Radio Opole » Muzyka » Felietony muzyczne » Echo w Pokoju
2017-06-21, 18:07 Autor: Małgorzata Ślusarczyk

Echo w Pokoju

skrzypce © [fot. Małgorzata Ślusarczyk]
skrzypce © [fot. Małgorzata Ślusarczyk]
W jednej ze scen "Pana Tadeusza": "(...) wszystkim się zdawało, że Wojski wciąż gra jeszcze, a to echo grało". W niewielkiej miejscowości o wdzięcznej nazwie Pokój (powiat namysłowski) było wręcz przeciwnie.

Od 14 lat na trzy dni Pokój staje się wielkim salonem muzycznym i ambasadą twórczości niemieckiego kompozytora doby romantyzmu. Wszystko zaczyna się w dzień Uroczystości Bożego Ciała. Chodzi oczywiście o Festiwal Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. Carla Marii von Webera, którym już drugi rok opiekuje się opolski muzyk i muzykolog, szef Orkiestry Symfonicznej Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. im. F. Chopina w Opolu - Hubert Prochota. Jedną z głównych idei festiwalu jest popularyzacja muzyki Carla Marii von Webera. Nie przypadkowo rzecz dzieje się właśnie w Pokoju. W pewnym momencie swego życia (a ściślej: tuż, po wrocławskim epizodzie), kompozytor rozpoczął działalność pedagogiczną - uczył gry na fortepianie. Wśród podopiecznych znalazła się m.in. dama dworu księżnej Luizy Wirtemberskiej, niejaka panna Belondt. To za jej namową Weber napisał list do księcia Eugeniusza Wirtemberskiego z prośbą o protekcję. Odpowiedź przyszła we wrześniu 1806 roku:
"Niech Pan przyjmie tę nominację (na intendenta muzycznego) wraz z nadaniem tytułu szlacheckiego na dowód, że ja i moja żona uznajemy Pański talent artystyczny i oddajemy mu pełną sprawiedliwość. Nominacja ta niech będzie namacalnym dowodem, że cenimy Pańskie cechy, zalety i przymioty charakteru".

List zawierał także zaproszenie, z którego Weber skorzystał. Przebywał w Pokoju (ówczesnym Carlsruhe) na przełomie 1806 i 1807 roku. I w tym miejscu ujawnia się pierwsze echo: właśnie w otoczeniu lasów, terenów rekreacyjnych (nie mówiąc o zabytkowym dziś parku!), powstawała koncepcja najsłynniejszego dzieła kompozytora - opery "Wolny strzelec" (niem. "Der Freischütz"). W tych niezwykłych okolicznościach przyrody powstały także dwie symfonie, 7 wariacji op. 7 na temat arii „Vien qua Dorina bella” Francesco Bianchiego oraz Koncert na róg i orkiestrę e-moll op. 45. Niektórzy przypuszczają, że z pobytem w Pokoju związane jest także powstanie utworu zatytułowanego „Andante i rondo węgierskie” op. 35 (oryg. "Andante e rondo ongarese"), gdyż w refrenie słychać melodię śląskiego tańca "miotlorza". Tyle w kwestii echa kompozytora na Ziemi Opolskiej.

Festiwal Weberowi poświęcony, nie jest jednak wydarzeniem monograficznym, choć ostatnie dwie edycje pokazują, że utworów tego kompozytora na festiwalu przybywa. I tak, rok temu zabrzmiały jego arie i pieśni oraz "Kyrie" z Mszy Es-dur, podczas gdy zakończona niedawno XIV edycja przyniosła dodatkowo prezentację całej mszy i Wariacje op. 33 na klarnet i fortepian. Smaku całości dodaje fakt, że wśród artystów pojawiła się sopranistka pochodząca z Pokoju - Agnieszka Węgrzynowska.

W tym roku do głosu doszły też wyremontowane organy kościoła ewangelickiego Księżej Zofii. I tu także echo towarzyszy.

- Ciekawe rozwiązanie jest w tym kościele - opowiadał w wywiadzie dla Radia Opole Michał Blechinger, na co dzień organista kościoła w Nowej Wsi Królewskiej i wykładowca Diecezjalnego Instytutu Muzyki Kościelnej w Opolu. - Część piszczałek, tj. piszczałki drugiego manuału [należących do drugiej klawiatury ręcznej - przyp. red.], są ustawione zupełnie z tyłu kościoła, a właściwie w wieży. Sprawia to wrażenie, że brzmią zupełnie z oddali. Jest to bardzo ciekawy efekt brzmieniowy, ale też wyzwanie dla grającego, dlatego że ten dźwięk z oddali dociera z pewnym opóźnieniem do grającego. Trzeba się tak postarać, żeby to wszystko jednak zabrzmiało równo.

Prawdziwe echo i chyba najbardziej finezyjne w tym zestawieniu, pozostało na deser. Jest to muzyka barokowa w wydaniu Elliptique Ensemble. Fenomenalny kwartet skrzypcowy (!) z gościnnym udziałem wiolonczelistki Anny Cierpisz i wsparty przez Orkiestrę Kameralną PSM w Opolu wykonał m.in. utwór Antonio Vivaldiego o tajemniczym tytule: "Concerto con violino principale con altro per eco in lontano" RV 552. Więcej wyjaśnia skład wykonawczy, który tworzą: skrzypce solo, smyczki i continuo oraz echo złożone ze skrzypiec solo i 2 akompaniujących skrzypiec. Echo jak żywe! A w dodatku barokowe wnętrze ewangelickiej świątyni, w której znajdują się dwa piętra balkonów, umożliwiły ulokowanie muzyków tak, żeby publiczność usłyszała prawdziwe echo, bez zbędnych manipulacji w obrębie dynamiki.

- Wymyśliliśmy sobie, że zagramy taki koncert na dwoje skrzypiec - mówi Marzena Malinowska z Elliptique Ensemble, wcielająca się w rolę echa. - Ale żeby nie było jednolicie, bo koledzy grali też Bacha na dwoje skrzypiec, to znaleźliśmy taki koncert "Echo". Mnie to osobiście bardzo zdziwiło, ponieważ myślałam, że takie koncerty, gdzie jeden z muzyków (lub kilku) stoi gdzieś indziej niż na scenie, powstawały w późniejszym czasie niż barok, a tu niespodzianka. Więc chociaż nie znaliśmy tak naprawdę tego dzieła i nie wiedzieliśmy na ile jest trudne i wymagające, to zachęciła nas sama idea i pomysł do wykonania go. I jakoś tam udało nam się to przeprowadzić przy pomocy właśnie tych pięknych i wspaniale pomyślanych balkonów tegoż kościoła.

Na finał warto wspomnieć tylko jedno: Festiwal Muzyki Zabytkowych Parków i Ogrodów im. Carla Marii von Webera odbija się coraz szerszym echem w kraju i za granicą. Nie tylko wśród dawnych mieszkańców małego-wielkiego Pokoju.

Zobacz także

2017-12-02, godz. 18:41 Między nutami: muzyka jest najważniejsza Wielu młodych adeptów sztuki muzycznej dzielnie walczy o zagranie każdej nuty i zrealizowanie wszystkich tajemnych znaków, jakimi posługują się kompozytorzy. ... » więcej 2017-11-22, godz. 11:13 Przychodzi skrzypaczka do lekarza... Nie chodzi o kolejny żarcik z białym fartuchem w tle, a raczej o to co się dzieje, kiedy zawodowy muzyk interesujący się medycyną trafi na muzykującego lekarz ... » więcej 2017-11-03, godz. 10:42 Sportowe oblicze muzyki Rozbiegane palce przemierzające klawiaturę fortepianu przypominają pająka startującego w biegu przez płotki. Może jest to pocieszne porównanie, ale przecież ż ... » więcej 2017-10-18, godz. 18:50 Muzyka sfer niebieskich Dla wielu Opolan jasne stało się, że przykładem kosmosu w muzyce - w sensie dosłownym - jest suita Gustava Holsta czyli "Planety" op. 32. I kropka. A co tak w ... » więcej 2017-10-02, godz. 12:33 Rynek płyty winylowej w Polsce nadal rośnie Od kilku lat przyglądam się z uwagą renesansowi płyty winylowej na świecie. Polska jest niewielkim wycinkiem tego rynku, ale nawet w takiej skali podsumowania ... » więcej 2017-09-25, godz. 10:54 "Mocne Granie" - to były wyjątkowe urodziny w opolskim amfiteatrze Druga taka okazja najprawdopodobniej się nie zdarzy. Ci, którzy postanowili przyjść na piątkowy, jubileuszowy koncert Radia Opole: "Mocne Granie", na pewno ni ... » więcej 2017-09-18, godz. 13:01 Legendy polskiego rocka zagrają na urodzinach Radia Opole Kiedy planowaliśmy skład koncertu rocznicowego Radia Opole, chcieliśmy podarować naszym słuchaczom nie tylko zestaw kilkunastu utworów po prostu odegranych na ... » więcej 2017-08-16, godz. 15:12 Przebojowa "Duma" Andrzeja Nowaka i Złych Psów już we wrześniu na winylu! „Duma” Andrzeja Nowaka i Złych Psów to album doskonale znany słuchaczom Radia Opole. Chociaż płyta trafiła do oficjalnej sprzedaży 9 czerwca, mieliśmy przyjem ... » więcej 2017-08-08, godz. 11:47 Klasyczne rozterki Jak mówić o muzyce, jak ją nazywać i określać? To rozterki, które pojawiają się, gdy trochę mocniej wchodzi się w muzyczny świat. Słabość do muzyki "Bacha, Be ... » więcej 2017-07-24, godz. 23:50 Muzyka zawsze jest rozrywką. O zaskakujących obliczach wiolonczeli Nie tak dawno przeżyliśmy jeden z koncertów urodzinowych zorganizowany pod budynkiem Radia Opole. Co wspólnego może mieć to wydarzenie z zakończoną właśnie IV ... » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »