Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2022-11-30, godz. 22:50 MŚ 2022 - Michniewicz: nerwy ogromne, ale awans zasłużony (opis) 'Awans w pełni zasłużony, ale nerwy były ogromne' - przyznał trener piłkarskiej reprezentacji Polski Czesław Michniewicz po porażce z Argentyną 0:2 w… » więcej 2022-11-30, godz. 22:50 PE koszykarzy - Lions - Śląsk 97:80 (opis) Koszykarze Śląska Wrocław przegrali na wyjeździe z London Lions 80:97 (18:25, 27:23, 18:20, 17:29) w szóstej kolejce grupy B Pucharu Europy. Mistrz Polski… » więcej 2022-11-30, godz. 22:50 Katarzyna Łaziuk laureatką konkursu Nagroda POLIN 2022 Katarzyna Łaziuk została laureatką konkursu Nagroda POLIN 202, a wyróżnienia otrzymali: Stowarzyszenie Sądecki Sztetl i Zespół Szkół w Krzepicach. Zwycięzców… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 Komunikat Totalizatora Sportowego (30-11-2022) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2022-11-30 o godz. 22:00Ekstra… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 MŚ 2022 - Michniewicz: nerwy ogromne, ale awans zasłużony (krótka) 'Awans w pełni zasłużony, ale nerwy były ogromne' - przyznał trener piłkarskiej reprezentacji Polski Czesław Michniewicz po porażce z Argentyną 0:2 w… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 MŚ 2022 - Szczęsny: było ciężko, bo graliśmy z zespołem nie z naszej półki 'Było ciężko, bo graliśmy z zespołem nie z naszej półki' - powiedział bramkarz reprezentacji Polski Wojciech Szczęsny po porażce 0:2 z Argentyną w ostatnim… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 PE koszykarzy – Lions - Śląsk 97:80 (wynik) Koszykarze Śląska Wrocław przegrali na wyjeździe z London Lions 80:97 (18:25, 27:23, 18:20, 17:29) w szóstej kolejce grupy B Pucharu Europy. Mistrz Polski… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 MSZ: minister Rau powitał szefów delegacji uczestniczących w Radzie Ministerialnej OBWE Minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau powitał w środę szefów delegacji uczestniczących w Radzie Ministerialnej OBWE. Podczas spotkania omówiono sytuację… » więcej 2022-11-30, godz. 22:40 MŚ 2022 - mimo porażki z Argentyną Polska awansowała do 1/8 finału (opis) Piłkarska reprezentacja Polski przegrała z Argentyną 0:2, ale awansowała do 1/8 finału piłkarskich mistrzostw świata. Jej kolejnym rywalem będzie Francja… » więcej 2022-11-30, godz. 22:30 Brazylia/ Tempo wylesiania Puszczy Amazońskiej niższe niż w poprzednim roku Od sierpnia 2021 r. do lipca 2022 r. w brazylijskiej części Puszczy Amazońskiej ścięto o 11 proc. mniej drzew niż w poprzednim 12-miesięcznym okresie, gdy… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »