Radio Opole » Kraj i świat
2021-10-17, 13:20 Autor: PAP

W Krakowie uczczono 100. urodziny Józefa Turbasy – Pierwszego Krawca Rzeczypospolitej

W Krakowie uczczono w niedzielę 100-lecie urodzin Józefa Turbasy nazywanego Pierwszym Krawcem Rzeczypospolitej. Szył fraki i smokingi dla największych polskich artystów i znanych polityków. Jego pracownię odwiedzali Krzysztof Penderecki, Lucjan Kydryński, Stanisław Lem, Czesław Miłosz i Andrzej Wajda.

W kościele św. Krzyża odprawiono w niedzielę mszę św. w intencji Józefa Turbasy i istniejącej od 75 lat firmy, którą dziś prowadzi jego syn.


”Żył dyskretnie, prawie nie udzielał wywiadów. Pan Józef zadziwiał prostotą, a jednocześnie miał klasę. Pracował dla ludzi" – mówił o mistrzu krawiectwa ks. infułat dr Dariusz Raś. Przypomniał, że był on nie tylko genialnym krawcem, ale też prawym chrześcijaninem, patriotą, żołnierzem AK i społecznikiem.


„On ubierał, nie szył. Dawał ludziom w tym przekaz swojego wielkiego, otwartego życia. Ofiarował serca, ofiarował grosz, umiał się dzielić” – podkreślił ks. Raś. "Aktywnie wypełniał powołanie chrześcijańskie, żeby służyć i dać swoje życie innym” podkreślił.


Członkowie rodziny, przyjaciele, członkowie Bractwa Kurkowego i klienci Józefa Turbasy wspominali go także podczas spotkania w Hotelu Europejskim.


Praktykę w zawodzie zaczął jeszcze przed II wojną światową. Podczas okupacji jako żołnierz AK walczył w Zgrupowaniu Żelbet. W 1945 roku za działalność patriotyczną na kilka miesięcy został osadzony w więzieniu św. Michała w Krakowie.


W 1946 roku Józef Turbasa założył Artystyczną Pracownię Krawiecką. Od początku mieści się ona przy ul. św. Gertrudy. Stworzył legendę firmy, z usług której przez lata korzystali ludzie z pierwszych stron gazet z całej Europy.


W latach 60-tych sława Józefa Turbasy dotarła do Paryża. Pierre Cardin proponował mu stanowiska głównego krojczego w swoim domu mody. Ale mistrz krawiectwa z Krakowa odmówił, bo w PRL-u – jako żołnierz AK - nie miał szans na otrzymanie paszportu, a już na pewno – nie dla całej rodziny.


"Ojciec wpoił nam, że my nie szyjemy marynarek, garniturów, płaszczy, tylko ubieramy klienta. Najważniejsza jest osoba. Jeżeli ktoś jest introwertykiem, wybieramy spokojne kolory, dla ekstrawertyków coś bardziej intensywnego w kolorze i nowoczesnego w kroju. Staramy się, żeby wyeksponowany był klient, a nie strój" - mówi PAP syn Józefa Turbasy, który prowadzi rodzinną firmę.


Druga zasada, którą kierował się Józef Turbasa, to "dobrze szyć". Każdy dzień zaczynał od mszy św. i spaceru. Po 8.00 wkraczał do pracowni. "I był wtedy najszczęśliwszym człowiekiem. Głaskał materiał, zastanawiał się jak go skroić, brał kredę do ręki. Albo gwizdał, albo coś nucił. Dla niego to była radość tworzenia" – wspomina Jerzy Turbasa.


"Mieliśmy w rodzinie rzeźbiarza Pawła Turbasę, który zmarł w 1921 roku. Zawsze mówiłem, że to po nim ojciec odziedziczył gen, który sprawił, że - jak mawiają Francuzi = był obdarzony +sześcioma palcami+. Tym szóstym było jego oko. Miał dar, że jednym spojrzeniem potrafił ocenić, jak wydobyć piękno z drugiego człowieka" – opowiada Jerzy Turbasa.


"Ojciec nie miał ulubionych ubiorów, fasonów i tkanin. Uwielbiał klientki i klientów, którzy umieli nosić, mieli prezencję i dodawali jego dziełom element nadwartości, który sprawiał doskonałość" – dodał. Józef Turbasa zajmował się braniem miary, wyborem tkanin i krojem, ale czasem siadał na krawieckim stołku i szył, jeśli któryś z pracowników miał z czymś kłopot. Ubierał nie tylko panów. Istotną częścią jego twórczości były słynne płaszcze, o niezrównanym kroju – redingoty, czy niezwykle kobiece kostiumy.


Najnowsze trendy obserwował w żurnalach, które z Paryża czy Londynu przywozili mu klienci. Był na czasie. Jak powiedział w jednym z wywiadów, "nie znalazłby krawca, który zadowoliłby jego wymagania" , dlatego szycie ubiorów dla siebie zlecał swoim własnym pracownikom.


"Miał zasadę szarej elegancji, czyli zero ostentacji" - opowiadał Jerzy Turbasa. "Tam, gdzie pojawia się krzyk, celebrytyzm i coś, co zwraca uwagę, elegancja wychodzi drugimi drzwiami. Ojciec uważał, że jeśli coś ma błyszczeć, to inteligencja i dowcip właściciela garnituru, a nie garnitur" – podkreślił syn mistrza krawiectwa. I przypomina anegdotę związaną z brytyjskim politykiem Anthony Edenem, który skomplementowany na jednym z przyjęć za świetny garnitur, polecił krawca i natychmiast go zmienił. Bo widać było garnitur, nie Edena.


Józef Turbasa szył m.in. dla Krzysztofa Pendereckiego, Lucjana Kydryńskiego, Antoniego Witta. Pracownię odwiedzali Stanisław Lem, Maciej Słomczyński, z którym się przyjaźnił, i Czesław Miłosz. Frak skrojony przez niego dla Andrzeja Wajdy, jako członka Akademii Francuskiej, stał się eksponatem w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Klienci, gdy zakładali garnitur na specjalną okazję, mawiali "założę Turbasę".


Józef Turbasa zmarł 1 sierpnia 2010 roku. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim. Od 2017 roku jest patronem jednej z krakowskich ulic.


Artystyczna Pracownia Krawiecka, którą założył, działa nieprzerwanie od 75 lat. Pracuje w niej zaledwie kilka osób, a klienci muszą wykazać się cierpliwością, bo na realizację zamówienia trzeba czekać kilka miesięcy.(PAP)


autor: Małgorzata Wosion


wos/ itm/


Kraj i świat

2022-05-27, godz. 23:30 Ekstraklasa koszykarzy – Śląsk mistrzem Polski po raz 18. (opinie) Po piątym finałowym meczu powiedzieli: Wojciech Kamiński (trener Legii Warszawa): „Gratuluje trenerowi Andrejowi Urlepowi i całemu Śląskowi. Gratuluje… » więcej 2022-05-27, godz. 23:20 MŚJ na żużlu - zwycięstwo Cierniaka w pierwszym finale w Pradze Mateusz Cierniak wygrał w Pradze pierwszy turniej finałowy mistrzostw świata juniorów na żużlu. W finale pokonał Łotysza Francisa Gustsa i Czecha Petra… » więcej 2022-05-27, godz. 23:20 Trzaskowski: nie ma innej drogi do wygrania wyborów, niż próba utworzenia jednej listy Partie opozycyjne powinny się konsolidować i nie ma innej drogi do wygrania wyborów, niż próba utworzenia jednej listy - mówił w piątek we Wrocławiu prezydent… » więcej 2022-05-27, godz. 23:20 Liga ukraińska - sezon 2022/23 będzie rozegrany Władze ukraińskiej ekstraklasy piłkarskiej (UPL) postanowiły w piątek, że sezon 2022/23 zostanie rozegrany. Nie ustalono, w jakim formacie będą toczył… » więcej 2022-05-27, godz. 23:10 Ekstraklasa koszykarzy - multimedaliści: kolejne medale Koszarka i Urlepa Słoweniec Andrej Urlep, trener Śląska, zdobył szósty złoty medal mistrzostw Polski, w tym piąty z wrocławską ekipą, a kapitan Legii Warszawa Łukasz… » więcej 2022-05-27, godz. 23:10 Turcja/ Minister Rau rozmawiał z prezydentem Erdoganem m.in. o rozszerzeniu NATO i negocjacjach ws. odblokowania ukraińskich… Kwestie rozszerzenia NATO o Szwecję i Finlandię oraz negocjacji w sprawie odblokowania eksportu żywności z ukraińskich portów były wśród tematów piątkowego… » więcej 2022-05-27, godz. 23:10 French Open - wyniki turnieju mężczyzn (aktl.) Wyniki piątkowych meczów 3. rundy mężczyzn turnieju tenisowego French Open w Paryżu: Novak Djokovic (Serbia, 1) - Aljaz Bedene (Słowenia) 6:3, 6:3, 6:2Rafael… » więcej 2022-05-27, godz. 23:00 Komunikat Totalizatora Sportowego (27-05-2022) Komunikat Totalizatora Sportowego Totalizator Sportowy Spółka z o.o. podaje ilości i wysokości wygranych w grach losowychw dniu 2022-05-27 o godz. 21:50Ekstra… » więcej 2022-05-27, godz. 23:00 Ekstraklasa koszykarzy - Śląsk Wrocław po raz 18. mistrzem Polski (dokumentacja) Koszykarze Śląska Wrocław po raz 18. w historii wywalczyli złote medale mistrzostw Polski. Pokonali w finale Legię Warszawa w decydującym meczu 90:77 i… » więcej 2022-05-27, godz. 23:00 PŚ we wspinaczce sportowej - kolejny rekord świata Aleksandry Mirosław Rywalizująca we wspinaczce sportowej na czas Aleksandra Mirosław poprawiła w piątek własny rekord świata. W eliminacjach zawodów Pucharu Świata w Salt… » więcej
45678910
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »