Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-12-03, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

103 lata temu 3 grudnia 1918 roku w Poznaniu rozpoczął obrady Polski Sejm Dzielnicowy na który przyjechało 1400 delegatów z ziem pozostających pod pruskim zarządem. 60 lat temu 3 grudnia 1961 roku elektryk Stanisław Jaros usiłował po raz drugi dokonać zamachu bombowego na przebywającego w Sosnowcu Władysława Gomułkę. Odpalona za późno bomba zraniła przypadkowe osoby, z których jedna zmarła. Jutro przypada 140 rocznica urodzin powstańca śląskiego i pierwszego powojennego burmistrza Byczyny Franciszka Lazara.
Kartka z Kalendarza 3 grudnia 2021
Franciszek Mikołaj Lazar urodził się 4 grudnia 1881 roku w Chropaczowie koło Świętochłowic, skąd jego rodzice przenieśli się do wsi Lipiny. Jego ojciec był hutnikiem, a matka gospodynią domową. Od 1899 roku działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.

Miał wybitne zdolności plastyczne, toteż po zdaniu matury rozpoczął studia w Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie. Ze względu na brak pieniędzy naukę przerwał po ukończeniu drugiego roku studiów. Wrócił wtedy na Śląsk i podjął pracę jako robotnik, a równocześnie zaangażował się w polską działalność społeczną.

W roku 1905 zorganizował w Lipinach Polskie Towarzystwo Kulturalno-Oświatowe „Samopomoc”, którego został prezesem.

Podczas I wojny światowej służył w armii pruskiej na froncie zachodnim. Tam w roku 1917 wstąpił do komunistycznej organizacji niemieckiej Związek Spartakusa. W jego szeregach w listopadzie 1918 roku wziął udział w żołnierskiej rewolcie w Nadrenii.

Po zakończeniu I wojny światowej wrócił na Śląsk, gdzie był jednym z głównych twórców struktur Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Wkrótce został członkiem Głównego Komitetu Wykonawczego POW Górnego Śląska i objął funkcję przewodniczącego komisji organizacyjno-prawnej.

Gdy wybuchło I powstanie śląskie został aresztowany i postawiony przed sądem w Raciborzu, który skazał go na rok więzienia. Karę tę miał odbyć w obozie koncentracyjnym w Świętoszowie, skąd został zwolniony po wymuszonej przez aliantów amnestii w listopadzie 1919 r.

Zaraz po uwolnieniu włączył się w polską działalność przedplebiscytową zostając członkiem Polskiego Komisariatu Plebiscytowego w Bytomiu. Podczas III powstania śląskiego pracował w pionie cywilnym powstańczych władz, angażując się także w działalność publicystyczną.

W okresie międzywojennym pełnił funkcję naczelnika gminy Lipiny. Po wybuchu II wojny światowej jesienią 1939 roku zorganizował konspiracyjny oddział dywersyjny, który przygotowywał do działań zbrojnych na terenie Śląska, zbierając broń i materiały wojenne.

W roku 1940 oddział został zdekonspirowany, dowódcy udało się zbiec, ale gestapo aresztowało jego syna Ksawerego Lazara oraz zięcia Stefana Karola, którzy wkrótce zostali straceni. W kwietniu roku 1945 Franciszek Lazar został mianowany pierwszym polskim burmistrzem Byczyny, którą to funkcję pełnił przez trzy lata. W kolejnych latach pracował jako kadrowy w byczyńskiej spółdzielni samopomoc chłopska.

Franciszek Lazar zmarł 19 czerwca 1969 roku w Byczynie.

Zobacz także

2022-05-25, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 74 lata temu 25 maja 1948 roku w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej strzałem w tył głowy wykonano wyrok na rotmistrzu Witoldzie Pileckim, człowieku… » więcej 2022-05-24, godz. 00:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 24 maja 1945 roku oddział AK-Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj dowodzony przez majora Mariana Bernaciaka "Orlika" stoczył w Lesie Stockim na Lubelszczyźnie… » więcej 2022-05-23, godz. 00:09 Kartka z kalendarza 388 lat temu - 23 maja 2022 roku w Paczkowie wybuchł pożar, który strawił większą część miasta. » więcej 2022-05-20, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 593 lata temu w Głogówku doszło do negocjacji, w efekcie których książę opolski pan na Głogówku Bolesław V Wołoszek przystąpił do pustoszących Śląsk… » więcej 2022-05-19, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 542 lata temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca… » więcej 2022-05-18, godz. 00:05 Kartka z kalendarza 230 lat temu – 18 maja 1792 roku wybuchła wojna polsko-rosyjska, zwana wojną w obronie Konstytucji 3 maja. » więcej 2022-05-17, godz. 00:03 Kartka z kalendarza 191 lat temu 17 maja 1931 roku w toku powstania listopadowego wojska polskie odniosły zwcięstwo nad Rosjanami w bitwie pod Nurem. » więcej 2022-05-16, godz. 00:02 Kartka z kalendarza 228 lat temu - 16 maja 1794 roku – król Prus Fryderyk Wilhelm II ogłosił przystąpienie do wojny z Insurekcją kościuszkowską. » więcej 2022-05-13, godz. 07:18 Kartka z kalendarza 672 lata temu 13 maja 1350 roku w Łowiczu król Kazimierz III Wielki zawarł sojusz antykrzyżacki z królem Danii Waldemarem IV. » więcej 2022-05-12, godz. 00:07 Kartka z kalendarza 96 lat temu - 12 maja 1926 roku w Warszawie pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego rozpoczął się przewrót majowy. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »