Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 27 lipca 2021
2021-07-27, 06:24 Autor: Bolesław Bezeg

27 lipca 2021

53 lata temu 27 lipca 1968 roku Minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski powołał ze składu Śląskiego Okręgu Wojskowego 2. Armię Wojska Polskiego, która miała wziąć udział w planowanej interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. 101 lat temu 27 lipca 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej: Armia Czerwona zajęła twierdzę Osowiec. 48 lat temu 27 lipca 1972 roku zmarł Dziś polski działacz społeczny z podopolskich Grudzic Jan Adamek.
Kartka z Kalendarza 27 lipca 2021
Jan Adamek urodził się 28 grudnia 1902 roku w Grudzicach pod Opolem. Jego ojcem był kolejarz Franciszek Adamek, pielęgnujący w swoim domu polskość. Jak wspominał Jan Adamek w jego rodzinnym domu nie brakowało polskich książek i czasopism, prenumerowano też Gazetę Opolską i Nowiny Codzienne.

Uczył się w Grodzickiej szkole podstawowej, którą w wieku 14 lat musiał porzucić ponieważ otrzymał od pruskich władz nakaz podjęcia pracy w jednym z opolskich przedsiębiorstw, któremu brakowało robotników z powodu trwającej I wojny światowej.

Od najmłodszych lat Jan Adamek wspólnie z rodzicami angażował się w rozmaite polskie przedsięwzięcia. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości czynnie zaangażował się w polską działalność propagandową związaną z plebiscytem. W przeprowadzonym 20 marca 1921 roku plebiscycie w Grudzicach wygrali Polacy. Na 422 głosy za Polską, za Niemcami głosowało tylko 257 osób.

Po wybuchu III powstania śląskiego 19-letni Jan Adamek przyłączył się do powstańczego baonu opolskiego, w którym pełnił służbę łącznika. Po zawarciu pokoju postanowił zostać na Opolszczyźnie i korzystać z praw przyznanych polskiej mniejszości na Śląsku.

Równocześnie stale podtrzymywał polskie życie kulturalne w Grudzicach. W marcu 1924 roku został pracownikiem opolskiego biura Związku Polaków w Niemczech. W roku 1932 przeszedł do pracy w biurze polskiego Towarzystwa Szkolnego na Śląsk Opolski.

Nieustannie był w centrum polskich spraw na Opolszczyźnie, a równocześnie prowadził w Opolu polską bibliotekę, której oddział utworzył w 1927 roku w Grudzicach.

Z jego inicjatywy w Grudzicach powstały liczne polskie organizacje, takie jak Towarzystwo Młodzieży Polsko-Katolickiej, Towarzystwo Śpiewacze "Jutrzenka”, polski klub sportowy "Bolko” i drużyna zuchowa. Był także członkiem komitetu założycielskiego Polskiej Szkoły mniejszościowej w Grudzicach, która powstała w 1924 roku.

11 września 1939 roku został aresztowany przez Gestapo i osadzony w opolskim więzieniu, skąd 3 października wraz z grupą 180 polskich działaczy przewieziony został do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Przetrwał tam aż do wyzwolenia obozu 11 IV 1945 roku.

Po powrocie do Grudzic pracował jako bibliotekarz do 1962 roku, kiedy to przeszedł na rentę inwalidzką. Zmarł na skutek tragicznego wypadku 27 lipca 1973 roku.

Zobacz także

2021-09-16, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 16 września 2021 353 lata temu 16 września 1668 roku król Jan II Kazimierz Waza abdykował, a pół roku później wyjechał do Francji. 101 lat temu 16 września 1920 roku w… » więcej 2021-09-15, godz. 06:30 Kartka z kalendarza 15 września 2021 558 lat temu 15 września 1463 roku w toku wojny trzynastoletniej w bitwie na Zalewie Wiślanym licząca 25 okrętów flota gdańsko-elbląska rozbiła liczącą… » więcej 2021-09-14, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 14 września 2021 712 lat temu 14 września 1309 roku Malbork został ustanowiony stolicą państwa krzyżackiego. 68 lat temu 14 września 1953 roku przed Wojskowym Sadem Rejonowym… » więcej 2021-09-13, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 590 lat temu 13 września 1231 roku w trakcie próby krzyżackiego najazdu na Kujawy kilku polskich rycerzy na czele uzbrojonych chłopów zmusiło główny oddział… » więcej 2021-09-10, godz. 06:18 Kartka z kalendarza 495 lat temu 10 września 1526 roku Sejm mazowiecki złożył przysięgę na wierność królowi Polskiemu, tym samym potwierdzając inkorporację Mazowsza do… » więcej 2021-09-09, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 612 lat temu 9 września 1409 roku u progu wojny z zakonem krzyżackim Król Władysław II Jagiełło wydał skierowaną do duchowieństwa, panów świeckich… » więcej 2021-09-08, godz. 06:21 Kartka z kalendarza 53 lata temu 8 września 1968 roku podczas centralnych uroczystości dożynkowych na stadionie 10-lecia w Warszawie w proteście przeciwko inwazji wojsk układu… » więcej 2021-09-07, godz. 06:16 Kartka z kalendarza 257 lat temu 7 września 1764 roku na króla Polski wybrany został Stanisław August Poniatowski. 93 lata temu 7 września 1928 roku rozpoczął się pierwszy… » więcej 2021-09-06, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 676 lat temu 6 września 1345 roku w toku wojny polsko-czeskiej w Pyzdrach w Wielkopolsce król Polski Kazimierz III Wielki i książę świdnicki Bolko II Mały… » więcej 2021-09-03, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 158 lat temu w toku powstania styczniowego polscy powstańcy pokonali wojska rosyjskie w bitwie pod Panasówką. 86 lat temu 3 września 1935 roku do portu w Gdyni… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »