością.

Bóg słońca Swaróg zaczynał odzyskiwać panowanie nad światem i rozpoczynał cykl wegetacji roślin, z którym codzienne życie rolniczych słowiańskich plemion było ściśle związane.

Z tej okazji świętowano przez kilkanaście dni. W wyniku syntezy pogańskiej i chrześcijańskiej tradycji powstał słowiański styl obchodów chrześcijańskich już godów. Świętowanie rozpoczynało się od Bożego Narodzenia i poprzedzającego je wieczoru.

Ta noc była najważniejsza – wtedy rodził się Chrystus. Tej nocy obdarowywano najbliższą rodzinę drobnymi prezentami. Od tego dnia każdy kolejny wieczór był święty, aż do wieczoru Trzech Króli. Na czas Godów zaprzestawano wszelkiej pracy fizycznej, a czas spędzano na odwiedzinach, przyjmowaniu gości i śpiewaniu tradycyjnych pieśni.

Specyficzną śląską tradycją bożonarodzeniową był zwyczaj stawiania w kącie izby ostatniego zżętego snopa żyta. Dekorowano go suszonymi owocami i orzechami i przechowywano do pierwszych siewów.

W końcu XVIII wieku wraz z napływem niemieckich kolonistów na Śląsku pojawiła się niemiecka tradycja dekorowania zamiast snopka żyta choinki. Ten zwyczaj rozprzestrzenił się we wszystkich krajach chrześcijańskich i trwa po dziś dzień.

Zobacz także

2022-04-20, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 75 lat temu - 20 kwietnia 1947 roku - powołano Grupę Operacyjną „Wisła”. » więcej 2022-04-19, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 212 lat temu 19 kwietnia 1809 roku w toku wojny polsko-austriackiej stoczona została nierozstrzygnięta bitwa pod Raszynem » więcej 2022-04-15, godz. 01:01 Kartka z kalendarza 522 lata temu 15 kwietnia 1499 roku w toku wojny polsko-tureckiej w Krakowie zawarto układ polsko-mołdawski na mocy którego Mołdawia przestała być lennem… » więcej 2022-04-14, godz. 00:59 Kartka z kalendarza 592 lata temu - 14 kwietnia 1430 roku - grupa rycerzy-rozbójników ze Śląska i Czech napadła na klasztor paulinów na Jasnej Górze. » więcej 2022-04-13, godz. 00:58 Kartka z kalendarza 99 lat temu - 13 kwietnia 1923 – Marszałek Francji Ferdinand Foch został mianowany Marszałkiem Polski. » więcej 2022-04-12, godz. 00:56 Kartka z kalendarza 366 lat temu - 12 kwietnia 1656 roku - podczas potopu szwedzkiego hetman wielki litewski Paweł Jan Sapiecha odzyskał z rąk wojsk szwedzkich Lublin. » więcej 2022-04-11, godz. 00:51 Kartka z kalendarza 68 lat temu urodził się Benedykt Kocot polski kolarz torowy, olimpijczyk i kolarski mistrz świata. » więcej 2022-04-08, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 161 lat temu 8 kwietnia 1861 roku ponad 100 osób zginęło, a kilkaset zostało rannych na Placu Zamkowym w Warszawie podczas rozpędzania przez wojsko rosyjskie… » więcej 2022-04-07, godz. 01:18 Kartka z kalendarza 72 lata temu 7 kwietnia 1950 roku najlepszy polski as myśliwski z czasów II wojny światowej Stanisław Skalski został skazany na karę śmierci w tzw. procesie… » więcej 2022-04-06, godz. 01:13 Kartka z kalendarza 77 lat temu 6 kwietnia 1945 roku Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego utworzyło Centralne Obozy Pracy.powołując obozy w Warszawie, Poniatowej, Krzesimowie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »