Radio Opole » Kraj i świat
2022-08-15, 11:50 Autor: PAP

80 lat temu Niemcy utworzyli w Brzeszczach podobóz KL Auschwitz

Lokalna społeczność Brzeszcz upamiętniła 80. rocznicę utworzenia przez Niemców podobozu Jawischowitz, który należał do kompleksu KL Auschwitz. Zginęło w nim kilka tysięcy osób. W poniedziałek wieńce złożono przy pomniku ofiar.

"Gdy mówimy: Auschwitz, potocznie mamy na myśli dwa główne obozy w Oświęcimiu i Brzezince. Rzadziej na myśl przychodzą podobozy. Tu znajduje się jeden z nich. Mija 80 lat od przybycia pierwszych 150 więźniów z niemieckiego obozu Auschwitz do podobozu Jawischowitz. Byli to Żydzi z Francji. Po raz pierwszy w niemieckim systemie obozowym wykorzystano więźniów do przymusowej pracy pod ziemią" – powiedziała PAP szefowa brzeszczańskiej Fundacji Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau Agnieszka Molenda-Kopijasz.


Prezes przypomniała, że do czasów współczesnych po podobozie zachowały się jedynie budynek łaźni i betonowa latarnia w miejscu placu apelowego. Fundacja opiekuje się tymi reliktami. Obok stoją kopie betonowych figur przedstawiających robotników, które wykonane zostały w 1944 r. na zlecenie Niemców przez więźnia Jacquesa Markiela. Na terenie dawnego obozu w 1983 r. odsłonięty został monument upamiętniający ofiary.


Według historyków z Muzeum Auschwitz, tuż po zajęciu Polski przez Niemców w 1939 r. majątek państwowy został zajęty przez okupanta. Z początkiem 1940 r. Państwowa Kopalnia Węgla Kamiennego Brzeszcze Jawiszowice przeszła pod zarząd niemiecki. Na początku 1942 r. Niemcy, chcąc zwiększyć zatrudnienie w kopalni, wybudowali baraki dla robotników przymusowych. W połowie roku podpisano umowę z SS, na podstawie której pobliski obóz Auschwitz miał dostarczyć do Brzeszcz 6 tys. więźniów.


W lipcu 1942 r. nadzór nad powstającym podobozem przejęła komendantura Auschwitz. Został przystosowany do osadzenia więźniów. Powstały m.in. ogrodzenie z podwójnego rzędu drutów kolczastych i wieże strażnicze. W 1944 r. podobóz osiągnął maksymalny stan liczbowy - ponad 2,5 tys. osób. Byli to więźniowie pochodzący z krajów okupowanej Europy - Polski, Francji, Holandii, Czech, Słowacji, Włochy, Belgii, Węgier, Jugosławii, Rosji, Austrii, Ukrainy, Niemiec. W 95 proc. byli to Żydzi.


Warunki w obozie były bardzo ciężkie. Panowała wysoka śmiertelność. Niezdolni do pracy najczęściej byli mordowani w komorach gazowych lub dosercowym zastrzykiem fenolu. Stan liczbowy był uzupełniany nowymi transportami z obozu głównego. Nie jest dokładnie ustalona liczba ofiar podobozu Jawischowitz, ale pochłonął on życie kilku tysięcy więźniów, z czego co najmniej 2 tys. ludzi zginęło tylko z samych przeprowadzanych w obozie selekcji.


"Pomimo groźby kary śmierci więźniom pomagali mieszkańcy Brzeszcz i Jawiszowic. Potajemnie dostarczali im żywność i lekarstwa. Przenosili korespondencje i pomagali w ucieczkach. Górnicy często wykonywali za nich pracę i dzielili się swoim jedzeniem" – podkreśliła Molenda-Kopijasz.


18 i 19 stycznia 1945 r. ok. 1,9 tys. więźniów zostało popędzonych przez Niemców na zachód. W obozie pozostało kilkudziesięciu więźniów, których 27 stycznia oswobodzili żołnierze sowieccy. (PAP)


Autor: Marek Szafrański


szf/ mrr/


Kraj i świat

2023-01-27, godz. 05:50 Warszawa/ 42 posypywarki na mostach, wiaduktach i stromych ulicach Na stołeczne mosty, wiadukty i strome ulice wyjechały 42 posypywarki - poinformował w piątek rano Zarząd Oczyszczania Miasta. » więcej 2023-01-27, godz. 05:40 Mick Jagger wprowadza na rynek limitowaną linię harmonijek ustnych Frontman zespołu The Rolling Stones wyraził nadzieję, że część z 2500 sygnowanych jego nazwiskiem instrumentów „trafi do rąk młodych harmonijkarzy… » więcej 2023-01-27, godz. 05:20 Włochy/ Minister zdrowia zapowiada poprawę bezpieczeństwa na oddziałach położniczych Włoski minister zdrowia Orazio Schillaci zapowiedział 'wszystkie możliwe kroki', by zapewnić pełne bezpieczeństwo matkom i noworodkom. To reakcja na nieszczęśliwy… » więcej 2023-01-27, godz. 04:50 Bloomberg: Japonia i Holandia dołączą do kontroli produkcji chipów w Chinach Japonia i Holandia dołączą do Stanów Zjednoczonych we wdrażaniu kontroli eksportu sprzętu do produkcji półprzewodników w Chinach, poinformował w piątek… » więcej 2023-01-27, godz. 04:00 Amerykański kongresmen wygłosił przemówienie, które napisała mu… sztuczna inteligencja Krótki, bo liczący ok. 100 słów tekst, odczytany w środę w Izbie Reprezentantów przez parlamentarzystę Jake’a Auchinclossa został wygenerowany przez… » więcej 2023-01-27, godz. 04:00 Izrael uderza w Gazę nalotami po przechwyceniu rakiet Hamasu W piątek rano ze Strefy Gazy wystrzelono dwie rakiety, a Izrael odpowiedział nalotami na to terytorium, co jeszcze bardziej zaostrzyło napięcia po czwartkowym… » więcej 2023-01-27, godz. 03:30 Morawiecki: wiele tabu z przeszłości zostało przezwyciężonych Współpraca na rzecz pomocy Ukrainie jest możliwa, bo udało się przezwyciężyć wiele tabu z przeszłości - podkreślił premier Polski Mateusz Morawiecki… » więcej 2023-01-27, godz. 02:40 Prognoza pogody na 27 i 28 stycznia Jak podał Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, nad Europą dominuje rozległy układ wysokiego ciśnienia, jedynie krańce północne oraz południe kontynentu… » więcej 2023-01-27, godz. 02:10 W. Brytania/ Gangi na przerzucie ludzi przez La Manche zarobiły w 2022 r. 183 mln funtów Gangi zajmujące się przemytem ludzi do Wielkiej Brytanii przez kanał La Manche zarobiły w zeszłym roku 183 miliony funtów (prawie miliard złotych) - wynika… » więcej 2023-01-27, godz. 01:20 Zełenski: W koalicji pancernej jest już 12 państw Kanada potwierdziła zamiar przekazania czołgów Ukrainie, tym samym w koalicji pancernej uczestniczy już 12 państw, powiedział Wołodymyr Zełenski w czwartek… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »