Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-12-03, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

103 lata temu 3 grudnia 1918 roku w Poznaniu rozpoczął obrady Polski Sejm Dzielnicowy na który przyjechało 1400 delegatów z ziem pozostających pod pruskim zarządem. 60 lat temu 3 grudnia 1961 roku elektryk Stanisław Jaros usiłował po raz drugi dokonać zamachu bombowego na przebywającego w Sosnowcu Władysława Gomułkę. Odpalona za późno bomba zraniła przypadkowe osoby, z których jedna zmarła. Jutro przypada 140 rocznica urodzin powstańca śląskiego i pierwszego powojennego burmistrza Byczyny Franciszka Lazara.
Kartka z Kalendarza 3 grudnia 2021
Franciszek Mikołaj Lazar urodził się 4 grudnia 1881 roku w Chropaczowie koło Świętochłowic, skąd jego rodzice przenieśli się do wsi Lipiny. Jego ojciec był hutnikiem, a matka gospodynią domową. Od 1899 roku działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.

Miał wybitne zdolności plastyczne, toteż po zdaniu matury rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie. Ze względu na brak pieniędzy naukę przerwał po ukończeniu drugiego roku studiów. Wrócił wtedy na Śląsk i podjął pracę jako robotnik, a równocześnie zaangażował się w polską działalność społeczną.

W roku 1905 zorganizował w Lipinach Polskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe „Samopomoc”, którego został prezesem.

Podczas I wojny światowej służył w armii pruskiej na froncie zachodnim. Tam w roku 1917 wstąpił do komunistycznej organizacji niemieckiej Związek Spartakusa. W jego szeregach w listopadzie 1918 roku wziął udział w żołnierskiej rewolcie w Nadrenii.

Po zakończeniu I wojny światowej wrócił na Śląsk, gdzie był jednym z głównych twórców struktur Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Wkrótce został członkiem Głównego Komitetu Wykonawczego POW Górnego Śląska i objął funkcję przewodniczącego komisji organizacyjno-prawnej.

Gdy wybuchło I powstanie śląskie został aresztowany i postawiony przed sądem w Raciborzu, który skazał go na rok więzienia. Karę tę miał odbyć w obozie koncentracyjnym w Świętoszowie, skąd został zwolniony po wymuszonej przez aliantów amnestii w listopadzie 1919 r.

Zaraz po uwolnieniu włączył się w polską działalność przedplebiscytową zostając członkiem Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w Bytomiu. Podczas III powstania śląskiego pracował w pionie cywilnym powstańczych władz, angażując się także w działalność publicystyczną.

W okresie międzywojennym pełnił funkcję naczelnika gminy Lipiny. Po wybuchu II wojny światowej jesienią 1939 roku zorganizował konspiracyjny oddział dywersyjny, który przygotowywał do działań zbrojnych na terenie Śląska, zbierając broń i materiały wojenne.

W roku 1940 oddział został zdekonspirowany, dowódcy udało się zbiec, ale gestapo aresztowało jego syna Ksawerego Lazara oraz zięcia Stefana Karola, którzy wkrótce zostali straceni. W kwietniu roku 1945 Franciszek Lazar został mianowany pierwszym polskim burmistrzem Byczyny, którą to funkcję pełnił przez trzy lata. W kolejnych latach pracował jako kadrowy w byczyńskiej spółdzielni samopomoc chłopska.

Franciszek Lazar zmarł 19 czerwca 1969 roku w Byczynie.

Zobacz także

2022-01-26, godz. 03:57 Kartka z kalendarza 115 lat temu - 25 stycznia 1907 roku polski ruch narodowy na Śląsku odniósł swój największy sukces: Deputowanymi do Reichstagu zostało pięciu Polaków… » więcej 2022-01-25, godz. 03:16 Kartka z kalendarza Sto lat temu - 25 stycznia 1922 roku arcybiskup Mediolanu Achille Ratti został odznaczony Orderem Orła Białego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudski… » więcej 2022-01-24, godz. 03:12 Kartka z kalendarza 515 lat temu, 24 stycznia 1507 r., w wawelskiej katedrze odbyła się koronacja na króla Polski królewicza z dynastii Jagiellonów Zygmnta, który przeszedł… » więcej 2022-01-21, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 82 lata temu, 21 stycznia 1940 roku wybuchło powstanie czortkowskie - pierwszy polski zryw antysowiecki podczas II wojny światowej. » więcej 2022-01-20, godz. 03:10 Kartka z kalendarza 191 lat temu 20 stycznia 1831 r. wodzem naczelnym Powstania Listopadowego Sejm Królestwa Polskiego mianował generała brygady Michała Gedeona Radziwiłła. » więcej 2022-01-19, godz. 03:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 19 stycznia 1945 r. ostatni dowódca Armii Krajowej generał Leopold Okulicki "Niedźwiadek" wydał w Częstochowie rozkaz rozwiązania sił zbrojnych… » więcej 2022-01-18, godz. 00:16 Kartka z kalendarza 120 lat temu, 18 stycznia 1902 roku w ukazującym się w Warszawie "Tygodniku Ilustrowanym" ukazał się pierwszy odcinek powieści Władysława Reymonta "Chłopi"… » więcej 2022-01-17, godz. 02:21 Kartka z kalendarza 373 lata temu, 17 stycznia 1649 roku królewicz polski Jan Kazimierz Waza został koronowany na Króla Polski. » więcej 2022-01-14, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 215 lat temu - 14 stycznia 1807 roku Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte wydał dekret ustanawiający na zajętych przez wojska francuskie ziemiach polskich rząd… » więcej 2022-01-13, godz. 06:00 Kartka z kalendarza 205 lat temu 13 stycznia 1817 r. Senat Rzeczypospolitej Krakowskiej podjął decyzję o niewyburzaniu części murów obronnych Barbakanu i Bramy Floriańskie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »