Radio Opole » Kraj i świat
2021-10-17, 13:20 Autor: PAP

W Krakowie uczczono 100. urodziny Józefa Turbasy – Pierwszego Krawca Rzeczypospolitej

W Krakowie uczczono w niedzielę 100-lecie urodzin Józefa Turbasy nazywanego Pierwszym Krawcem Rzeczypospolitej. Szył fraki i smokingi dla największych polskich artystów i znanych polityków. Jego pracownię odwiedzali Krzysztof Penderecki, Lucjan Kydryński, Stanisław Lem, Czesław Miłosz i Andrzej Wajda.

W kościele św. Krzyża odprawiono w niedzielę mszę św. w intencji Józefa Turbasy i istniejącej od 75 lat firmy, którą dziś prowadzi jego syn.


”Żył dyskretnie, prawie nie udzielał wywiadów. Pan Józef zadziwiał prostotą, a jednocześnie miał klasę. Pracował dla ludzi" – mówił o mistrzu krawiectwa ks. infułat dr Dariusz Raś. Przypomniał, że był on nie tylko genialnym krawcem, ale też prawym chrześcijaninem, patriotą, żołnierzem AK i społecznikiem.


„On ubierał, nie szył. Dawał ludziom w tym przekaz swojego wielkiego, otwartego życia. Ofiarował serca, ofiarował grosz, umiał się dzielić” – podkreślił ks. Raś. "Aktywnie wypełniał powołanie chrześcijańskie, żeby służyć i dać swoje życie innym” podkreślił.


Członkowie rodziny, przyjaciele, członkowie Bractwa Kurkowego i klienci Józefa Turbasy wspominali go także podczas spotkania w Hotelu Europejskim.


Praktykę w zawodzie zaczął jeszcze przed II wojną światową. Podczas okupacji jako żołnierz AK walczył w Zgrupowaniu Żelbet. W 1945 roku za działalność patriotyczną na kilka miesięcy został osadzony w więzieniu św. Michała w Krakowie.


W 1946 roku Józef Turbasa założył Artystyczną Pracownię Krawiecką. Od początku mieści się ona przy ul. św. Gertrudy. Stworzył legendę firmy, z usług której przez lata korzystali ludzie z pierwszych stron gazet z całej Europy.


W latach 60-tych sława Józefa Turbasy dotarła do Paryża. Pierre Cardin proponował mu stanowiska głównego krojczego w swoim domu mody. Ale mistrz krawiectwa z Krakowa odmówił, bo w PRL-u – jako żołnierz AK - nie miał szans na otrzymanie paszportu, a już na pewno – nie dla całej rodziny.


"Ojciec wpoił nam, że my nie szyjemy marynarek, garniturów, płaszczy, tylko ubieramy klienta. Najważniejsza jest osoba. Jeżeli ktoś jest introwertykiem, wybieramy spokojne kolory, dla ekstrawertyków coś bardziej intensywnego w kolorze i nowoczesnego w kroju. Staramy się, żeby wyeksponowany był klient, a nie strój" - mówi PAP syn Józefa Turbasy, który prowadzi rodzinną firmę.


Druga zasada, którą kierował się Józef Turbasa, to "dobrze szyć". Każdy dzień zaczynał od mszy św. i spaceru. Po 8.00 wkraczał do pracowni. "I był wtedy najszczęśliwszym człowiekiem. Głaskał materiał, zastanawiał się jak go skroić, brał kredę do ręki. Albo gwizdał, albo coś nucił. Dla niego to była radość tworzenia" – wspomina Jerzy Turbasa.


"Mieliśmy w rodzinie rzeźbiarza Pawła Turbasę, który zmarł w 1921 roku. Zawsze mówiłem, że to po nim ojciec odziedziczył gen, który sprawił, że - jak mawiają Francuzi = był obdarzony +sześcioma palcami+. Tym szóstym było jego oko. Miał dar, że jednym spojrzeniem potrafił ocenić, jak wydobyć piękno z drugiego człowieka" – opowiada Jerzy Turbasa.


"Ojciec nie miał ulubionych ubiorów, fasonów i tkanin. Uwielbiał klientki i klientów, którzy umieli nosić, mieli prezencję i dodawali jego dziełom element nadwartości, który sprawiał doskonałość" – dodał. Józef Turbasa zajmował się braniem miary, wyborem tkanin i krojem, ale czasem siadał na krawieckim stołku i szył, jeśli któryś z pracowników miał z czymś kłopot. Ubierał nie tylko panów. Istotną częścią jego twórczości były słynne płaszcze, o niezrównanym kroju – redingoty, czy niezwykle kobiece kostiumy.


Najnowsze trendy obserwował w żurnalach, które z Paryża czy Londynu przywozili mu klienci. Był na czasie. Jak powiedział w jednym z wywiadów, "nie znalazłby krawca, który zadowoliłby jego wymagania" , dlatego szycie ubiorów dla siebie zlecał swoim własnym pracownikom.


"Miał zasadę szarej elegancji, czyli zero ostentacji" - opowiadał Jerzy Turbasa. "Tam, gdzie pojawia się krzyk, celebrytyzm i coś, co zwraca uwagę, elegancja wychodzi drugimi drzwiami. Ojciec uważał, że jeśli coś ma błyszczeć, to inteligencja i dowcip właściciela garnituru, a nie garnitur" – podkreślił syn mistrza krawiectwa. I przypomina anegdotę związaną z brytyjskim politykiem Anthony Edenem, który skomplementowany na jednym z przyjęć za świetny garnitur, polecił krawca i natychmiast go zmienił. Bo widać było garnitur, nie Edena.


Józef Turbasa szył m.in. dla Krzysztofa Pendereckiego, Lucjana Kydryńskiego, Antoniego Witta. Pracownię odwiedzali Stanisław Lem, Maciej Słomczyński, z którym się przyjaźnił, i Czesław Miłosz. Frak skrojony przez niego dla Andrzeja Wajdy, jako członka Akademii Francuskiej, stał się eksponatem w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Klienci, gdy zakładali garnitur na specjalną okazję, mawiali "założę Turbasę".


Józef Turbasa zmarł 1 sierpnia 2010 roku. Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim. Od 2017 roku jest patronem jednej z krakowskich ulic.


Artystyczna Pracownia Krawiecka, którą założył, działa nieprzerwanie od 75 lat. Pracuje w niej zaledwie kilka osób, a klienci muszą wykazać się cierpliwością, bo na realizację zamówienia trzeba czekać kilka miesięcy.(PAP)


autor: Małgorzata Wosion


wos/ itm/


Kraj i świat

2022-05-28, godz. 07:00 Prof. Ekert: służby interesują się złamaniem rozwiązań, opracowanych dzięki kryptografii kwantowej W trakcie moich badań widziałem, że służby były zainteresowane złamaniem rozwiązań, opracowanych dzięki kryptografii kwantowej. Bo jeśli te rozwiązania… » więcej 2022-05-28, godz. 06:40 Mazowieckie/ Jest wniosek do wojewody o unieważnienie tzw. uchwały antysmogowej O uchylenie tzw. uchwały antysmogowej Sejmiku Województwa Mazowieckiego wnioskują do wojewody Radni PiS powiatu otwockiego. Ich zdaniem uchwała jest niezgodna… » więcej 2022-05-28, godz. 06:40 El. MŚ 2022 - kibice Szkocji i Ukrainy wspólnie zaśpiewają hymn Ukrainy Kibice ze Szkocji i Ukrainy 1 czerwca w Glasgow wspólnie zaśpiewają hymn Ukrainy przed środowym barażem do piłkarskich mistrzostw świata w Katarze. Będzie… » więcej 2022-05-28, godz. 06:40 Rzeczkowska dla Super Expressu: Liczymy każdą złotówkę Musimy przyglądać się każdej złotówce i ostrożnie podejmować decyzje odnośnie do wydatków czy ubytków w podatkach - mówi w sobotnim wywiadzie dla 'Super… » więcej 2022-05-28, godz. 06:20 Synoptyk IMGW: początek weekendu z deszczem i wiatrem W sobotę do zachodu słońca pogoda będzie zmienna. Można spodziewać się przelotnych opadów deszczu, na północy burz i silnych wiatrów, choć spodziewane… » więcej 2022-05-28, godz. 06:20 Argentyna/ Pierwsze dwa przypadki małpiej ospy w Ameryce Łacińskiej Argentyna potwierdziła w piątek pierwsze dwa przypadki małpiej ospy w Ameryce Łacińskiej - podało w oświadczeniu ministerstwo zdrowia tego kraju. » więcej 2022-05-28, godz. 06:20 Dolnośląskie/ Koniec utrudnień związanych z wypadkiem na A4 Zakończyły się utrudnienia na autostradzie A4 - poinformowała w sobotę Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. » więcej 2022-05-28, godz. 06:20 Kolumbia/ Kandydat lewicy po raz pierwszy faworytem wyborów prezydenckich W cztery lata po zwycięstwie wyborczym popularnego prawicowego polityka Ivana Duque, uważanego za jednego z najbliższych sojuszników Waszyngtonu w Ameryce… » więcej 2022-05-28, godz. 06:10 Eksperci: nawet jedna kropla krwi w moczu może być objawem raka pęcherza lub dróg moczowych Wczesnym objawem raka pęcherza lub dróg moczowych może być choćby nieznacznie czerwone zabarwienie moczu. Nawet jedna kropla krwi w moczu może być objawem… » więcej 2022-05-28, godz. 06:10 NFZ: nowe ułatwienia w powstaniu i prowadzeniu ośrodków opieki psychologicznej dla dzieci Tworzenie mniejszych niż do tej pory zespołów środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży, wyższe wyceny kluczowych… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »