Radio Opole » W cztery oczy » Nasze rozmowy » Dr Zbigniew Bereszyński i dr Tomasz Greniuch o wprowadzenie…
2019-12-13, 11:23 Autor: Marek Świercz

Dr Zbigniew Bereszyński i dr Tomasz Greniuch o wprowadzenie stanu wojennego na Opolszczyźnie i działaniach IPN o tym wydarzeniu

Dr Zbigniew Bereszyński o tym, jak wyglądało wprowadzenie stanu wojennego na Opolszczyźnie
Dr Zbigniew Bereszyński, legendarny opozycjonista i historyk, od lat bada dzieje opozycji w czasach PRL
– Pracowałem na moją monografią rewolucji solidarnościowej około 10 lat od chwili podjęcia decyzji, że zmierzę się z tym tematem. Kwerendy w zasobach IPN to właściwie równe 10 lat. Z dokumentami związkowymi było gorzej, bo zachowało się ich niewiele, może poza archiwami w cementowni Górażdże. W innych, choćby w archiwum regionu, ciężko było coś znaleźć. Związek nie jest bogaty w archiwa. Ta monografia nie jest do czytania od deski, ma być swego rodzaju przewodnikiem po tamtych czasach. Czy książka wzbudziła kontrowersje? Niestety, jest tak że część ma mi za złe, że piszę o tamtych czasach obudowały się różnymi mitami i legendami i chwalą się tym, czego wcale nie robiły – mówił w rozmowie „W cztery oczy” dr Zbigniew Bereszyński, legendarny opozycjonista i historyk, od lat bada dzieje opozycji w czasach PRL. Jak mówi, pracuje teraz nad kolejną pozycją, w której mniej będzie tematów pisanych a więcej – materiałów ikonograficznych. – To będzie uzupełnienie pierwszej monografii. Badam także politykę gospodarczą PRL w latach 70., bo to od jej załamania zaczęły się prawdziwe kłopoty komuny – dodał.
Jak mówi nasz gość, służba bezpieczeństwa próbowała nie tylko rozpracować środowiska opozycyjne, zastraszyć i pozyskać współpracowników, ale także – skłócić i zdezintegrować środowisko.

– Mamy klasyczny przykład dwóch postaci, które zostały moralnie zniszczone przez SB. To Jan Całka i Karol Smoczkiewicz, jednemu i drugiemu wyrobiono opinię agenta SB, niektórzy do dzisiaj, choć minęło tyle lat, doskonale znane są dokumenty i wiadomo, jak było naprawdę, powielają te pomówienia. Całka miał szczęście, że dożył do momentu, gdy sprawa została wyjaśniona na podstawie materiałów IPN, ale Smoczkiewicz tego nie dożył i do końca życia chodził z piętnem agenta SB – mówi Bereszyński.

Nasz gość przyznaje, że stan wojenny był w naszym regonie spokojniejszy niż w ościennych regionach, ale podkreśla, że nie wynikało to z braku bojowej postawy naszych działaczy, ale z braku wielkiego przemysłu, który wszędzie był zapleczem silnych organizacji podziemnych,

– W nocy w 12 na 13 grudnia internowano 69 osób, do końca stanu wojennego 157. Ci najbardziej oporni byli przerzucani z jednego ośrodka internowania do drugiego, czasem na końcu kraju – mówi Bereszyński.

Nasz gość dodaje, że na górny Śląskiem analogicznymi działaniami operacyjnymi esbecy objęli rodzącą się mniejszość niemiecką.
Dr Tomasz Greniuch o tym, jak działania związane ze stanem wojennym prowadzi IPN
Dr Tomasz Greniuch, naczelnik opolskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej
– Cały czas operujemy pojęciem „symboliczny”: symboliczny wyrok, symboliczny kozioł ofiarny. Powinniśmy skończyć z tą sferą symboliki i mitologii i realnie zająć się rozliczeniem stanu wojennego, tego okresu okupacji państwa przez obce mocarstwo i jego kolaborantów. Zadam panu redaktorowi pytanie, kto był pierwszym demokratycznym prezydentem Polski? Wojciech Jaruzelski, prawda? I znów mamy odpowiedzi: i tak, i nie. Znów możemy się spierać, relatywizować historię. Ten okres jest stosunkowo świeży, mamy świadków, którzy pamiętają tamte zdarzenia. Nadal żyją zbrodniarze, którzy podnieśli rękę na własny naród. Jeszcze jest okazja, żeby zdefiniować ofiary i zdefiniować katów. W sposób straszliwy rozwodniliśmy tę historię – mówił w „Poglądach i osądach” dr Tomasz Greniuch, naczelnik opolskiej delegatury Instytutu Pamięci Narodowej.

Nasz gość mówi, że zostaliśmy zalani komunistyczną propagandą o dzielnym Ludowym Wojsku Polskim, które wyszło na ulice, że uchronić nas przed anarchią, wojną domową i interwencją wojsko Związku Radzieckiego.

– Także dzisiaj takie głosi się słyszy. Po raz pierwszy od dawna w polskim parlamencie są pogrobowcy tamtego systemu, którzy uważają stan wojenny za coś pozytywnego w naszej historii – oburza się Greniuch. – I to nie jest tylko problem SLD czy młodej lewicy, bo to szerszy problem, niechęci do rozliczenia tamtych zdarzeń. Zginęło ponad sto osób, ale były także szykany moralne, zawodowe, prześladowano bliskich opozycjonistów.

Jak mówi Greniuch, IPN ma także zadania edukacyjne mi chce do tego celu wykorzystać dzisiejszą rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Dzisiaj zapraszam wszystkich, między godziną 17 a 20, na wieczernicę Solidarności na Placu Wolności, przy pomniku Żołnierzy Wyklętych. Wystosowałem też zaproszenia do 60 opozycjonistów, przedstawicieli wszystkich ugrupowań i mam głęboką nadzieję, że większość z nich przyjdzie, że opowiedzieć opolanom, przede wszystkim tym młodym, jak wyglądały wydarzenia z grudnia 1981 roku. Będzie gorąca herbata, będzie grochówka i przede wszystkim będzie prawdziwie patriotyczna atmosfera – zachęca nasz gość.

Naszego gościa zapytaliśmy także o działalność pionu śledczego IPN. Greniuch przyznaje, że to trudny wątek, bo przy takim a nie innym prawie i takim a nie innym podejściu polskiego wymiaru sprawiedliwości bardzo trudno jest uzyskać dowody, sformułować akty oskarżenia i uzyskać wyroki. Jak twierdzi, większość spraw jest po prostu umarzana.

Zobacz także

2020-01-24, godz. 10:15 Rafał Bartek o bilansie i obchodach 30-lecia TSKN - To będzie aktywny rok. Otrzymaliśmy dodatkowe środki finansowe ze strony niemieckiej na budowę wyzwania o które staraliśmy się ponad 10 lat, chodzi o Centrum… » więcej 2020-01-23, godz. 08:58 St. sierż. Dariusz Świątczak o sposobach oszustów na zdobycie pieniędzy - Każda taka intryga i oszustwo bazuje na ogromnym ładunku emocjonalnym. Często o tym mówimy seniorom, a w 2019 roku przeszkoliliśmy ponad 14 tysięcy seniorów… » więcej 2020-01-22, godz. 09:41 Dr Paweł Gębka o profilaktyce raka szyjki macicy i świadomości kobiet w tym zakresie – Niestety, umieralność na raka jest u nas zdecydowanie większa w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej. Jest o około 80% wyższa niż przeciętna – powiedział… » więcej 2020-01-21, godz. 09:18 Andrzej Buła o wdrażaniu Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 - Otwieramy nowy rok. Rozmawiamy o tym w jakim momencie jesteśmy jeśli chodzi o wdrażanie Regionalnego Programu Operacyjnego 2014-2020, rozmawiamy o tym jakie… » więcej 2020-01-20, godz. 08:55 Rafał Tkacz o nadchodzących przedterminowych wyborach na burmistrza Ozimka Rafał Tkacz dyrektor opolskiej delegatury Krajowego Biura Wyborczego - Chętni mogą się zgłosić do Urzędu Miejskiego w Ozimku, tam urzędnik wyborczy przyjmuje zgłoszenia… » więcej 2020-01-19, godz. 09:00 S. Aldona Skrzypiec SSpS o inicjatywie budowy Domu Nadziei W Opolu powstanie Dom Nadziei. Ruszył remont i zbiórka pieniędzy na ten cel. Dziś (19.01) w Opolu zagra Krzysztof Cugowski, a dochód z koncertu zostanie przeznaczony… » więcej 2020-01-18, godz. 09:00 Paulina Bilicz o fenomenie Puchatka, ale i o innych ważnych książkach 18 stycznia urodził się Alan Aleksander Milne – autor książek o bardzo znanym misiu. Nic dziwnego, że właśnie ten dzień wskazano jako Międzynarodowy Dzień Kubusia… » więcej 2020-01-17, godz. 09:02 Przemysław Pospieszyński o wyjaśnieniach w sprawie współtworzenia strony pt. " Ośmiornica Wiśniewskiego" - To nie była strona hejterska, to była strona gdzie pojawiały się krytyczne posty. Większość z nich to były linki do lokalnych mediów o poczynaniach kadrowych… » więcej 2020-01-16, godz. 10:05 Dr Bartosz Kuświk o zbliżającej się konferencji naukowej na temat historii pieniądza polskiego – Marka polska jest trochę starsza niż państwo polskie, bo powstała w 1916 roku – powiedział w porannej rozmowie „W cztery oczy” dr Bartosz Kuświk, dyrektor Instytutu… » więcej 2020-01-15, godz. 09:02 Janina Kuźmicka o przebiegu próbnego spisu powszechnego, który stanowi wstęp do przeprowadzenia Narodowego Spisu Powszechnego… - Spisy próbne są dwa, jeden już był przeprowadzany w dwóch gminach w kraju, w ubiegłym roku, w październiku. Odbył się w dwóch gminach w województwie mazowieckim… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »