Radio Opole » Kartka z kalendarza » Kartka z kalendarza » 19 marca 2021
2021-05-19, 06:28 Autor: Bolesław Bezeg

19 marca 2021

541 lat temu – 19 maja 1480 roku w Krakowie zmarł Jan Długosz – wybitny polski historyk, geograf, heraldyk i duchowny, autor słynnej Kroniki oraz wychowawca synów króla Kazimierza Jagiellończyka. 96 lat temu – 19 maja 1925 roku szefem Kierownictwa Polskiej Marynarki Wojennej został komandor Jerzy Świrski. 78 lat temu – 19 maja 1943 roku został rozpoznany na ulicy i aresztowany dowódca opolskiego inspektoratu Armii Krajowej Leon Powolny.
Kartka z Kalendarza 19 maja 2021
Polskie struktury konspiracyjne powstały na Opolszczyźnie już w początkach II wojny światowej. Pierwszym dowódcą a jednocześnie twórcą śląskiej struktury Służby Zwycięstwu Polski był od października 1939 roku pochodzący ze Strzelec Opolskich Józef Korol używający pseudonimów „Starosta”, „Hajducki” i „Konig”.

Służbę Zwycięstwu Polski w listopadzie 1939 roku przekształcono w Związek Walki Zbrojnej, a w jego ramach komendant Okręgu Śląskiego ZWZ Józef Korol powołał Inspektorat Opole, w ramach którego zamierzał powołać cztery obwody: Opole, Kluczbork, Nysa i Koźle. Ostatecznie powstały dwa obwody: miejski zwany bytomsko-gliwickim i wiejski zwany opolskim noszący kryptonim „Skorpion”.

W ramach opolskiej struktury ZWZ działało kilkaset osób. Tworząc konspirację na terenie swojej rodzinnej Opolszczyzny Józef Korol opierał się na Polakach, którzy w okresie międzywojennym pozostali obywatelami Niemiec, ale nie angażowali się szczególnie aktywnie w działalność Związku Polaków w Niemczech.

Dotychczasowi działacze polscy byli albo pod ścisłą obserwacją gestapo albo siedzieli już dawno w obozach koncentracyjnych. W sierpniu 1940 roku Józef Korol zginął w potyczce z niemiecką policją w Wiśle. Jego zastępcą na funkcji dowódcy komendanta śląskiego okręgu ZWZ został pochodzący z Nowej Wsi Królewskiej pod Opolem dawny powstaniec śląski Jozef Szmechta, który jednak już w grudniu tego samego roku został aresztowany przez Gestapo.

W ramach dużej akcji prowokacyjnej aresztowano wówczas blisko 500 osób w tym niemal całe miejscowe dowództwo ZWZ. 18 grudnia 1940 roku aresztowany został także komendant obwodu opolskiego ppor. Franciszek Żymełka ps. "Rębacz". Wówczas szefem inspektoratu opolskiego został Leon Powolny używający pseudonimu „Dobrzyński”.

W tym wypadku złamano zasadę nie angażowania przedwojennych polskich działaczy. Powolny był w okresie międzywojennym dyrektorem banku ludowego w Opolu i jego rysopis był dobrze znany agentom gestapo. 19 maja 1943 roku Leon Powolny został rozpoznany i aresztowany, po krótkim procesie za zdradę państwa skazany został na ścięcie gilotyną.

Zobacz także

2021-08-02, godz. 06:27 Kartka z kalendarza 2 sierpnia 2021 77 lat temu 2 sierpnia 1944 roku w toku powstania warszawskiego doszło do bitwy pod Pęcicami, w której wycofujące się z opanowanej przez Niemców dzielnicy… » więcej 2021-07-30, godz. 06:27 30 lipca 2021 77 lat temu 30 lipca 1944 roku nadająca z Moskwy Radiostacja im. Tadeusza Kościuszki wyemitowała czterokrotnie odezwę wzywającą ludność Warszawy do powstania… » więcej 2021-07-29, godz. 06:26 29 lipca 2021 338 lat temu 29 lipca 1683 Król Polski Jan III Sobieski wyruszył na czele swojej armii z Krakowa pod oblegany przez Turków Wiedeń. 80 lat temu 29 lipca 1941… » więcej 2021-07-28, godz. 06:25 28 lipca 2021 101 lat temu 28 lipca 1920 roku Rada Ambasadorów w Paryżu dokonała podziału Śląska Cieszyńskiego, Orawy i Spiszu pomiędzy Polskę i Czechosłowację. 206… » więcej 2021-07-27, godz. 06:24 27 lipca 2021 53 lata temu 27 lipca 1968 roku Minister obrony narodowej gen. Wojciech Jaruzelski powołał ze składu Śląskiego Okręgu Wojskowego 2. Armię Wojska Polskiego… » więcej 2021-07-26, godz. 06:29 26 lipca 2021 661 lat temu 26 lipca 1360 roku czeski król Karol IV Luksemburski przyrzekł królowi Kazimierzowi III Wielkiemu, że nie będzie podejmował działań w celu… » więcej 2021-07-23, godz. 06:25 23 lipca 2021 599 lat temu 23 lipca 1422 roku Król Władysław Jagiełło nadał szlachcie przywilej czerwiński, który gwarantował jej nietykalność majątkową bez wyroku… » więcej 2021-07-22, godz. 06:25 22 lipca 2021 1003 lata temu 22 lipca 1018 roku podczas wyprawy kijowskiej w bitwie pod Wołyniem książę Polski Bolesław Chrobry pokonał wielkiego księcia kijowskiego… » więcej 2021-07-21, godz. 06:25 21 lipca 2021 109 lat temu 21 lipca 1912 roku w Katowicach odsłonięto pomnik patronki Śląska Świętej Jadwigi Śląskiej. 449 lat temu 21 lipca 1572 zawiązano Konfederację… » więcej 2021-07-20, godz. 06:25 20 lipca 2021 215 lat temu, 20. lipca 1806 roku rozpoczęto eksploatację Kanału Kłodnickiego, choć nie wszystkie śluzy był już gotowe. Kanał połączył gliwickie kopalnie… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »