Radio Opole » Kraj i świat
2022-12-01, 06:50 Autor: PAP

Dyrektor NCN: Agencja działa w sposób transparentny; odwołania od decyzji ws. grantów są możliwe

Narodowe Centrum Nauki jest chyba najbardziej transparentną instytucją w Polsce w obszarze finansowania nauki - powiedział PAP dyrektor NCN prof. Zbigniew Błocki. Dodał, że możliwe jest odwoływanie się od negatywnej recenzji projektu.

W listopadowej rozmowie z PAP wiceszef MEiN Włodzimierz Bernacki powiedział, że planowane jest wprowadzenie zmian zapewniających transparentność postępowań konkursowych w Narodowym Centrum Nauki - od ich początku do końca. Nowe przepisy mają wejść w życie w 2023 r.


Pierwsza zmiana dotyczyć ma powołania w NCN gremium odwoławczego (którego członków wybierałoby NCN), do którego mogłyby się zgłosić osoby, które z jakiegoś powodu nie otrzymały grantu. Jak zwrócił uwagę Bernacki, teraz nie jest możliwe odwołanie się od negatywnej decyzji. PAP zapytała dyrektora NCN prof. Zbigniewa Błockiego, czy widzi potrzebę takiej zmiany.


"Jeżeli chodzi o transparentność to uważam, że NCN jest chyba najbardziej transparentną instytucją w obszarze finansowania nauki. Przejawia się to w całym procesie oceny projektów. Wnioskodawca ma wgląd w informację z każdego etapu tego procesu, w treść recenzji czy opinię panelu" - powiedział PAP prof. Błocki.


Podkreślił, że nie jest prawdą, iż nie jest możliwe odwołanie się od negatywnej recenzji oceny projektu. "Zgodnie z ustawą mamy komisję odwoławczą, która nie jest żadnym +sądem kapturowym+, tylko znaną z imienia i nazwiska grupą" - powiedział prof. Błocki. Grono to ocenia odwołania i w razie potrzeby powołuje dodatkowych ekspertów.


"Tych odwołań nie jest dużo. Rocznie sto kilkadziesiąt na kilkanaście tysięcy wszystkich wniosków. Chcę jednak zauważyć, że to nie jest w standardzie agencji grantowych za granicą, żeby od oceny wniosków można było się odwoływać. To jest z założenia postępowanie konkursowe, w którym decyzje podejmują eksperci, nie mają one charakteru decyzji administracyjnej. Wybory podejmowane są na podstawie merytorycznych przesłanek. Dlatego odwołania w NCN mogą dotyczyć przyczyn formalnych" - podkreślił prof. Błocki. Pozytywnie rozpatrywanych jest 10 proc. odwołań. Wówczas są kierowane do ponownej oceny - nie oznacza to, że są od razu zakwalifikowane do finansowania.


Druga zmiana, którą w ustawie chce zaproponować wiceminister Bernacki dotyczy jawności członków zespołów oceniających projekty konkursowe. Obecnie ta ocena wykonywana jest anonimowo. Prof. Błocki pytany o taki pomysł ocenił go negatywnie.


"Nie podawanie nazwisk recenzentów jest absolutnym standardem na świecie w agencjach oceniających wnioski grantów naukowych, m.in. w Europejskiej Radzie ds. Badań Naukowych (ERC). Anonimowi są też recenzenci artykułów w najlepszych czasopismach naukowych na świecie" - wskazał Błocki. Pytany o to, dlaczego taki standard jest obowiązujący stwierdził, że wówczas eksperci są bardziej szczerzy w swoich opiniach.


"Tego brakuje w naszym systemie nadawania habilitacji i tytułu profesora w Polsce. Miażdżąca większość recenzji jest pozytywnych, nie bez znaczenia jest fakt, że oceny są jawne, co nie sprzyja jakości" - ocenił szef NCN.


Błocki powiedział, że znani są paneliści biorący udział w ocenie wniosków w NCN z danej dziedziny i ich przewodniczący. To osoby spośród nich dokonują recenzji na pierwszym etapie procesu. "NCN nie ujawnia, który z nich konkretnie zajmuje się oceną wniosku. Nie jest jednak tak, że zupełnie nie wiadomo, kto ocenia wnioski." - podkreślił.


W rozmowie z PAP wiceminister Bernacki powiedział, że przewidywane są też zmiany dotyczące oceny wniosków NCN. "Nie wydaje mi się, żeby musiało być tak, że do projektów mieszczących się w obszarze humanistyki, zwłaszcza problematyki dotyczącej kultury polskiej czy staropolskiej, koniecznym było powoływanie zagranicznego eksperta, nieznającego języka polskiego" - podkreślił Bernacki.


Wiceszef MEiN dodał, że zwłaszcza jeśli chodzi o badanie oddziaływania polskiej literatury, poezji, myśli "nie trzeba do oceny Brytyjczyka, Francuza czy Niemca."


"Nie widzę powodów, żeby ocenę wniosków w NCN mieli wykonywać tylko Polacy. Sama humanistyka też jest nauką globalną, tak jak matematyka czy medycyna. Polska nauka nie jest jakąś wyspą czy osobną planetą - jej dorobek naukowy jest też częścią kultury światowej" - ocenił ministerialny pomysł Błocki.


Wskazał, że NCN nie jest pod tym względem tak restrykcyjny, jak inne podobne agencje na świecie. Na przykład odpowiednik NCN w Austrii do oceny wniosków zatrudnia tylko osoby spoza tego kraju - zauważył.


Zapytany o to, co by się stało, gdyby wyłączono te wnioski z oceny zagranicznych ekspertów i składano je tylko w języku polskim (obecnie wszystkie wnioski o grant w NCN należy składać tylko w języku angielskim), stwierdził, że byłoby to krzywdzące dla polskiej humanistyki.


"Obserwuję, jak przez ostatnie 10 lat NCN otwiera polską naukę na zagranicę. Zwłaszcza w dziedzinie humanistyki jest w tym duży postęp - na przykład zdobywamy w niej prestiżowe granty ERC. To jest tak naprawdę nasz największy potencjał, bo możemy się w tej dziedzinie pochwalić na świecie oryginalnością. Również humanistyka musi mieć charakter globalny i być dostępna dla badaczy z całego świata" - podkreślił Błocki.


Dyrektor NCN powiedział, że fakt zatrudniania zagranicznych recenzentów wielokrotnie był dobrze oceniany przez m.in. instytucje przedstawicielskie szkolnictwa wyższego i nauki, np. Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego czy Komitet Polityki Naukowej, jak również - sam resort edukacji i nauki.


NCN jest agencją grantową, powołaną w wyniku reformy systemu finansowania nauki z 2010 r. Wspiera badania podstawowe podejmowane przede wszystkim w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów, bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne.(PAP)


Autor: Szymon Zdziebłowski


szz/ mir/


Kraj i świat

2023-01-30, godz. 00:10 Długi staż małżeński zmniejsza ryzyko demencji Dobrą wiadomość dla osób stałych w uczuciach przynosi badanie przeprowadzone przez Norweski Instytut Zdrowia Publicznego (NIPH) mają dobrą wiadomość… » więcej 2023-01-30, godz. 00:10 Chcesz, by twoje dziecko w przyszłości dobrze zarabiało? Kluczem są nauczyciele w... zerówce Zerówka to jeszcze nie szkoła, a bardziej zabawa, prawdziwa nauka zaczyna potem. Jeżeli tak myślisz, to jesteś w błędzie. Zdaniem brytyjskich naukowców… » więcej 2023-01-30, godz. 00:10 Dzięki technologii rozpoznawania twarzy ustalono autora słynnego renesansowego obrazu Przedstaiwający Madonnę z Dzieciątkiem obraz nazywany de Brécy Tondo przez lata uchodził za dzieło anonimowego renesansowego malarza. Teraz udało się ustalić… » więcej 2023-01-30, godz. 00:10 Brytyjscy naukowcy odkryli, jak można szybciej diagnozować raka jajnika Zwiększone i długotrwałe zapotrzebowanie na leki łagodzące ból brzucha, niestrawność czy wzdęcia może być symptomem raka. Taką prawidłowość dostrzegli… » więcej 2023-01-29, godz. 23:50 MŚ piłkarzy ręcznych - Mathias Gidsel MVP turnieju Rozgrywający reprezentacji Danii Mathias Gidsel został uznany za najwartościowszego piłkarza ręcznego (MVP) mistrzostw świata, których gospodarzem była… » więcej 2023-01-29, godz. 23:40 Ukraina/ Władze: rosyjska rakieta uderzyła w budynek mieszkalny w Charkowie W budynek mieszkalny w Charkowie, drugim co do wielkości mieście Ukrainy, uderzyła rosyjska rakieta - poinformował w niedzielę późnym wieczorem gubernator… » więcej 2023-01-29, godz. 23:20 Liga hiszpańska - remis Realu, rośnie przewaga Barcelony Real Madryt zremisował z Realem Sociedad San Sebastian 0:0 w ostatnim niedzielnym meczu 19. kolejki piłkarskiej ekstraklasy Hiszpanii i jest drugi w tabeli ze… » więcej 2023-01-29, godz. 23:10 Liga francuska - PSG nie odskoczyło od Lens Prowadzący w tabeli francuskiej ekstraklasy piłkarze Paris Saint Germain zremisowali na własnym stadionie z Reims 1:1 na zakończenie 20. kolejki i nie odskoczyli… » więcej 2023-01-29, godz. 23:00 Liga włoska - rośnie przewaga Napoli, asysty Zielińskiego i Zalewskiego Zespół Napoli, którego piłkarzami są Piotr Zieliński i Bartosz Bereszyński, po wygranej 2:1 z Romą Nicoli Zalewskiego umocnił się na prowadzeniu w tabeli… » więcej 2023-01-29, godz. 23:00 Liga hiszpańska - 19. kolejka (akt.) Wyniki 19. kolejki hiszpańskiej ekstraklasy piłkarskiej: niedzielaReal Madryt 0Real Sociedad 0Real Valladolid 1 - Cyle Larin 90Valencia 0Osasuna Pampeluna… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »