Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza 24 września 2021
2021-09-24, 06:19 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza 24 września 2021

335 lat temu 24 września 1686 roku Papież Innocenty XI ogłosił pochodzącego spod Opola św. Jacka Odrowąża głównym patronem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego na równi z dotychczasowym patronem świętym Stanisławem Kostką. 95 lat temu 24 września 1926 roku utworzono przedsiębiorstwo o nazwie Polskie Koleje Państwowe. 103 lata temu 24 września 1918 r. Hieronim Dekutowski wybitny polski partyzant i cichociemny schwytany przez UB w Nysie.
Kartka z Kalendarza 24 września 2021
Hieronim Dekutowski urodził się w robotniczej rodzinie o patriotycznych – legionowych tradycjach pod Tarnobrzegiem. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął pracę jako kreślarz, ale od jesieni 1939 roku planował podjąć studia na uniwersytecie lwowskim.
Plany te pokrzyżował wybuch II wojny światowej.

Jako ochotnik Dekutowski wziął udział w obronie Lwowa i wraz z resztkami lwowskiej załogi przekroczył granicę Węgier, gdzie został internowany. Po brawurowej ucieczce przedostał się do polskiej armii we Francji, tam skończył szkołę podoficerską. Naukę w wojennej podchorążówce przerwała mu inwazja niemiecka na Francję. Po upadku Francji przez Szwajcarię przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie skończył podchorążówkę.

W 1942 roku zgłosił się na szkolenie dywersyjne do służby w AK. Zrzucony do kraju 17 września 1943 roku działał w oddziałach partyzanckich na Lubelszczyźnie. W styczniu 1944 został szefem Kedywu w Inspektoracie Rejonowym AK Lublin-Puławy. Stworzył wówczas najliczniejszy na Lubelszczyźnie lotny oddział partyzancki. Ustalono, że jego oddział, między styczniem i lipcem 1944, przeprowadził, ponad 80 akcji zbrojnych przeciwko Niemcom.

Na rozkaz dowództwa 28 lipca 1944, ppor. Dekutowski rozwiązał oddział i odtąd ukrywał się, wraz z kilkoma podkomendnymi, w Puławach, Lublinie i Tarnobrzegu. W sierpniu 1944 podjęli nieudaną próbę przedostania się do walczącej Warszawy.

W styczniu 1945 roku po zamordowaniu przez milicjantów czterech jego byłych żołnierzy Dekutowski zdecydował się podjąć walkę z komunistami i sowiecką okupacją. Dowodzone przez niego oddziały przeprowadziły wiele brawurowych akcji, które mogły by być kanwą niejednego filmu sensacyjnego.

W czerwcu 1945 roku otrzymał awans do stopnia majora. Po wyborach w styczniu 1947 roku i ogłoszeniu w lutym amnestii, rozformował i ujawnił część oddziałów. Wstrzymał te działania gdy zorientował się, że UB aresztuje byłych partyzantów. Formalnie zaprzestał prowadzenia akcji zbrojnych, które od pewnego czasu ograniczały się tylko do zaopatrywania oddziału i samoobrony.

Zagrożony aresztowaniem postanowił wraz z grupą swoich oficerów przedostać się na Zachód. 14 września 1947, stawił się na punkt przerzutowy w Nysie na Opolszczyźnie, punkt okazał się pułapką katowickiego Urzędu Bezpieczeństwa. Więziony i torturowany major Hieronim Dekutowski został skazany na śmierć.

Wyrok wykonano 7 marca 1949 w warszawskim więzieniu na Mokotowie.

Zobacz także

2021-11-04, godz. 06:31 Kartka z kalendarza 360 lat temu 4 listopada 1661 roku w toku IV wojny polsko-rosyjskiej wojska polsko-litewskie pokonały wojska rosyjskie w bitwie pod Kuszlikami. 227 lat temu 4… » więcej 2021-11-03, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 250 lat temu, 3 listopada 1771 roku konfederaci barscy dokonali nieudanej próby porwania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. 37 lat temu 3 listopada 1984… » więcej 2021-11-02, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 317 lat temu 2 listopada 1704 r. decyzją władz cesarstwa austriackiego zamknięto mennicę działająca w Opolu od 1226 roku. 96 lat temu 2 listopada 1925 –… » więcej 2021-10-29, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 410 lat temu 29 października 1611 roku w Warszawie przebywający w niewoli rosyjski car Wasyl IV Szujski złożył hołd polskiemu królowi Zygmuntowi III Wazie… » więcej 2021-10-28, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 547 lat temu 28 października 1474 roku połączone wojska polskie pod wodza króla Kazimierza Jagiellończyka i czeskie pod wodza jego syna Władysława Jagiellończyka… » więcej 2021-10-27, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 120 lat temu 27 października 1901 roku w Katowicach odbył się recital Ignacego Jana Paderewskiego. Na koncert przybyły tłumy. 82 lata temu 27 października… » więcej 2021-10-26, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 82 lata temu 26 października 1939 roku, na podstawie dekretu Adolfa Hitlera z 12 października, powstało Generalne Gubernatorstwo. Tego samego dnia Sowieci przekazali… » więcej 2021-10-25, godz. 06:28 Kartka z kalendarza 366 lat temu 25 października 1655 roku w toku IV wojny polsko-rosyjskiej i jednoczesnej inwazji szwedzkiej na Polskę rozpoczęło się rosyjskie nieskuteczne… » więcej 2021-10-22, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 155 lat temu 22 października 1866 roku zakończyła się czteromiesięczna epidemia cholery w Poznaniu. Choroba zabiła wówczas 1344 mieszkańców miasta. 107… » więcej 2021-10-21, godz. 06:25 Kartka z Kalendarza 190 lat temu 21 października 1831 roku w toku powstania listopadowego skapitulowała ostatnia powstańcza placówka - twierdza Zamość, co oznaczało upadek… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »