Radio Opole » Muzyka » Felietony muzyczne » Echo w Pokoju
2017-06-21, 18:07 Autor: Małgorzata Ślusarczyk

Echo w Pokoju

skrzypce © [fot. Małgorzata Ślusarczyk]
skrzypce © [fot. Małgorzata Ślusarczyk]
W jednej ze scen "Pana Tadeusza": "(...) wszystkim się zdawało, że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało". W niewielkiej miejscowości o wdzięcznej nazwie Pokój (powiat namysłowski) było wręcz przeciwnie.

Od 14 lat na trzy dni Pokój staje się wielkim salonem muzycznym i ambasadą twórczości niemieckiego kompozytora doby romantyzmu. Wszystko zaczyna się w dzień Uroczystości Bożego Ciała. Chodzi oczywiście o Festiwal Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. Carla Marii von Webera, którym już drugi rok opiekuje się opolski muzyk i muzykolog, szef Orkiestry Symfonicznej Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. im. F. Chopina w Opolu - Hubert Prochota. Jedną z głównych idei festiwalu jest popularyzacja muzyki Carla Marii von Webera. Nie przypadkowo rzecz dzieje się właśnie w Pokoju. W pewnym momencie swego życia (a ściślej: tuż, po wrocławskim epizodzie), kompozytor rozpoczął działalność pedagogiczną - uczył gry na fortepianie. Wśród podopiecznych znalazła się m.in. dama dworu księżnej Luizy Wirtemberskiej, niejaka panna Belondt. To za jej namową Weber napisał list do księcia Eugeniusza Wirtemberskiego z prośbą o protekcję. Odpowiedź przyszła we wrześniu 1806 roku:
"Niech Pan przyjmie tę nominację (na intendenta muzycznego) wraz z nadaniem tytułu szlacheckiego na dowód, że ja i moja żona uznajemy Pański talent artystyczny i oddajemy mu pełną sprawiedliwość. Nominacja ta niech będzie namacalnym dowodem, że cenimy Pańskie cechy, zalety i przymioty charakteru".

List zawierał także zaproszenie, z którego Weber skorzystał. Przebywał w Pokoju (ówczesnym Carlsruhe) na przełomie 1806 i 1807 roku. I w tym miejscu ujawnia się pierwsze echo: właśnie w otoczeniu lasów, terenów rekreacyjnych (nie mówiąc o zabytkowym dziś parku!), powstawała koncepcja najsłynniejszego dzieła kompozytora - opery "Wolny strzelec" (niem. "Der Freischütz"). W tych niezwykłych okolicznościach przyrody powstały także dwie symfonie, 7 wariacji op. 7 na temat arii „Vien qua Dorina bella” Francesco Bianchiego oraz Koncert na róg i orkiestrę e-moll op. 45. Niektórzy przypuszczają, że z pobytem w Pokoju związane jest także powstanie utworu zatytułowanego „Andante i rondo węgierskie” op. 35 (oryg. "Andante e rondo ongarese"), gdyż w refrenie słychać melodię śląskiego tańca "miotlorza". Tyle w kwestii echa kompozytora na Ziemi Opolskiej.

Festiwal Weberowi poświęcony, nie jest jednak wydarzeniem monograficznym, choć ostatnie dwie edycje pokazują, że utworów tego kompozytora na festiwalu przybywa. I tak, rok temu zabrzmiały jego arie i pieśni oraz "Kyrie" z Mszy Es-dur, podczas gdy zakończona niedawno XIV edycja przyniosła dodatkowo prezentację całej mszy i Wariacje op. 33 na klarnet i fortepian. Smaku całości dodaje fakt, że wśród artystów pojawiła się sopranistka pochodząca z Pokoju - Agnieszka Węgrzynowska.

W tym roku do głosu doszły też wyremontowane organy kościoła ewangelickiego Księżej Zofii. I tu także echo towarzyszy.

- Ciekawe rozwiązanie jest w tym kościele - opowiadał w wywiadzie dla Radia Opole Michał Blechinger, na co dzień organista kościoła w Nowej Wsi Królewskiej i wykładowca Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej w Opolu. - Część piszczałek, tj. piszczałki drugiego manuału [należących do drugiej klawiatury ręcznej - przyp. red.], są ustawione zupełnie z tyłu kościoła, a właściwie w wieży. Sprawia to wrażenie, że brzmią zupełnie z oddali. Jest to bardzo ciekawy efekt brzmieniowy, ale też wyzwanie dla grającego, dlatego że ten dźwięk z oddali dociera z pewnym opóźnieniem do grającego. Trzeba się tak postarać, żeby to wszystko jednak zabrzmiało równo.

Prawdziwe echo i chyba najbardziej finezyjne w tym zestawieniu, pozostało na deser. Jest to muzyka barokowa w wydaniu Elliptique Ensemble. Fenomenalny kwartet skrzypcowy (!) z gościnnym udziałem wiolonczelistki Anny Cierpisz i wsparty przez Orkiestrę Kameralną PSM w Opolu wykonał m.in. utwór Antonio Vivaldiego o tajemniczym tytule: "Concerto con violino principale con altro per eco in lontano" RV 552. Więcej wyjaśnia skład wykonawczy, który tworzą: skrzypce solo, smyczki i continuo oraz echo złożone ze skrzypiec solo i 2 akompaniujących skrzypiec. Echo jak żywe! A w dodatku barokowe wnętrze ewangelickiej świątyni, w której znajdują się dwa piętra balkonów, umożliwiły ulokowanie muzyków tak, żeby publiczność usłyszała prawdziwe echo, bez zbędnych manipulacji w obrębie dynamiki.

- Wymyśliliśmy sobie, że zagramy taki koncert na dwoje skrzypiec - mówi Marzena Malinowska z Elliptique Ensemble, wcielająca się w rolę echa. - Ale żeby nie było jednolicie, bo koledzy grali też Bacha na dwoje skrzypiec, to znaleźliśmy taki koncert "Echo". Mnie to osobiście bardzo zdziwiło, ponieważ myślałam, że takie koncerty, gdzie jeden z muzyków (lub kilku) stoi gdzieś indziej niż na scenie, powstawały w późniejszym czasie niż barok, a tu niespodzianka. Więc chociaż nie znaliśmy tak naprawdę tego dzieła i nie wiedzieliśmy na ile jest trudne i wymagające, to zachęciła nas sama idea i pomysł do wykonania go. I jakoś tam udało nam się to przeprowadzić przy pomocy właśnie tych pięknych i wspaniale pomyślanych balkonów tegoż kościoła.

Na finał warto wspomnieć tylko jedno: Festiwal Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. Carla Marii von Webera odbija się coraz szerszym echem w kraju i za granicą. Nie tylko wśród dawnych mieszkańców małego-wielkiego Pokoju.

Zobacz także

2017-09-25, godz. 10:54 "Mocne Granie" - to były wyjątkowe urodziny w opolskim amfiteatrze Druga taka okazja najprawdopodobniej się nie zdarzy. Ci, którzy postanowili przyjść na piątkowy, jubileuszowy koncert Radia Opole: "Mocne Granie", na pewno ni ... » więcej 2017-09-18, godz. 13:01 Legendy polskiego rocka zagrają na urodzinach Radia Opole Kiedy planowaliśmy skład koncertu rocznicowego Radia Opole, chcieliśmy podarować naszym słuchaczom nie tylko zestaw kilkunastu utworów po prostu odegranych na ... » więcej 2017-08-16, godz. 15:12 Przebojowa "Duma" Andrzeja Nowaka i Złych Psów już we wrześniu na winylu! „Duma” Andrzeja Nowaka i Złych Psów to album doskonale znany słuchaczom Radia Opole. Chociaż płyta trafiła do oficjalnej sprzedaży 9 czerwca, mieliśmy przyjem ... » więcej 2017-08-08, godz. 11:47 Klasyczne rozterki Jak mówić o muzyce, jak ją nazywać i określać? To rozterki, które pojawiają się, gdy trochę mocniej wchodzi się w muzyczny świat. Słabość do muzyki "Bacha, Be ... » więcej 2017-07-24, godz. 23:50 Muzyka zawsze jest rozrywką. O zaskakujących obliczach wiolonczeli Nie tak dawno przeżyliśmy jeden z koncertów urodzinowych zorganizowany pod budynkiem Radia Opole. Co wspólnego może mieć to wydarzenie z zakończoną właśnie IV ... » więcej 2017-07-11, godz. 11:54 Mozart: do kotleta czy na półce z rockiem? Podczas niedzielnego (09.07) koncertu promenadowego, w którym dominowała muzyka Mozarta, trudno było oprzeć się wrażeniu, że na chwilę wróciliśmy do czasów ws ... » więcej 2017-06-14, godz. 14:47 Nowa płyta zespołu HORYZONT to konsekwentna kontynuacja debiutu Pochodzący z Nysy zespół, jest jednym z najbardziej wyrazistych w naszym regionie. Muzycy mają masę pomysłów i determinacji, czego dowodem jest drugi już albu ... » więcej 2017-06-04, godz. 21:58 Czy godzi się... poprawiać mistrza? Ile razy można poprawiać mistrza? Takie pytanie można sobie zadać, kiedy natrafia się na coraz to nowsze wersje tego samego utworu. Kto ma odwagę by jakkolwie ... » więcej 2017-05-29, godz. 14:09 Gitarowe brzmienie i dobre melodie. Pop-rockowy Sen promuje debiutancki album Opolsko-wrocławski zespół Sen pokazuje, jak szybko polscy muzycy potrafią się uczyć na światowych wzorcach. Nie jest to jednak naśladownictwo, ale próba połąc ... » więcej 2017-05-11, godz. 12:13 Współpraca Radia Opole i szkoły muzycznej przyniosła niezwykły album. Zapis koncertu jubileuszowego z okazji 70-lecia ... » więcej
7891011
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »