Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza
2021-10-29, 06:20 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza

410 lat temu 29 października 1611 roku w Warszawie przebywający w niewoli rosyjski car Wasyl IV Szujski złożył hołd polskiemu królowi Zygmuntowi III Wazie. 315 lat temu 29 października 1706 roku w toku III wojny północnej wojska saskie i rosyjskie oraz sprzymierzeni z nimi konfederaci sandomierscy popierający króla Augusta II Mocnego pokonali w bitwie pod Kaliszemsiły szwedzkie wspierające konfederatów warszawskich.
29 listopada: Dziś przypada 62 rocznica śmierci polskiego działacza narodowego z okresu plebiscytu na Śląsku Arki Bożka.

Arka Bożek urodził się 12 stycznia 1899 w Markowicach koło Raciborza. W jego domu mówiono po polsku i po czesku. Uczył się w niemieckiej szkole podstawowej a potem w szkole wieczorowej. Jego przywiązanie do kultury polskiej pojawiło się po przeczytaniu powieści Henryka Sienkiewicza „Krzyżacy”. Czytał ją w języku niemieckim. Nie bez znaczenia był także udział w uroczystości odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie w roku 1910.

Podczas I wojny światowej zgłosił się na ochotnika do pruskiego wojska. Walczył we Francji i we Włoszech czterokrotnie odnosząc rany. W uznaniu zasług oraz odwagę awansowano go do stopnia sierżanta. W wojsku zetknął się z działaczami socjalistycznymi co zaowocowało nabraniem przez niego lewicowych przekonań. Z tego powodu po powrocie do Raciborza początkowo współpracował z komunistycznym Związkiem Spartakusa. Współpracę tę zerwał przekonawszy się, że organizacja ta nie popiera idei niepodległej Polski. Wtedy związał się z ruchem narodowym.

W jesiennych wyborach do samorządów gminnych w roku 1919 został radnym gminy Markowice. Równocześnie przejął po rodzicach 9-hektaorwe gospodarstwo i ożenił się z Jadwigą Komor. Zaangażował się także w działalność spółdzielczą. Współtworzył w powiecie raciborskim Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska. W jej szeregach pełnił funkcję dowódcy 2 kompanii 4 pułku raciborskiego. W czasie I powstania śląskiego kierował akcją wysadzenia mostu na Odrze pod Raciborzem. Miało to na celu utrudnienie Niemcom przerzucenia wojsk w rejon ogarnięty powstaniem. Brał udział w akcji plebiscytowej, m.in. ochraniając polską manifestację w Raciborzu 2 maja 1920 r. stoczył serię walk z niemieckimi bojówkami próbującymi udaremnić polski wiec. Podczas III powstania śląskiego był łącznikiem pomiędzy powstańcami a aliancką Komisją Międzysojuszniczą w Opolu.

Po powstaniu był członkiem Polsko-Niemieckiej Komisji Mieszanej ds. Górnego Śląska, a następnie pełnił funkcję wiceprezesa I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech - był wiceprezesem I Dzielnicy. Gdy w 1924 roku wybrano go na wójta Markowic władze niemieckie zwlekały z zatwierdzeniem tego faktu przez trzy lata. Kandydując z ramienia Polsko-Katolickiej Partii Ludowej zdobył mandat posła na sejmiki: prowincjonalny w Opolu i powiatowy w Raciborzu.

W dniu 31 grudnia 1938 Gestapo nakazało mu opuścić Górny Śląsk. Wyjechał do Berlina i tam do maja 1939 roku pracował w centrali Związku Polaków w Niemczech. Po próbie zamordowania go przez Gestapo przez Pomorze uciekł do Katowic. Lata II wojny światowej spędził na emigracji. Po powrocie do Polski z ramienia PSL mianowano go wicewojewodą śląsko-dąbrowskim. W roku 1959 został odsunięty od funkcji publicznych. Arka Bożek zmarł 29 listopada 1954 roku w Katowicach.

Zobacz także

2022-05-25, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 74 lata temu 25 maja 1948 roku w warszawskim więzieniu przy ul. Rakowieckiej strzałem w tył głowy wykonano wyrok na rotmistrzu Witoldzie Pileckim, człowieku… » więcej 2022-05-24, godz. 00:06 Kartka z kalendarza 77 lat temu 24 maja 1945 roku oddział AK-Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj dowodzony przez majora Mariana Bernaciaka "Orlika" stoczył w Lesie Stockim na Lubelszczyźnie… » więcej 2022-05-23, godz. 00:09 Kartka z kalendarza 388 lat temu - 23 maja 2022 roku w Paczkowie wybuchł pożar, który strawił większą część miasta. » więcej 2022-05-20, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 593 lata temu w Głogówku doszło do negocjacji, w efekcie których książę opolski pan na Głogówku Bolesław V Wołoszek przystąpił do pustoszących Śląsk… » więcej 2022-05-19, godz. 00:01 Kartka z kalendarza 542 lata temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca… » więcej 2022-05-18, godz. 00:05 Kartka z kalendarza 230 lat temu – 18 maja 1792 roku wybuchła wojna polsko-rosyjska, zwana wojną w obronie Konstytucji 3 maja. » więcej 2022-05-17, godz. 00:03 Kartka z kalendarza 191 lat temu 17 maja 1931 roku w toku powstania listopadowego wojska polskie odniosły zwcięstwo nad Rosjanami w bitwie pod Nurem. » więcej 2022-05-16, godz. 00:02 Kartka z kalendarza 228 lat temu - 16 maja 1794 roku – król Prus Fryderyk Wilhelm II ogłosił przystąpienie do wojny z Insurekcją kościuszkowską. » więcej 2022-05-13, godz. 07:18 Kartka z kalendarza 672 lata temu 13 maja 1350 roku w Łowiczu król Kazimierz III Wielki zawarł sojusz antykrzyżacki z królem Danii Waldemarem IV. » więcej 2022-05-12, godz. 00:07 Kartka z kalendarza 96 lat temu - 12 maja 1926 roku w Warszawie pod dowództwem marszałka Józefa Piłsudskiego rozpoczął się przewrót majowy. » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »