Radio Opole » W cztery oczy / Poglądy i osądy » Nasze rozmowy » Prof. Krzysztof Zuba i dr Marek Kawa o kompetencjach…
2019-10-17, 10:01 Autor: Marek Świercz

Prof. Krzysztof Zuba i dr Marek Kawa o kompetencjach senatu

Prof Krzysztof Zuba "W cztery oczy" (17.10.2019)
Prof. Krzysztof Zuba, politolog z Uniwersytetu Opolskiego, znawca polskiego systemu politycznego.
- Senat jest ustrojowo słabo uposażony, nie jest graczem, który może cokolwiek blokować. Radość opozycji z przejęcia Senatu jest o tyle uzasadniona, że mamy przekaz medialny o zwycięstwie, to fakt, ale to zwycięstwo nie będzie miało skutków ustrojowych. Senat nie ma kompetencji, które pozwalałyby w sposób istotny blokować decyzje Sejmu, konstytucja czegoś takiego nie przewiduje - stwierdził w rozmowie "W cztery oczy" prof. Krzysztof Zuba, politolog z Uniwersytetu Opolskiego.

Jak tłumaczy nasz gość, wystarczy popatrzeć na formalny tekst procedowania ustaw.
- Projekt ustawy staje się ustawą po trzecim czytaniu, co znaczy, że do Senatu nie trafia projekt, ale ustawa. Senat może wprowadzić poprawki do takiej ustawy albo zaproponować jej odrzucenie w całości. Sejm odrzuca jednak propozycje Senatu bezwzględną większością głosów. To połowa głosów plus jeden przy obecności co najmniej połowy posłów. To nie ma istotnego znaczenia, bo jak zwłaszcza pokazała ostatnia kadencja, posłów wstrzymujących się jest niewielu - tłumaczył prof. Zuba.
Senat ma co prawda inicjatywę ustawodawczą, ale przygotowany przez niego projekt ustawy (przy czym musi to być inicjatywa całego Senatu a nie grupy senatorów) trafia do Sejmu i podlega normalnemu procedowaniu.

Prof. Zuba zwraca jednak uwagę na to, że Senat ma 30 dni na wniesienie poprawek do ustaw przygotowanych przez Sejm. A to może oznaczać, że skończy się ekspresowe uchwalanie prawa, bo zdominowany przez opozycję Senat może wymusić merytoryczną debatę i opóźnić legislacyjny proces.

- A to byłoby dla naszej debaty publiczne dobre - ocenia Zuba. - W tej kadencji Senat nie wprowadził poprawek do 75 procent ustaw, czyli był maszynką do głosowania. I to się teraz może zmienić, Senat może wrócić do roli organu poprawiającego prawo.
Naszego gościa zapytaliśmy, na ile zmieni się sytuacja, jeśli opozycji uda się wygrać wybory prezydenckie.

- To będzie ogromna zmiana. O ile poprawki Senatu łatwo odrzucić, to prezydent ma w rękach bombę atomową w postaci veta. Odrzucenie veta wymaga większości trzech piątych głosów, co oznacza, że dla rządzącej ekipy jest nieosiągalne, o ile nie pozyska ona wsparcia części posłów opozycyjnych. Profity z posiadania własnego prezydenta są o wiele większe - wyjaśnia prof. Zuba.
Dr Marek Kawa "Poglądy i osądy" (17.10.2019)
Dr Marek Kawa, amerykanista z Uniwersytetu Opolskiego.

- Demokracja amerykańska to świetnie przemyślana demokracja. Działa na zasadzie check and ballance, czyli wzajemnej kontroli instytucji publicznych. Nie tylko dwie izby parlamentu kontrolują się nawzajem, ale mamy także kolegium elektorskie, które decyduje o wyborze prezydenta i stanowi swego rodzaju bufor legislacyjny pilnujący wyborców, którzy nie zawsze kierują się racjonalnymi przesłankami. Jest on swego rodzaju zabezpieczeniem przed jakimiś szaleńczymi decyzjami wyborców. Także amerykański senat jest podzielony na trzy kadencje - kadencja trwa sześc lat, ale co dwa lata wymienia się jedną trzecią senatorów - mówi dr Marek Kawa, amerykanista z Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka w Warszawie.

Zdaniem naszego gościa, amerykańska demokracja jest bardzo dobrze przemyślana.

- Prezydent jest bardzo mocno kontrolowany przez Senat, wszystkie proponowane przez niego zmiany personalne, także w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego, muszą być zatwierdzane przez Senat. I o ile proces impeachmentu, czyli odwołania prezydenta, jest wszczynany przez Izbę Reprezentantów, to decyzję podejmuje Senat większością dwóch trzecich głosów - mówi Kawa.


Jego zdaniem, o dojrzałości amerykańskiego systemu decyduje także to, że choć taki proces wszczęto w stosunku do kilku prezydentów, to do usunięcia żadnego z nich nie doszło. Najbliżej utraty stanowiska był Richard Nixon po aferze Watergate, ale ostatecznie sam zrezygnował. Teraz proces ten wszczęto wobec prezydenta Donalda Trumpa, któremu zarzuca się, że próbował wykorzystać relacje z Ukrainą do skompromitowania Joe Bidena, prawdopodobnego rywala w następnych wyborach prezydenckich.

Kawa uważa, że Amerykanom udało się stworzyć stabilny system, w którym jest miejsce i na władzę federalną, i na władzę poszczególnych legislatur stanowych. Ta autonomia stanów jest tak duża, że mogą w nich obowiązywać odmienne prawa: począwszy od wysokości podatków po karę śmierci.

- I to, paradoksalnie, nie osłabia Stanów Zjednoczonych, ale raczej wzmacnia mocarstwową pozycję tego państwa. Sprawdzona i w pewnym sensie zaskorupiała demokracja po prostu bardzo dobrze działa i decyduje o stabilności państwowej machiny - mówi nasz gość.

Zobacz także

2019-11-15, godz. 09:59 Violetta Porowska i Zbigniew Kubalańca o układankach w ławach nowego sejmu Violetta Porowska, posłanka Ziemi Opolskiej i liderka opolskich struktur PiS - Sama byłam zadziwiona, ta chwila ślubowania to była rzeczywiście chwila wyjątkowego… » więcej 2019-11-14, godz. 10:23 Małgorzata Wilkos i Piotr Wach o tym czy senat w rękach opozycji to zwycięstwo demokracji Małgorzata Wilkos, Radna Miasta Opole - To było ciekawe posiedzenie, dużo się działo – mówi Małgorzata Wilkos z Solidarnej Polski. – Pozytywnie, „na plus” zaskoczyło… » więcej 2019-11-13, godz. 11:24 Prof. Piotr Wach i dr Bartosz Maziarz o pierwszym posiedzeniu nowego parlamentu Prof. Piotr Wach, przez trzy kadencje senator Platformy Obywatelskiej, który w tych wyborach już nie startował – Śledziłem pierwsze posiedzenie parlamentu z zainteresowaniem… » więcej 2019-11-12, godz. 10:01 Paweł Grabowski i Antoni Duda, czyli byli parlamentarzyści o tym jaki będzie Sejm IX kadencji Paweł Grabowski, były poseł Kukiz’15 - Ten sejm będzie zupełnie inny od poprzedniego - mówił w porannej rozmowie „W 4 oczy” Paweł Grabowski, były poseł Kukiz’15… » więcej 2019-11-08, godz. 15:48 Adrian Czubak o obchodach Święta Niepodległości - 101. pierwsza rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości będzie świętowana podobnie jak poprzednie rocznice, odkąd hucznie po 1989 roku powróciliśmy do… » więcej 2019-11-10, godz. 08:30 Anna Bereźnicka o możliwości skorzystania przez studentów z pomocy psychoterapeutycznej Studenci Uniwersytetu Opolskiego w tym roku akademickim po raz pierwszy mają możliwość skorzystania z pomocy psychoterapeutycznej. Uczelnia ułatwia taki kontakt… » więcej 2019-11-09, godz. 08:30 Janusz Oszytko o Międzynarodowym Dniu Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem 9 listopada obchodzimy Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem. Ustanowione w 1989 r. święto ma upamiętniać pogrom Żydów w hitlerowskich Niemczech… » więcej 2019-11-07, godz. 09:45 Krzysztof Drynda i Piotr Regeńczuk o wpływie nowych rozwiązań dot. specjalnych stref ekonomicznych na plany inwestycyjne… Krzysztof Drynda, wiceprezes Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej - Model, który uczynił cała Polskę specjalną strefą ekonomiczną, w mojej ocenie się sprawdził… » więcej 2019-11-07, godz. 00:00 Bartłomiej Stawiarski i Mieczysław Wojtaszek o rządowym programie Maluch+ 2020 Bartłomiej Stawiarski, burmistrz Namysłowa Gmina Namysłów co roku składa wnioski z programu Maluch Plus na dofinansowanie pobytu maluchów w żłobkach. Mamy 100… » więcej 2019-11-06, godz. 08:50 Mariusz Grochowski i Jacek Monkiewicz o planowanej restrukturyzacji Brzeskiego Centrum Medycznego Mariusz Grochowski, brzeski powiatowy radny PiS - Brzeskie Centrum Medyczne potrzebuje naprawy, ale to, co zostało zapisane w programie naprawczym, to nie jest… » więcej
12345
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »