Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza 19 sierpnia 2021
2021-08-19, 06:31 Autor: Bolesław Bezeg

Kartka z kalendarza 19 sierpnia 2021

434 lata temu 19 sierpnia 1587 roku królewicz szwedzki Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. 68 lat temu 19 sierpnia 1953 roku w Kluczborku urodził się polski reżyser filmowy Zbigniew Wacław Kowalewski. Sto jeden lat temu w nocy z 19 na 20 sierpnia 1920 r. wybuchło II powstanie śląskie.
Kartka z Kalendarza 19 sierpnia 2021
Na podminowanym polsko-niemiecką rywalizacją przedplebiscytową Śląsku od początku 1920 r. napięcie systematycznie rosło. Niemiecka policja aresztowała i brutalnie traktowała polskich działaczy, nie broniła też uczestników polskich wieców przed bandyckimi napadami.

3 maja doszło do napadów na polskie manifestacje w Opolu i Raciborzu. Policja nie reagowała. 4 maja 1920 r. zdemolowano redakcję wydawanej w Opolu „Gazety Opolskiej”. Sprawców nie ustalono. 27 maja w Bytomiu niemieckie bojówki przez cały dzień oblegały siedzibę Polskiego Komisariatu Plebiscytowego. Dzień później nastąpił podobny atak na polski konsulat w Opolu. Również w maju nastąpił napad na polski Komisariat Plebiscytowy w Koźlu, w skutek czego zdecydowano o jego przeniesieniu do wsi Cisek. Także napad był przyczyną przeniesienia Komisariatu Plebiscytowego z Prudnika do bardziej polskiego Głogówka, a potem do wsi Strzeleczki.

17 sierpnia doszło antypolskich zamieszek w Katowicach. Na wieść o rychłym upadku Warszawy Niemcy zaczęli tam demolować polskie sklepy. Do plądrujących oddał strzały francuski patrol. Znany polski działacz – lekarz Andrzej Mielęcki, który mieszkał obok miejsca rozruchów, wyszedł z domu by opatrzyć rannych. Rozpoznany przez bojówkarzy został pobity do nieprzytomności, a następnie wyciągnięty z wiozącego go do szpitala ambulansu i wrzucony do rzeki Rawy, gdzie utonął.

W efekcie tych wydarzeń 19 sierpnia Polacy przystąpili do samoobrony, zakładając Straże Obywatelskie i rozbrajając Niemców. W nocy z 17 na 18 sierpnia. Dowodzone przez Walentego Fojkisa katowicko-pszczyńskie zgrupowanie POW zajęło kilka miejscowości wokół Katowic. Zachęcony tym sukcesem Fojkis zażądał od urzędującego wówczas w Sosnowcu dowództwa głównego POW na Górnym Śląsku proklamowania powstania.

Nastąpiło to dopiero następnej nocy, kiedy walki objęły już znaczną część powiatów pszczyńskiego i katowickiego. Dowódcą powstania został por. Alfons Zgrzebniok. Głównym postulatem powstańczym było zaprzestanie antypolskich represji, co miało zagwarantować wycofanie ze Śląska niemieckiej policji SIPO, w której szeregach zakonspirowały się całe grupy Grenschutzu. W miejsce SIPO postulowano utworzenie dwunarodowej formacji policyjnej.

Już 24 sierpnia obradująca w Opolu Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa na Górnym Śląsku wydała dwa zarządzenia wychodzące naprzeciw postulatom powstańców. Pierwsze zarządzenie nakazało likwidację SIPO, zaś drugie powołało do życia Policję Górnego Śląska zwaną też Policją Plebiscytową

Zobacz także

2021-09-23, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 23 września 2021 82 lata temu 23 września 1939 roku w toku wojny obronnej z Niemcami mjr Henryk Dobrzański ps. Hubal sformował w Górach Świętokrzyskich pierwszy polski oddział… » więcej 2021-09-22, godz. 06:25 Kartka z kalendarza 22 września 2021 82 lata temu 22 września 1939 roku w toku wojny obronnej w Brześciu nad Bugiem odbyła się sowiecko-niemiecka defilada. 81 lat temu w nocy z 21 na 22 września… » więcej 2021-09-21, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 21 września 2021 107 lat temu 21 września 1914 roku w toku I wojny światowej z powodu odmowy złożenia przysięgi na wierność cesarzowi Austro-wegier Franciszkowi Józefowi… » więcej 2021-09-20, godz. 06:31 Kartka z kalendarza 20 września 2021 415 lat temu - 20 września1606 roku w nazywających się wówczas Frankenstein Ząbkowicach Śląskich spalono na stosie skazanych w tzw. aferze grabarzy. 441… » więcej 2021-09-17, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 17 września 2021 559 lat temu 17 września 1462 roku w toku wojny trzynastoletniej wojska polskie odniosły zwycięstwo nad Krzyżakami w bitwie pod Świecinem. 82 lata temu 17… » więcej 2021-09-16, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 16 września 2021 353 lata temu 16 września 1668 roku król Jan II Kazimierz Waza abdykował, a pół roku później wyjechał do Francji. 101 lat temu 16 września 1920 roku w… » więcej 2021-09-15, godz. 06:30 Kartka z kalendarza 15 września 2021 558 lat temu 15 września 1463 roku w toku wojny trzynastoletniej w bitwie na Zalewie Wiślanym licząca 25 okrętów flota gdańsko-elbląska rozbiła liczącą… » więcej 2021-09-14, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 14 września 2021 712 lat temu 14 września 1309 roku Malbork został ustanowiony stolicą państwa krzyżackiego. 68 lat temu 14 września 1953 roku przed Wojskowym Sadem Rejonowym… » więcej 2021-09-13, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 590 lat temu 13 września 1231 roku w trakcie próby krzyżackiego najazdu na Kujawy kilku polskich rycerzy na czele uzbrojonych chłopów zmusiło główny oddział… » więcej 2021-09-10, godz. 06:18 Kartka z kalendarza 495 lat temu 10 września 1526 roku Sejm mazowiecki złożył przysięgę na wierność królowi Polskiemu, tym samym potwierdzając inkorporację Mazowsza do… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »