Radio Opole » Muzyka » Felietony muzyczne » Czy godzi się... poprawiać mistrza?
2017-06-04, 21:58 Autor: Małgorzata Ślusarczyk

Czy godzi się... poprawiać mistrza?

Chaconne d-moll BWV 1004 J.S. Bacha, fragment [fot. www.imslp.org]
Chaconne d-moll BWV 1004 J.S. Bacha, fragment [fot. www.imslp.org]
Ile razy można poprawiać mistrza? Takie pytanie można sobie zadać, kiedy natrafia się na coraz to nowsze wersje tego samego utworu. Kto ma odwagę by jakkolwiek przerabiać samego Johanna Sebastiana Bacha!? Odpowiedź brzmi: wybitni kompozytorzy późniejszych epok. Czyżby w historii nowożytnej muzyka ponownie stała się dyscypliną sportową, a twórcy stanęli w wyścigu? Niekoniecznie.

Transkrypcja, to zjawisko w muzyce, oznaczające opracowanie utworu muzycznego na inny, niż pierwotnie instrument (oczywiście równie dobrze w obu przypadkach może być to głos wokalny lub dowolny zespół). Mianem transkrypcji określa się też efekta takich "przeróbek". Już sama definicja sugeruje, że nie jest to żaden zamach na spuściznę danego twórcy. Należy wręcz pójść o krok dalej. Dla wielu twórców, tworzenie transkrypcji to hołd złożony innemu kompozytorowi. Oczywiście transkrypcji dokonuje się też (dziś chyba częściej niż w przeszłości) z przyczyn prozaicznych, kiedy popularyzacja dzieła nie idzie w parze ze składem wykonawczym, jakim się dysponuje. Pozostańmy jednak przy hołdzie. Twórczość Bacha, mimo upływu czasu, nie przestaje zaskakiwać. Zmyślność i doskonałość w każdym detalu nie mogły nie odcisnąć piętna na kompozytorach wieków późniejszych. Nie tylko Felix Mendelssohn-Bartholdy, któremu w dużej mierze dziś możemy zawdzięczać znajomość dzieł Bacha, pozostawał pod silnym wpływem lipskiego kantora. Doskonała twórczość "boskiego Bacha" jest wdzięcznym materiałem dla rozwijania muzycznej wyobraźni i ćwiczeń w zakresie instrumentacji. Jeśli kompozytor uzyskał niezrównaną polifonię za sprawą jednego, z natury raczej melodycznego instrumentu, jakim są skrzypce (4 palce na 4 strunach), to jakie cuda można osiągnąć za sprawą fortepianu (10 palców na 88 klawiszach), nie mówiąc o całej orkiestrze? Tak też się stało - w wielkim skrócie rzecz ujmując - z Chaconną, ostatnim ogniwem Partity d-moll BWV 1004 przeznaczonej na skrzypce solo. Felix Mendelssohn-Bartholdy (1809-1847), Robert Schumann (1810-1856), Johannes Brahms (1833-1897) czy Ferruccio Busoni (1866-1924), to zaledwie kilka nazwisk, a lista jest znacznie dłuższa. Stała się też inspiracją do letniego cyklu w audycji "Opolskie klasycznie". Czy rzeczywiście kolejne transkrypcje odpowiadają na pytanie "co by było, gdyby w dawnych wiekach istniało silnie respektowane prawo autorskie"? A może raczej sprawiają, że nieśmiertelność muzyki Bacha zyskuje nowe oblicze? Warto przekonać się samemu.

Zobacz także

2017-12-14, godz. 10:41 Podsumowanie roku: "Eurarium" Opiłków jedną z najciekawszych płyt w regionie Koniec roku to czas podsumowań muzycznych i dobra okazja, by w tych ostatnich tygodniach roku spojrzeć na najciekawsze płyty, które ukazały się na rynku. Kilk ... » więcej 2017-12-02, godz. 18:41 Między nutami: muzyka jest najważniejsza Wielu młodych adeptów sztuki muzycznej dzielnie walczy o zagranie każdej nuty i zrealizowanie wszystkich tajemnych znaków, jakimi posługują się kompozytorzy. ... » więcej 2017-11-22, godz. 11:13 Przychodzi skrzypaczka do lekarza... Nie chodzi o kolejny żarcik z białym fartuchem w tle, a raczej o to co się dzieje, kiedy zawodowy muzyk interesujący się medycyną trafi na muzykującego lekarz ... » więcej 2017-11-03, godz. 10:42 Sportowe oblicze muzyki Rozbiegane palce przemierzające klawiaturę fortepianu przypominają pająka startującego w biegu przez płotki. Może jest to pocieszne porównanie, ale przecież ż ... » więcej 2017-10-18, godz. 18:50 Muzyka sfer niebieskich Dla wielu Opolan jasne stało się, że przykładem kosmosu w muzyce - w sensie dosłownym - jest suita Gustava Holsta czyli "Planety" op. 32. I kropka. A co tak w ... » więcej 2017-10-02, godz. 12:33 Rynek płyty winylowej w Polsce nadal rośnie Od kilku lat przyglądam się z uwagą renesansowi płyty winylowej na świecie. Polska jest niewielkim wycinkiem tego rynku, ale nawet w takiej skali podsumowania ... » więcej 2017-09-25, godz. 10:54 "Mocne Granie" - to były wyjątkowe urodziny w opolskim amfiteatrze Druga taka okazja najprawdopodobniej się nie zdarzy. Ci, którzy postanowili przyjść na piątkowy, jubileuszowy koncert Radia Opole: "Mocne Granie", na pewno ni ... » więcej 2017-09-18, godz. 13:01 Legendy polskiego rocka zagrają na urodzinach Radia Opole Kiedy planowaliśmy skład koncertu rocznicowego Radia Opole, chcieliśmy podarować naszym słuchaczom nie tylko zestaw kilkunastu utworów po prostu odegranych na ... » więcej 2017-08-16, godz. 15:12 Przebojowa "Duma" Andrzeja Nowaka i Złych Psów już we wrześniu na winylu! „Duma” Andrzeja Nowaka i Złych Psów to album doskonale znany słuchaczom Radia Opole. Chociaż płyta trafiła do oficjalnej sprzedaży 9 czerwca, mieliśmy przyjem ... » więcej 2017-08-08, godz. 11:47 Klasyczne rozterki Jak mówić o muzyce, jak ją nazywać i określać? To rozterki, które pojawiają się, gdy trochę mocniej wchodzi się w muzyczny świat. Słabość do muzyki "Bacha, Be ... » więcej
34567
Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Dowiedz się więcej »