Radio Opole » O polskość Śląska Opolskiego » Posłuchaj cyklu » O polskość Śląska Opolskiego 20.03.2021
2021-03-20, 08:00 Autor: Wiktor Krzewicki

O polskość Śląska Opolskiego 20.03.2021

Czołowi działacze Polskiego Komisariatu Plebiscytowego na Górnym Śląsku [fot. Autorstwa Nieznany - Eligiusz Kozłowski, M. Wrzosek, "Dzieje oręża polskiego" vol.2. Warsaw 1973, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=993
Czołowi działacze Polskiego Komisariatu Plebiscytowego na Górnym Śląsku [fot. Autorstwa Nieznany - Eligiusz Kozłowski, M. Wrzosek, "Dzieje oręża polskiego" vol.2. Warsaw 1973, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=993
Dokładnie dzisiaj mija 100 lat od dnia w którym na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt, który ostatecznie nie satysfakcjonował żadnej ze stron, chociaż obie zarówno Niemcy, jak i Polacy ogłosili swoje zwycięstwo.
Już na początku 1920 roku przybyła na Śląsk Komisja Międzynarodowa wraz z oddziałami wojskowymi, które miały zagwarantować porządek i uczciwy przebieg plebiscytu. Polska akcja plebiscytowa nie mogła się rozwijać z powodu terroru szerzonego przez niemieckie bojówki.

Polacy nie czekali na pomoc sił międzynarodowych .Wywołali II powstanie, które zakończyło się pomyślnie i skłoniło Komisję Międzynarodową do usunięcia z terenu plebiscytowego niemieckiej policji i powołano mieszane polsko-niemieckie oddziały policyjne, które miały działać pod nadzorem Komisji.

15 lipca 1920 roku Sejm polski przyjął ustawę zapewniającą Śląskowi w obrębie państwa polskiego autonomię z własnym Sejmem. W następnym roku 20 marca 1921 roku odbył się długo wyczekiwany plebiscyt. Głosowanie odbyło się w 1573 gminach w powiatach: bytomskim, katowickim, gliwickim, tarnogórskim, rybnickim, pszczyńskim, i strzeleckim. W plebiscycie wzięli też udział mieszkańcy powiatu opolskiego, lublinieckiego, kozielskiego, kluczborskiego, głubczyckiego, ale także części powiatu prudnickiego.

Przypomnijmy, jak wyglądało głosowanie. Mieszkaniec danego powiatu wchodził do lokalu, gdzie w specjalnie przeznaczonym na to pomieszczeniu płonęła świeca. Jedną z kartek należało spalić, a drugą włożyć do koperty i po wyjściu zza zasłony wrzucić do wyborczej urny.- czytamy w wydanej w Opolu z okazji 90 –lecia III powstania śląskiego „Historii Lokalnej”.

Frekwencja w czasie plebiscytu dopisała. Za Niemcami głosowało 707 tysięcy, a za Polską 479 tysięcy. Do Rady Najwyższej należało znalezienie takiego rozwiązanie, aby dokonać sprawiedliwego podziału. Nie było to łatwe , gdyż każdy z przedstawicieli Rady Najwyższej miał inne zdanie.

Tymczasem Polacy nie czekając na decyzję 3 maja 1921 w godzinach nocnych wywołali trzecie powstanie śląskie zakończone opanowaniem przez powstańców obszaru przemysłowego. Z Niemiec nadeszła jednak pomoc i rozgorzała walki . Dopiero interwencja koalicyjna spowodowała zaprzestanie walk. 19 października 1921 roku zapadła decyzja Rady Najwyższej o podziale Śląska. Polsce przyznano wówczas powiaty katowicki i pszczyński i część powiatów rybnickiego, raciborskiego, zabrskiego, gliwickiego, bytomskiego, tarnogórskiego i lublinieckiego.

Wiele czynników wpłynęło na to, że Polacy na Śląsku odnieśli w czasie plebiscytu jedynie połowiczne zwycięstwo. Po pierwsze wojna polsko–bolszewicka, po drugie zbyt małe zaangażowanie rządu w sprawy Śląska. Nie bez znaczenia pozostawał też masowy napływ Niemców urodzonych na Śląsku, a teraz ściągniętych do głosowania z całego terytorium Niemiec . No i oczywiście wciąż trwający terror niemiecki.

Podział Śląska w 1922 roku usankcjonował jeszcze bardziej niekorzystne wyniki plebiscytu, pozostawiając poza obszarem państwa polskiego sporą część Opolszczyzny, której mieszkańcy w czasie plebiscytu głosowali przecież w dużej mierze za Polską.

Zobacz także

2021-07-03, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego 03.07.2021 Powstania Śląskie potwierdziły niezłomność walki Polaków o polski Śląsk .W trzech insurekcjach wzięło udział kilkadziesiąt tysięcy powstańców… » więcej 2021-06-28, godz. 10:10 O polskość Śląska Opolskiego 26.06.2021 W cyklu "O polskość Śląska Opolskiego" tematem dzisiejszej audycji były dokonania i życie polskiego działacza, publicysty, pisarza i wydawcy Karola Mia… » więcej 2021-06-21, godz. 12:04 O polskość Śląska Opolskiego 19.06.2021 Zapraszamy na audycję "O polskość Śląska Opolskiego", w której mówiliśmy o jednym z najwybitniejszych śląskich duchownych XIX w. ks. Janie Alojzym F… » więcej 2021-06-14, godz. 16:51 O polskość Śląska Opolskiego 12.06.2021 W audycji o 214. rocznicy urodzin księdza Antoniego Stabika, popularnego na Śląsku kaznodziei, językoznawcy i autora polskich wierszy. Był pierwszym badaczem… » więcej 2021-06-08, godz. 11:12 O polskość Śląska Opolskiego 05.06.2021 W audycji wspominaliśmy sylwetkę wybitnego polskiego księdza i literata Norberta Bończyka, który położył wielkie zasługi dla budzenia polskiej świadomości… » więcej 2021-05-29, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego 29.05.2021 Kilka miesięcy po zakończeniu III powstania śląskiego zapadła decyzja odnośnie granicy polsko- niemieckiej na Górnym Śląsku. Do Rzeczypospolitej włączono… » więcej 2021-05-22, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego 22.05.2021 Dokładnie sto lat temu toczyła się już bitwa o Górę Św. Anny. Władze powstańcze przygotowywały w tym rejonie natarcie podgrupy „Bogdan”. » więcej 2021-05-15, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego.15.05.2021 Zupełnie zapomnianym dowódcą powstańczym był podpułkownik Kazimierz Zenkteller ps. Warwas. Zastąpił on na początku czerwca na stanowisku komendanta naczelnego… » więcej 2021-05-08, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego 08.05.2021 Trwają wciąż obchody setnej rocznicy wybuchu III powstania śląskiego. W niedzielę 2 maja w ogólnopolskich uroczystościach na Górze Świętej Anny uczestniczył… » więcej 2021-04-24, godz. 08:00 O polskość Śląska Opolskiego 24.04.2021 Wyniki plebiscytu, który odbył się 20 marca 1921 roku, niestety, nie rozstrzygnęły sytuacji na Śląsku. Ostatecznie Międzysojusznicza Komisja opowiedziała… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »