Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 1 lipca 2021
2021-07-01, 06:24 Autor: Bolesław Bezeg

1 lipca 2021

452 lata temu – 1 lipca 1569 roku Zaprzysiężono unię polsko-litewską, na mocy której powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów. Od tej chwili Polska i Litwa stały się jednym państwem ze wspólnym Sejmem i Senatem, ale odrębnymi urzędami i wojskiem. 101 lat temu – 1 lipca 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej powołano Radę Obrony Państwa. Dziś przypada 515 rocznica urodzin Ludwika Jagiellończyka, władcy, którego śmierć przekreśliła nadzieje na trwały wsparty więzami dynastycznymi sojusz Polski i Czech.
Kartka z Kalendarza 1 lipca 2021
Ludwik Jagiellończyk był wnukiem króla polskiego Kazimierza Jagiellończyka i synem Władysława Jagiellończyka króla Węgier i Czech. Jako władcy Czech czescy Jagiellonowie byli także zwierzchnikami Śląska, który jako zaplecze metalurgiczne i rolnicze odgrywał bardzo ważną rolę w ich państwie. Warto dodać, że właśnie ze względu na objęcie czeskiego tronu przez Jagiellonów polscy królowie zaniechali starań o odzyskanie dla Polski Śląska, co fatalnie odbiło się na dalszej historii naszego regionu.

Jednak 1 lipca 1506 roku przed nowo narodzonym następcą czeskiego i węgierskiego tronu Ludwikiem Jagiellończykiem rysowały się jak najbardziej doskonałe perspektywy. Czesko-węgierska unia personalna była silnym organizmem, którego osią rozwojową były kopalnie złota na Słowacji i ośrodki metalurgiczne na Śląsku.

Państwo o tak pięknych perspektywach rozwojowych przeżyło wstrząs gdy w roku 1516 zmarł król Władysław Jagiellończyk. Dla opieki nad 10-letnim Ludwikiem powołano Radę Regencyjną, w której pojawił się m.in. jego brat cioteczny Jerzy Hohenzollern von Ansbach, który musiał być człowiekiem myślącym bardzo perspektywicznie bo szczególne zainteresowanie żywił dla prowincji o dużym potencjale gospodarczym, właśnie takich jak Słowacja, której chciał zostać zarządcą oraz Śląsk, którego dziedziczenie załatwił sobie zawierając odpowiedni układ z innym krewnym opolskim księciem Janem Dobrym.

Pod opieką regentów Ludwik pozostawał do roku 1521 kiedy to ukończył 15 lat i uznano go za pełnoletniego. W tym samym roku wojska tureckie zdobyły Belgrad – najważniejszą węgierską twierdzę broniącą południowej granicy kraju. Wojna z Turkami stała się widmem całego pięcioletniego panowania Ludwika Jagiellończyka. W kwietniu roku 1526 armia turecka w sile 60 tysięcy ludzi wkroczyła na Węgry. Przeciwko niej zgromadził Ludwik nieco ponad 23 tysiące ludzi.

29 sierpnia 1526 roku doszło do bezprecedensowej bitwy pod Mohaczem. Jej wyjątkowość polega nie na tym, że zwyciężyli mający czterokrotną przewagę Turcy, ale na tym, że po bitwie wbrew swoim obyczajom zamiast zgarnąć tysiące złotych dukatów z okupów, wymordowali oni kilka tysięcy jeńców. Był to więc akt ludobójstwa obliczony na likwidację elit, które mogłyby przeszkadzać w podboju Węgier.

Na polach pod Mohaczem poniósł śmierć także król czeski i węgierski Ludwik Jagiellończyk, a tym samym przesądzony został los Śląska, który od tego momentu wszedł w orbitę wpływów rodów niemieckich, które wówczas przejęły władzę w Czechach.

Zobacz także

2021-08-27, godz. 06:26 Kartka z kalendarza 426 lat temu 27 sierpnia 1595 roku podczas wyprawy hetmana wielkiego koronnego Jana Zamoyskiego do Mołdawii wojska polskie zdobyły Chocim. Sto jeden lat temu… » więcej 2021-08-26, godz. 06:23 Kartka z kalendarza 82 lat temu 26 sierpnia 1939 eksperymentalna stacja telewizyjna w Warszawie wyemitowała pierwszy film. 78 lat temu 26 sierpnia 1943 roku Pod Ożarowem w zasadzce… » więcej 2021-08-25, godz. 06:25 Kartka z kalendarza 101 lat temu w toku wojny polsko-bolszewickiej zakończyła się Bitwa Warszawska. 133 lata temu 25 sierpnia 1888 roku krakowski malarz Adam Chmielowski założył… » więcej 2021-08-24, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 912 lat temu 24 sierpnia 1109 roku w czasie najazdu króla Niemiec Henryka V Salickiego na Polskę rozpoczęła się obrona Głogowa. 102 lata temu 24 sierpnia… » więcej 2021-08-23, godz. 06:29 Kartka z kalendarza 77 lat temu 23 sierpnia 1944 roku 250 polskich oficerów głównie Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych więzionych przez NKWD w obozie na Majdanku pod Lublinem… » więcej 2021-08-20, godz. 06:24 Kartka z kalendarza 1009 lat temu 20 sierpnia 1012 roku w toku wojny polsko-niemieckiej Bolesław Chrobry zdobył i spalił gród Lubusz w Brandemburgi. 227 lat temu 20 sierpnia 1794… » więcej 2021-08-19, godz. 06:31 Kartka z kalendarza 19 sierpnia 2021 434 lata temu 19 sierpnia 1587 roku królewicz szwedzki Zygmunt III Waza został wybrany na króla Polski. 68 lat temu 19 sierpnia 1953 roku w Kluczborku urodził… » więcej 2021-08-18, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 18 sierpnia 2021 101 lat temu 18 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej wojska polskie zwyciężyły w bitwie pod Brodnicą, tego samego dnia rozpoczęła się dwudniowa… » więcej 2021-08-17, godz. 06:20 Kartka z kalendarza 17 sierpnia 2021 Sto jeden lat temu 17 sierpnia 1920 roku w toku wojny polsko-bolszewickiej w bitwie pod Zadwórzem, zwanej „polskimi Termopilami”, batalion złożony z ochotników… » więcej 2021-08-16, godz. 06:22 Kartka z kalendarza 16 sierpnia 2021 251 lat temu 16 sierpnia 1770 roku konfederaci barscy zwyciężyli z Rosjanami w bitwie pod Kościanem. 102 lata temu 16 sierpnia 1919 roku wybuchło I powstanie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »