Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-12-06, godz. 18:50 UE/ Wiceszef KE: żałuję braku decyzji w sprawie wypłaty 18 mld euro pomocy dla Ukrainy Wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Valdis Dombrovskis poinformował, że żałuje braku decyzji ministrów finansów państw UE w sprawie wypłaty 18 mld… » więcej 2022-12-06, godz. 18:50 MŚ 2022 - Maroko - Hiszpania 0:0 po dogrywce, karne 3-0 (wynik) 1/8 finału: Maroko - Hiszpania 0:0 po dogrywce, karne 3-0. Żółta kartka - Maroko: Romain Saiss. Hiszpania: Aymeric Laporte. Sędzia: Fernando Andres Rapallini… » więcej 2022-12-06, godz. 18:40 Stan zdrowia Pelego stopniowo się poprawia Stan zdrowia Pelego stopniowo się poprawia - poinformował we wtorek szpital im. Alberta Einsteina w Sao Paulo, do którego przed tygodniem został przyjęty… » więcej 2022-12-06, godz. 18:40 ONZ/ Ambasador Szczerski w Radzie Bezpieczeństwa: Rosja celowo stwarza kryzys humanitarny, popełniając zbrodnię wo… Rosja celowo stwarza kryzys humanitarny na Ukrainie, co stanowi zbrodnię wojenną - powiedział we wtorek ambasador RP przy ONZ Krzysztof Szczerski na forum Rady… » więcej 2022-12-06, godz. 18:40 MŚ 2022 - Maroko - Hiszpania 0:0 po dogrywce, karne 1/8 finału: Maroko - Hiszpania 0:0 po dogrywce, karne. Żółta kartka - Maroko: Romain Saiss. Hiszpania: Aymeric Laporte. Sędzia: Fernando Andres Rapallini… » więcej 2022-12-06, godz. 18:40 Ukraina/ Resort zdrowia wzywa do przełożenia operacji do czasu ustabilizowania dostaw prądu Ministerstwo zdrowia Ukrainy wezwało we wtorek do przełożenia zaplanowanych operacji do czasu ustabilizowania się dostaw energii. W ostatnich tygodniach rosyjskie… » więcej 2022-12-06, godz. 18:30 Podsekretarz stanu Lewandowski: w UE konsensus w sprawie roamingu dla uchodźców z Ukrainy W UE istnieje konsensus w sprawie roamingu dla uchodźców z Ukrainy - poinformował dziennikarzy w Brukseli podsekretarz stanu w KPRM Paweł Lewandowski. Chodzi… » więcej 2022-12-06, godz. 18:30 Gliwice/ Przybyło 48 nowych mieszkań komunalnych W Gliwicach przybyło 48 nowych mieszkań komunalnych, wybudowanych kosztem 14,2 mln zł w ramach samorządowego programu 'Mieszkanie+ po gliwicku'. Do 2025 roku… » więcej 2022-12-06, godz. 18:30 Warszawa/ Identyfikacja ofiar w sytuacji katastrofy autokaru - służby ćwiczyły procedury Prawie 200 osób uczestniczyło w ćwiczeniach procedury identyfikacji ofiar DVI w sytuacji katastrofy autokaru w ruchu lądowym. Ćwiczenia koordynowane były… » więcej 2022-12-06, godz. 18:20 Artur Rojek zapowiada, że pozwie Łukasza Mintę do sądu Nic nie wskazuje na to, że polubownie zakończy się spór między dwoma organizatorami festiwalu Great September, Arturem Rojkiem i Łukaszem Mintą. Ten drugi… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »