Radio Opole » Kraj i świat
2022-06-19, 06:00 Autor: PAP

Talidomid może pomóc osobom z nieprawidłowym rozwojem naczyń krwionośnych

Podawanie talidomidu ogranicza objawy występujące u osób z malformacjami tętniczo–żylnymi (AVM) i poprawia jakość ich życia - informuje pismo „Nature Cardiovascular Research”.

Talidomid jest lekiem o burzliwej historii. Jako Contergan, środek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym i nasennym, trafił na rynek pod koniec lat 50. XX wieku i był często przepisywany kobietom w ciąży - dla zapobiegania porannym mdłościom. Okazało się jednak, że powoduje deformacje płodu – tysiące dzieci rodziły się bez rąk i nóg czy z innymi zniekształceniami. Jak wykazały badania, za te wady wrodzone odpowiadał enancjomer S talidomidu, hamujący angiogenezę, czyli tworzenie nowych naczyń krwionośnych w kończynach oraz rozwój już istniejących.


Powstający w czasie syntezy lek był mieszaniną szkodliwego enancjomeru S i leczniczego enancjomeru R. Choć z czasem opracowano metodę syntezy tylko enancjomeru R, okazało się, że w żywych organizmach stopniowo przekształca się w odmianę S.


Późniejsze badania wykazały skuteczność talidomidu w leczeniu nowotworu - szpiczaka mnogiego. Zmniejsza też ryzyko odrzutu przeszczepów, zapobiega niektórym symptomom zaawansowanego AIDS i okazał się pomocny w leczeniu trądu.


Nowe badania (DOI: 10.1038/s44161-022-00080-2) wskazują, że talidomid mógłby znaleźć zastosowanie również w leczeniu osób z malformacjami tętniczo–żylnymi (AVM). Chodzi o nieprawidłowe sploty naczyń krwionośnych łączących tętnice i żyły, które zmieniają normalny przepływ krwi. AVM powodują dużą bolesność, krwawienia i deformację zaatakowanej części ciała, a także problemy z sercem. Choć zwykle wrodzone, malformacje często stają się zauważalne dopiero w okresie dojrzewania lub dorosłości. Leczenie jest zwykle operacyjne lub polega na embolizacji (wstrzyknięcie środka, który miejscowo niszczy naczynia krwionośne, powodując w ten sposób bliznowacenie). Jednak takie leczenie rzadko jest całkowicie skuteczne, a nawet może pogorszyć sytuację.


Niektóre osoby z AVM mogą żyć stosunkowo normalnie, ale nawet w lżejszych przypadkach istnieje ryzyko, że nieprawidłowe sploty naczyń krwionośnych mogą pęknąć i spowodować krwotoczny udar mózgu. Co roku mniej więcej jedna na każde sto osób z AVM doznaje udaru.


Badania nad skutecznością talidomidu w leczeniu AVM przeprowadził zespół którym kieruje prof. Miikka Vikkula z Duve Institute przy Université catholique de Louvain w Brukseli (Belgia).


Po wykazaniu, że malformację naczyniową można skorygować na modelu mysim, profesor Laurence Boon ze Szpitala Uniwersyteckiego Saint Luc w Brukseli, który od 30 lat współpracuje z prof. Vikkulą, zrekrutował 18 pacjentów z AVM do badania dotyczącego stosowania talidomidu w ich stanie.


Były to osoby w wieku od 19 do 70 lat, wszystkie z wadami nie nadającymi się do leczenia konwencjonalnymi metodami. Pacjenci musieli wyrazić zgodę na stosowanie antykoncepcji przez co najmniej cztery tygodnie przed rozpoczęciem stosowania talidomidu i kontynuować przez cztery tygodnie po zaprzestaniu leczenia. Ponieważ talidomid jest obecny w nasieniu, mężczyźni musieli również zgodzić się na używanie prezerwatyw podczas stosunku.


Pacjenci otrzymywali 50 mg, 100 mg lub 200 mg talidomidu dziennie przez okres od 2 do 52 miesięcy. Osiem AVM było stabilnych po średnio 54 miesiącach odstawienia talidomidu, a cztery nawróciły po średnio 11,5 miesiąca.


Leczenie skojarzone z embolizacją pozwoliło na zmniejszenie dawki talidomidu do 50 mg dziennie u pięciu pacjentów. Jak zaznaczył prof. Vikkula, zmniejszenie dawki tam, gdzie to możliwe było ważne, ponieważ wyższa dawka była związana z działaniami niepożądanymi. Należały do nich zmęczenie i neuropatia obwodowa, czyli uszkodzenie nerwów znajdujących się poza mózgiem i rdzeniem kręgowym, co powodowało na przykład osłabienie i drętwienie rąk i stóp.


„Wszyscy pacjenci doświadczyli szybkiego zmniejszenia bólu, wraz z ustąpieniem krwawienia i gojeniem się owrzodzeń tam, gdzie były obecne” – mówi prof. Vikkula. U trzech pacjentów z niewydolnością serca problemy ustąpiły, a jedna osoba po 19 miesiącach przyjmowania talidomidu i 8-letniej obserwacji wydaje się całkowicie wyleczona.


„Wiemy, że talidomid działa poprzez czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), białko sygnalizacyjne, które promuje wzrost nowych naczyń krwionośnych. Poziomy VEGF są wysokie w nieprawidłowościach naczyniowych, takich jak AVM, i dlatego jest prawdopodobne, że talidomid osłabia sygnalizację działając na szlaki promujące angiogenezę Chociaż nasze badanie jest niewielkie, wyniki są przekonujące i mamy nadzieję, że potwierdzą je większe próby” – zaznaczył profesor.


Ważną zaletą ewentualnego stosowania talidomidu w leczeniu AVM jest niewielki koszt. Dwa inne leki, niedawno opracowane do stosowania w onkologii i testowane pod kątem leczenia AVM, kosztują nawet dwanaście razy więcej, a ponadto powodują wiele skutków ubocznych.


„Postawiliśmy hipotezę, że talidomid powinien działać u tych pacjentów, więc nasze wyniki nie były zaskoczeniem, ale wspaniale było mieć kliniczne potwierdzenie, że mamy rację” – podsumował prof. Vikkula. „Naszym zdaniem jest to przełomowe odkrycie i stanowi solidną podstawę do opracowania molekularnych metod leczenia AVM”.(PAP)


Autor: Paweł Wernicki


pmw/ zan/


Kraj i świat

2022-06-27, godz. 14:10 Ukraina/ Armia: znów ostrzelaliśmy garnizon Rosji na Wyspie Węży Siły ukraińskie kontynuują operację przeciw wojskom rosyjskim na Wyspie Węży i minionej nocy przeprowadziły skuteczne ostrzały, trafiony został zestaw… » więcej 2022-06-27, godz. 14:10 Stoltenberg: wzmocnimy nasze grupy bojowe we wschodniej części Sojuszu do poziomu brygady (krótka2) Na szczycie NATO w Madrycie wzmocnimy naszą wysuniętą obronę; wzmocnimy nasze grupy bojowe we wschodniej części Sojuszu do poziomu brygady - powiedział… » więcej 2022-06-27, godz. 14:10 Beach Pro Tour - Kasprzyk: turnieje w kraju służą polskim parom Cztery z 25 turniejów siatkówki plażowej Beach Pro Tour rangi Futures odbędą się w tym roku w Polsce. 'Turnieje w kraju służą naszym parom, stąd decyzja… » więcej 2022-06-27, godz. 14:10 Warszawa/ Spektakl familijny w namiocie cyrkowym "Jak przestałem być idealny" - od 7 lipca Po dwóch latach przerwy mobilna scena Instytutu Teatralnego (IT) im. Zbigniewa Raszewskiego w niebiesko-białym namiocie cyrkowym wyrusza w trasę. Objazd spektaklu… » więcej 2022-06-27, godz. 14:10 Dworczyk: zniszczony rosyjski sprzęt wojskowy pokazuje, że Rosję można pokonać (opis) Zniszczony rosyjski sprzęt wojskowy pokazuje, że Rosję można pokonać - powiedział szef KPRM Michał Dworczyk, otwierając w Warszawie wystawę, na której… » więcej 2022-06-27, godz. 14:10 W. Brytania/ Minister: pomożemy sprawdzać, czy zboże nie jest skradzione przez Rosję Wielka Brytania dostarcza technologię umożliwiającą badanie zboża, aby sprawdzić, czy nie zostało ono skradzione przez Rosję z ukraińskich silosów i… » więcej 2022-06-27, godz. 14:00 Świętokrzyskie/ Ruszyła kampania "Nie daj się sprzedać", dotycząca handlu ludźmi W regionie świętokrzyskim ruszyła kampania informacyjna 'Nie daj się sprzedać', poruszająca tematykę handlu ludźmi. W jej ramach powstał specjalny spot… » więcej 2022-06-27, godz. 14:00 Szef NATO Stoltenberg zapowiedział zwiększenie sił wysokiej gotowości Sojuszu do ponad 300 tys. (krótka) Szef NATO Jens Stoltenberg zapowiedział zwiększenie sił wysokiej gotowości Sojuszu do ponad 300 tys. Obecnie siły szybkiego reagowania NATO liczą około… » więcej 2022-06-27, godz. 13:50 Kujawsko-pomorskie/ Policja: trwa postępowanie dotyczące m.in. użycia gazu w Inowrocławiu Na polecenie komendanta wojewódzkiego policji w Bydgoszczy służby kontroli prowadzą postępowanie ws. działań funkcjonariuszy w niedzielę w Inowrocławiu… » więcej 2022-06-27, godz. 13:50 Gdańsk/ IPN o osiągnięciach Klubu Sportowego Gedania na 100-lecie powstania Bycie częścią Klubu Sportowego Gedania, budowanie jego potęgi było z jednej strony deklaracją przywiązania do polskości, z drugiej zaś dawało możliwość… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »