Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2023-02-05, godz. 17:30 Ekstraklasa koszykarzy - GTK - Spójnia 83:95 Tauron GTK Gliwice - PGE Spójnia Stargard 83:95 (21:18, 21:28, 17:25, 24:24). Punkty: Tauron GTK Gliwice: Kamari Murphy 22, Malachi Richardson 12, Filip… » więcej 2023-02-05, godz. 17:30 W skamielinie prehistorycznej ryby odkryto najstarszy zachowany mózg Naukowcom udało się dokonać zaskakującego odkrycia. W skamielinie ryby sprzed 319 milionów lat odnaleziono mózg. Jest to najstarszy zachowany mózg kręgowca… » więcej 2023-02-05, godz. 17:30 Grecja/ Intensywne opady śniegu i silny wiatr paraliżują ruch na drogach Front atmosferyczny Barbara, który dotarł do Grecji, przyniósł w sobotę i niedzielę silny wiatr oraz intensywne opady śniegu, poważnie utrudniające ruch… » więcej 2023-02-05, godz. 17:20 Ekstraklasa piłkarska - Lech - Miedź 1:0 (opis2) Lech Poznań - Miedź Legnica 1:0 (1:0) Bramki: 1:0 Mikael Ishak (17). Żółta kartka - Lech Poznań: Filip Marchwiński. Miedź Legnica: Levent Guelen… » więcej 2023-02-05, godz. 17:20 MŚ w bilardzie - w Kielcach wyłoniono finalistów Syryjczyk Mohammad Soufi i Hiszpan Francisco Sanchez-Ruiz awansowali do finału mistrzostw świata w bilardzie w odmianie 9-bil, które rozgrywane są w Kielcach… » więcej 2023-02-05, godz. 17:10 Wydarzenia sportowe w skrócie, niedziela 5 lutego, 17.00 Przekazujemy skrót wiadomości sportowych: Piotr Żyła osiągnął 135,5 m i zajmuje ósme miejsce po pierwszej serii niedzielnego konkursu Pucharu Świata… » więcej 2023-02-05, godz. 17:10 Jeździecka Cavaliada – Skrzyczyński zwycięzcą Grand Prix w Sopocie Jarosław Skrzyczyński na ogierze Inturido triumfował w PKO Bank Polski Grand Prix (wysokość przeszkód 145 cm) - najważniejszym z konkursów skoków przez… » więcej 2023-02-05, godz. 17:00 PŚ w skokach - Żyła ósmy po 1. serii w Willingen, Granerud liderem Piotr Żyła osiągnął 135,5 m i zajmuje ósme miejsce po pierwszej serii niedzielnego konkursu Pucharu Świata w skokach narciarskich w niemieckim Willingen… » więcej 2023-02-05, godz. 17:00 Ekstraklasa piłkarska - Lech - Miedź 1:0 (wynik) Lech Poznań - Miedź Legnica 1:0 (1:0) Bramki: 1:0 Mikael Ishak (17). Żółta kartka - Lech Poznań: Filip Marchwiński. Miedź Legnica: Levent Guelen… » więcej 2023-02-05, godz. 17:00 Ekstraklasa piłkarska - Lech - Miedź 1:0 (opis1) Lech Poznań - Miedź Legnica 1:0 (1:0) Bramki: 1:0 Mikael Ishak (17). Żółta kartka - Lech Poznań: Filip Marchwiński. Miedź Legnica: Levent Guelen… » więcej
567891011
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »