Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-29, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

410 lat temu 29 października 1611 roku w Warszawie przebywający w niewoli rosyjski car Wasyl IV Szujski złożył hołd polskiemu królowi Zygmuntowi III Wazie. 315 lat temu 29 października 1706 roku w toku III wojny północnej wojska saskie i rosyjskie oraz sprzymierzeni z nimi konfederaci sandomierscy popierający króla Augusta II Mocnego pokonali w bitwie pod Kaliszemsiły szwedzkie wspierające konfederatów warszawskich.
29 listopada: Dziś przypada 62 rocznica śmierci polskiego działacza narodowego z okresu plebiscytu na Śląsku Arki Bożka.

Arka Bożek urodził się 12 stycznia 1899 w Markowicach koło Raciborza. W jego domu mówiono po polsku i po czesku. Uczył się w niemieckiej szkole podstawowej a potem w szkole wieczorowej. Jego przywiązanie do kultury polskiej pojawiło się po przeczytaniu powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”. Czytał ją w języku niemieckim. Nie bez znaczenia był także udział w uroczystości odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie w roku 1910.

Podczas I wojny światowej zgłosił się na ochotnika do pruskiego wojska. Walczył we Francji i we Włoszech czterokrotnie odnosząc rany. W uznaniu zasług oraz odwagę awansowano go do stopnia sierżanta. W wojsku zetknął się z działaczami socjalistycznymi co zaowocowało nabraniem przez niego lewicowych przekonań. Z tego powodu po powrocie do Raciborza początkowo współpracował z komunistycznym Związkiem Spartakusa. Współpracę tę zerwał przekonawszy się, że organizacja ta nie popiera idei niepodległej Polski. Wtedy związał się z ruchem narodowym.

W jesiennych wyborach do samorządów gminnych w roku 1919 został radnym gminy Markowice. Równocześnie przejął po rodzicach 9-hektaorwe gospodarstwo i ożenił się z Jadwigą Komor. Zaangażował się także w działalność spółdzielczą. Współtworzył w powiecie raciborskim Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska. W jej szeregach pełnił funkcję dowódcy 2 kompanii 4 pułku raciborskiego. W czasie I powstania śląskiego kierował akcją wysadzenia mostu na Odrze pod Raciborzem. Miało to na celu utrudnienie Niemcom przerzucenia wojsk w rejon ogarnięty powstaniem. Brał udział w akcji plebiscytowej, m.in. ochraniając polską manifestację w Raciborzu 2 maja 1920 r. stoczył serię walk z niemieckimi bojówkami próbującymi udaremnić polski wiec. Podczas III powstania śląskiego był łącznikiem pomiędzy powstańcami a aliancką Komisją Międzysojuszniczą w Opolu.

Po powstaniu był członkiem Polsko-Niemieckiej Komisji Mieszanej ds. Górnego Śląska, a następnie pełnił funkcję wiceprezesa I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech - był wiceprezesem I Dzielnicy. Gdy w 1924 roku wybrano go na wójta Markowic władze niemieckie zwlekały z zatwierdzeniem tego faktu przez trzy lata. Kandydując z ramienia Polsko-Katolickiej Partii Ludowej zdobył mandat posła na sejmiki: prowincjonalny w Opolu i powiatowy w Raciborzu.

W dniu 31 grudnia 1938 Gestapo nakazało mu opuścić Górny Śląsk. Wyjechał do Berlina i tam do maja 1939 roku pracował w centrali Związku Polaków w Niemczech. Po próbie zamordowania go przez Gestapo przez Pomorze uciekł do Katowic. Lata II wojny światowej spędził na emigracji. Po powrocie do Polski z ramienia PSL mianowano go wicewojewodą śląsko-dąbrowskim. W roku 1959 został odsunięty od funkcji publicznych. Arka Bożek zmarł 29 listopada 1954 roku w Katowicach.

Zobacz także

2021-12-23, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 40 lat temu 23 grudnia 1981 roku w trakcie obowiązywania w Polsce stanu wojennego milicja i wojsko dokonały pacyfikacji Huty Katowice, w efekcie której zginęło… » więcej 2021-12-22, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 121 lat temu 22 grudnia 1900 z okazji 25-lecia pracy literackiej wręczono Henrykowi Sienkiewiczowi akt własności ufundowanego dla niego przez poslkie społeczeństwo… » więcej 2021-12-21, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 26 lat temu 21 grudnia 1995 roku polski premier Józef Oleksy został oskarżony podczas przemówienia w Sejmie przez ministra spraw wewnętrznych Andrzeja Milczanowskiego… » więcej 2021-12-20, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 30 lat temu 20 grudnia 1991 roku Polska została przyłączona do Internetu. 99 lat temu 20 grudnia 1922 r. kilka dni po zabójstwie prezydenta Gabriela Narutowicza… » więcej 2021-12-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 51 lat temu 17 grudnia 1970 roku wojsko i milicja otworzyły ogień do idących do wracających do pracy po strajku pracowników Stoczni im. Komuny Paryskiej w… » więcej 2021-12-16, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 444 lata temu 16 grudnia 1577 roku król polski Stefan Batory wjechał uroczyście do Gdańska i przyjął przysięgę wierności tamtejszej rady miejskiej. 40… » więcej 2021-12-15, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 193 lata temu 15 grudnia 1828 roku kilkunastu oficerów uczących w Szkole Podchorążych w Warszawie zawiązało tzw. Sprzysiężenie Wysockiego. 103 lata temu… » więcej 2021-12-14, godz. 06:20 Kartka z Kalendarza 281 lat temu 14 grudnia 1740 roku na dwa dni przed wybuchem I wojny śląskiej sprowokowany przez pruskich agentów wybuchł antyaustriacki bunt we Wrocławiu… » więcej 2021-12-13, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 40 lat temu 13 grudnia 1981 r. na obszarze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wprowadzono stan wojenny. Z naruszeniem ówczesnej konstytucji na wniosek Wojskowej… » więcej 2021-12-10, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 350 lat temu 10 grudnia 1671 roku Sułtan Imperium Osmańskiego Mehmed IV wypowiedział wojnę Polsce. W trakcie letniej kampanii następnego roku Turcy zdobyli… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »