Radio Opole » Kraj i świat
2021-07-30, 15:30 Autor: PAP

Śląskie/ Powstaje mural upamiętniający podziemny strajk w kopalni Piast

W pobliżu kopalni Piast w Bieruniu, gdzie w grudniu 1981 r. ponad tysiąc górników przez dwa tygodnie strajkowało pod ziemią w proteście przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego, powstaje mural upamiętniający tamte wydarzenia. To część obchodów 40-lecia tego najdłuższego podziemnego protestu.

Autorami projektu muralu, który powstanie na bocznej ścianie czteropiętrowego bloku mieszkalnego w pobliżu kopalni, są Marta Piróg i Marek Grela, tworzący pracownię Czary-Mury. W ub. roku twórcy wykonali w Tychach mural przedstawiający pisarkę Zofię Nałkowską, a wkrótce rozpoczną w tym mieście prace nad malowidłem upamiętniającym zmarłego 27 lat temu wokalistę zespołu Dżem Ryszarda Riedla.


Na muralu znajdą się utrzymane w czarno-białej tonacji postaci strajkujących górników, a także odniesienia do charakterystycznej architektury wież szybowych kopalni Piast, brył węgla i górniczych hełmów. Charakter wydarzeń sprzed 40 lat podkreśli przecinający malowidło nieregularny, biało-czerwony pas.


Przedsięwzięcie jest realizowane przez działające przy katowickiej kopalni Wujek Śląskie Centrum Wolności i Solidarności, pielęgnujące pamięć m.in. o górniczych strajkach w 1981 r. Stworzenie muralu było możliwe dzięki współpracy Komitetu Honorowego Obchodów 40-lecia Strajku w KWK Piast, Polskiej Grupy Górniczej i samorządu Bierunia. Patronat nad inicjatywą objął marszałek woj. śląskiego Jakub Chełstowski.


Prowadzony 650 m pod ziemią podziemny strajk w kopalni Piast trwał od 14 do 28 grudnia 1981 r. Przez 9 dni podobny protest prowadzili wówczas górnicy z sąsiedniej kopalni Ziemowit w Lędzinach - dziś obie kopalnie działają pod wspólnym szyldem. Objęte honorowym patronatem prezydenta Andrzeja Dudy rocznicowe obchody, których kulminację zaplanowano na 14-15 grudnia, zainaugurowano 6 czerwca podczas mszy w warszawskiej Świątyni Opatrzności Bożej. Górnicy ofiarowali wówczas replikę wyrzeźbionej w węglu tablicy, upamiętniającej najdłuższy strajk stanu wojennego. Została ona poświęcona i wmurowana w Panteonie Wielkich Polaków.


Symboliczny dar górników przekazali w czerwcu warszawskiej świątyni szefowie Komitetu Honorowego ds. Obchodów 40-lecia Strajku w KWK Piast: lider górniczej Solidarności Bogusław Hutek i przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Dołowych Jerzy Demski, a także dyrektor kopalni Piast-Ziemowit Krzysztof Krasucki i prezes Polskiej Grupy Górniczej Tomasz Rogala.


Stworzenie muralu upamiętniającego podziemny strajk to jeden z elementów rocznicowych obchodów, w ramach których zaplanowano m.in. otwarcie Izby Pamięci i zagospodarowanie ronda im. Strajku Górników w kopalni Piast w 1981 w Bieruniu, a także okolicznościową wystawę o strajku dla turystów zwiedzających zabytkową kopalnię Guido w Zabrzu.


Bohaterom z Piasta poświęcona będzie również lotna premia w tegorocznym międzynarodowym wyścigu kolarskim Tour de Pologne, odbędzie się też okolicznościowy dwumecz drużyn hokejowych. Przewidziano także plener malarski, wydanie rocznicowego komiksu oraz liczne konkursy dla dzieci i młodzieży. Ważnym punktem obchodów będzie przekazanie Krzyża Wolności i Solidarności dla kościoła św. Brygidy w Gdańsku oraz modlitwy na grobach nieżyjących już przywódców i uczestników strajku.


Trwający dwa tygodnie podziemny strajk w kopalni Piast w Bieruniu był najdłuższym tego typu protestem w powojennej historii górnictwa. Nieco krócej - 9 dni - trwał podobny strajk w sąsiedniej kopalni Ziemowit w Lędzinach. W każdej z kopalń strajk rozpoczęło ponad 2 tys. górników, a do końca protestów w obu przypadkach dotrwało około tysiąca strajkujących. Górnicy z kopalni Ziemowit przerwali strajk rano w Wigilię 1981 r., górnicy z Piasta spędzili Boże Narodzenie pod ziemią, przy wstrzymanych dostawach żywności i gasnących lampkach. Ostatnie dni strajku, w tym Wigilię, większość strajkującej załogi spędziła już właściwie w ciemnościach, z wydzielanym jedzeniem.


Górnicy z Piasta wyjechali na powierzchnię 28 grudnia, po uzyskaniu od władz gwarancji bezpieczeństwa. Wyjeżdżając śpiewali hymn, a potem modlili się przed ołtarzem św. Barbary. Wracając do domów byli zatrzymywani przez milicję i służbę bezpieczeństwa. Wyłapywano domniemanych przywódców strajku, a prawie wszyscy jego uczestnicy - ponad 900 osób - zostali zwolnieni dyscyplinarnie i musieli pisać podania o ponowne przyjęcie do pracy - większość przyjęto, ale na gorszych warunkach; około 100 osobom nie pozwolono na powrót do pracy.


Jak wynika z danych IPN, w ciągu kilku godziny od zakończenia strajku zatrzymano 18 osób, z których 11 internowano, a 7 aresztowano. Aresztowanych oskarżono m.in. o sprawstwo kierownicze strajku i sądzono w trybie doraźnym. Prokurator żądał dla nich od 10 do 15 lat więzienia i pozbawienia praw publicznych, ale - co było ewenementem w stanie wojennym - zostali uniewinnieni przez sąd. Gdy tylko uniewinnieni górnicy opuścili gmach sądu, zostali ponownie zatrzymani przez SB i internowani. Część z nich zmuszono później do emigracji.(PAP)


autor: Marek Błoński


mab/ pat/


Kraj i świat

2021-09-23, godz. 10:40 DB Cargo Polska zmienia oblicze transportu kolejowego w Europie (MediaRoom) Podczas Międzynarodowych Targów Kolejowych TRAKO, DB Cargo zaprezentował nowy, wielofunkcyjny wagon modułowy. Dzięki innowacyjnym rozwiązaniom konstrukcyjnym… » więcej 2021-09-23, godz. 10:40 Ekstraklasa piłkarska - w 9. kolejce mistrz zagra z wicemistrzem (zapowiedź) Broniący tytułu piłkarze Legii Warszawa podejmą w sobotę wicemistrza poprzednich rozgrywek Raków Częstochowa w najciekawiej zapowiadającym się meczu 9… » więcej 2021-09-23, godz. 10:40 Birma/ Australijski doradca Aung San Suu Kyi sądzony za próbę ucieczki z kraju Australijski ekonomista Sean Turnell, który był doradcą szefowej obalonego przez wojsko rządu Birmy, noblistki Aung San Suu Kyi, został postawiony w czwartek… » więcej 2021-09-23, godz. 10:40 Szymański: zyski Polski z integracji europejskiej są10-krotnie wyższe niż bilans transferów bezpośrednich (krót… Zyski Polski z integracji europejskiej są są10-krotnie wyższe niż pozytywny bilans transferów bezpośrednich; ważne, by wspólny rynek postawić w centrum… » więcej 2021-09-23, godz. 10:40 Ministerstwo Zdrowia: 974 nowe zakażenia koronawirusem, zmarło 14 osób z COVID-19 Badania potwierdziły 974 nowe zakażenia koronawirusem, zmarło 14 osób z COVID-19 - poinformowało w czwartek Ministerstwo Zdrowia. » więcej 2021-09-23, godz. 10:30 Niemcy/ Minister sprawiedliwości Saksonii zleca wykonanie opinii prawnej w sprawie Turowa Minister sprawiedliwości niemieckiego landu Saksonia Katja Meier zleciła przygotowanie opinii prawnej w sprawie kopalni Turów. Mimo orzeczenia TSUE Polska nie… » więcej 2021-09-23, godz. 10:30 Chcesz spędzić dzień jak James Bond? Jedź do Nowego Jorku lub Londynu To będzie prawdziwa gratka dla fanów filmów o przygodach Agenta 007. Na nowojorskim Manhattanie już wkrótce otwarta zostanie poświęcona Bondowi wystawa… » więcej 2021-09-23, godz. 10:20 Nie żyje Melvin Van Peebles. Nazywano go ojcem chrzestnym afroamerykańskiego kina We wtorek 21 września wieczorem w swoim domu na Manhattanie w wieku 89 lat zmarł Melvin Van Peebles. O śmierci artysty poinformowali jego najbliżsi. Van Peebles… » więcej 2021-09-23, godz. 10:10 Szef MON o przedłużeniu stanu wyjątkowego: decyzja nie zapadła, ale presja migracyjna nie ustała Decyzja o przedłużeniu stanu wyjątkowego jeszcze nie zapadła, ale presja migracyjna na granicy nie ustała, natomiast wprowadzenie stanu wyjątkowego uspokoiło… » więcej 2021-09-23, godz. 10:10 Alżbeta Lenska ma nowe hobby - strzelanie. I teraz chce zagrać agentkę służb specjalnych Zwykle jest obsadzana w rolach pięknych kobiet, które przeżywają skomplikowane perypetie miłosne. Jednak teraz Alżbeta Lenska chciałaby się wcielić w… » więcej
1234567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »